II SA/Ke 884/15
WyrokWSA w Kielcach2015-11-25
Skład orzekający: Beata Ziomek, Dorota Chobian, Jacek Kuza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo umorzyły postępowanie dotyczące otworów okiennych w budynku, nie badając kompleksowo legalności jego budowy i rozbudowy oraz zgodności z przepisami technicznymi?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji, uznając, że organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności zasady prawdy obiektywnej, przekonywania i czynnego udziału strony. Organy nie zbadały w sposób kompleksowy legalności budowy i ewentualnych rozbudów budynku, jego zgodności z przepisami technicznymi oraz nie umożliwiły stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Postępowanie powinno zostać uzupełnione o te kwestie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie otworów okiennych w budynku mieszkalnym. Skarżący zarzucili organom administracji naruszenie przepisów postępowania, w tym brak wszechstronnego zbadania legalności budowy i rozbudowy budynku oraz jego zgodności z przepisami technicznymi. Organy administracji umorzyły postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe po zamurowaniu otworów okiennych, opierając się m.in. na zaświadczeniu o pozwoleniu na budowę z 1975 r. i atestach na pustaki szklane.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2015r. sprawy ze skargi E. S. i B. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [....] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz E. S. i B. M. solidarnie kwotę 500 (pięćset) złotych oraz dodatkowo na rzecz B. M. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z [...], znak: [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odrębnych odwołań E. S. oraz B. M. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...], umarzającej jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie budynku mieszkalnego, usytuowanego na działce nr ewid. [...] w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zmianami) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, a w szczególności dokonanej 5 sierpnia 2010 r. kontroli ustalono, że na działce nr ewid. [...] znajduje się budynek mieszkalny, dwukondygnacyjny, podpiwniczony, usytuowany przy granicy z działką nr ewid. [...]. Podczas kontroli stwierdzono, że w ścianie zachodniej tego budynku, usytuowanego w odległości ok. 0,5m od granicy z działką sąsiednią, znajdują się dwa otwory okienne, które stanowią doświetlenie dwóch łazienek. Uczestnicząca w kontroli J. P. (poprzednio nosząca nazwisko – F.), oświadczyła do protokołu, że od 1977 r. jest właścicielką działki nr ewid. [...] i znajdującego się na niej budynku mieszkalnego, który został wybudowany przez nią i jej męża na podstawie decyzji z [...] o pozwoleniu na budowę. J.P. przedłożyła kserokopię zaświadczenia Wójta Gminy z 7 lutego 2005 r., z którego wynikało, że [...] została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego typ G-2-6/69-70 dla J. i T. małżonków F. Oświadczyła również, iż nie posiada żadnych innych dokumentów dotyczących budowy tego budynku mieszkalnego.
Po wszczęciu postępowania administracyjnego na wniosek B.M. w sprawie otworów okiennych w ścianie zachodniej budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...], organ I instancji decyzją z [...] nałożył na J. P. obowiązek zamurowania dwóch otworów okiennych materiałem niepalnym. Organ odwoławczy uchylił powyższą decyzję [...] wskazując, iż organ I instancji nie zapewnił czynnego udziału w postępowaniu B.C., jak również nie zbadał kwestii legalności budowy obiektu budowlanego.
W toku ponownego postępowania wyjaśniającego J.P. przedłożyła zaświadczenie Wójta Gminy z 7 lutego 2005 r., że decyzją z [...] udzielono T. i J. F. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [...] w Ł., przy ul. P., według projektu typowego G-2-6/69-70 Ponadto J.P. przedłożyła uwierzytelnioną kserokopię rejestru wydawanych pozwoleń na budowę, z którego wynika (nr 40 rejestru), że w dniu [...] udzielono T. i J. F. pozwolenia na budowę "domu" według projektu G-2-6/69-70 w Ł. 12 maja 2015 r. przeprowadzono oględziny na działce nr ewid. [...], w wyniku których ustalono, że w ścianie zachodniej budynku mieszkalnego, usytuowanego w odległości ok. 0,5m od granicy z działką sąsiednią, dwa otwory okienne zostały zamurowane pustakami szklanymi. Następnie organ I instancji wydał opisaną na wstępie decyzję.
Inspektor Wojewódzki odnosząc się do argumentów odwołania, dotyczących naruszenia przez organ I instancji przepisów postępowania w stopniu, który miałby istotny wpływ na rozstrzygnięcie, uznał że są one bezzasadne.
Organ odwoławczy stwierdził, że zastosowane w miejscu wypełnienia zlikwidowanych otworów okiennych szklane pustaki spełniają wymagania ściany pełnej, posiadają odporność ogniową E 60, zaś przedłożone do wglądu podczas oględzin dokumenty wskazują, że pustaki są zgodne z normą PN-EN 1051- 2:2009 "Szkło w budownictwie - Pustaki szklane i kostki brukowe szklane'’ i mogą być stosowane w budownictwie. Ponadto pustaki te według decyzji komisji 96/603/WE wraz z poprawkami 2000/605/WE są wyrobem niepalnym o Euroklasie Ał. Dodatkowo producent posiada badania przeprowadzone przez Instytut Techniki Budowlanej w zakresie odporności ogniowej ściany wykonanej z przedmiotowych pustaków szklanych, potwierdzające odporność ogniową ściany w klasie E60. Argumenty podnoszone w uzasadnieniu odwołania i w piśmie z 17 kwietnia 2015 r. pozostają zatem bez żadnego wpływu na wynik sprawy.
Odnosząc się do zarzutów wskazanych w punkcie drugim odwołania organ wskazał, że stanowią one jedynie subiektywną ocenę skarżących, nie mającą potwierdzenia na gruncie niniejszej sprawy. Ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji znajdują potwierdzenie w przeprowadzonych dowodach, zebranych i ocenionych stosownie do art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa. Sposób dokonania ustaleń faktycznych przez organ I instancji, przeprowadzone w sprawie dowody oraz ich ocena, spełniają kryteria tych przepisów. W kwestii zaś zarzutu oparcia się o kserokopie dokumentów, w szczególności dotyczących legalności budowy budynku, organ zauważył, że w aktach organu I instancji (k-I-17), znajduje się oryginał zaświadczenia Wójta Gminy z 7 lutego 2005 r., potwierdzającego, że sporny budynek został wybudowany w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę. Zaświadczenie to korzysta z domniemania prawdziwości, gdyż zostało sporządzone przez uprawiony organ. Argumenty podnoszone w uzasadnieniu odwołania, które nie są poparte żadnymi dowodami, domniemania tego obalić nie mogą.
Zdaniem organu II instancji dokumenty przedłożone przez J. P. do protokołu kontroli potwierdzają, że zamontowane w miejscu zlikwidowanych otworów okiennych pustaki szklane posiadają odporność ogniową E 60. Nie ma podstaw, aby żądać od inwestora przedłożenia do akt oryginałów tychże dokumentów, gdyż po pierwsze nie jest on w posiadaniu tych dokumentów, oryginały znajdują się bowiem u sprzedawcy, a po drugie dane, o których mowa powyżej są ogólnie dostępne np. w internecie. Skarżące nie przedłożyły zaś żadnych dowodów świadczących o tym, że pustaki szklane, wmurowane w miejsce zlikwidowanych otworów okiennych nie posiadają odpowiedniej odporności ogniowej.
W ocenie organu odwoławczego również zarzut naruszenie art. 10 § 1 kpa, poprzez zaniechanie zawiadomienia strony o zgromadzeniu materiału dowodowego, możliwości zapoznania się z nim oraz możliwości składania wniosków (w tym wniosków dowodowych) nie jest trafny. Jakkolwiek przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ I instancji nie poinformował stron o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w aktach sprawy materiału dowodowego, to jednak uchybienie to nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż postępowanie administracyjne w tej sprawie stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 kpa i ewentualny wniosek o przeprowadzenie dowodu z prawdziwości zaświadczenia Wójta Gminy z 7 lutego 2005 r. nic nowego do sprawy by nie wniósł. Nawet gdyby w rzeczywistości R. J. - Sekretarz Gminy, nie był uprawniony do podpisywania zaświadczeń w imieniu Wójta Gminy, to i tak w żaden sposób to nie dowodzi, że informacje zawarte w tym zaświadczeniu są niezgodne z prawdą. Skarżące nie przedłożyły przy tym żadnych dowodów świadczących o tym, że podpisany pod tym zaświadczeniem R. J. - Sekretarz Gminy, nie był uprawniony do podpisywania zaświadczeń w imieniu Wójta.
Inspektor Wojewódzki także uznał, że skarżące nie uprawdopodobniły nie mówiąc już o udowodnieniu, aby w stosunku do pracownika organu I instancji – A. M., istniały jakiekolwiek wątpliwości co do jej bezstronności. Dodał, że decyzję w sprawie wydał organ, a nie ww. pracownik tego organu. Pracownik organu podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu, w sytuacji, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, ale wyłącznie w sytuacji, gdy brał on udział w wydaniu zaskarżonej decyzji w pierwszej instancji, a następnie brał by on udział w weryfikacji tej decyzji w trybie odwoławczym; art. 24 § 1 pkt 5 kpa nie znajduje zastosowania, w sytuacji, w której w wyniku uchylenia decyzji przez organ odwoławczy, sprawa zostaje przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Dalej organ odwoławczy podniósł, że postępowanie wyjaśniające wykazało, że nie zachodzą przesłanki, o którym mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, gdyż J.P. poprzez likwidację w sposób dobrowolny otworów okiennych w ścianie zachodniej budynku mieszkalnego, doprowadziła budynek mieszkalny do zgodności z prawem, tj. do zgodności z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w szczególności z § 272 ust. 3 w związku z § 207 ust. 2. Możliwość stosowania w ścianach oddzielenia przeciwpożarowego materiałów przepuszczających światło dopuszczalne jest pod warunkiem spełnienia wymagań, o których mowa w § 232 ust. 6 warunków technicznych (por. wyrok WSA w Kielcach z 22.03.2012r., Sygn. akt; II SA/Ke 34/12). W konsekwencji nie można wydać w niniejszej sprawie żadnej decyzji, o której mowa w art. 51 Prawa budowlanego.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję, domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji organu I instancji, E.S. i B. M. zarzuciły naruszenie:
1/ art. 10 kpa, polegające na pozbawieniu ich się możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji, poprzez brak wyznaczenia stosownego terminu przez organ II instancji, a nadto wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia przed upływem terminu zakreślonego bez podstawy prawnej przez organ I instancji.
2/ art. 7, 8, 9 , 77, 80 i 107 § 3 kpa poprzez:
- nierozpoznanie istoty sprawy i niezbadanie jej pod kątem naruszeń wskazanych we wniosku inicjującym postępowanie oraz zaniechanie wyjaśnienia okoliczności, których domagała się E.S. w piśmie z 17 kwietnia 2015 r.,
- zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, to jest zbadania legalności budynku, wszechstronnego zebrania i rozważenia materiału dowodowego z pominięciem zgromadzonych dokumentów wskazujących, m.in., iż do roku 1993 na mapach geodezyjnych nie było naniesionego budynku J. P. (vide k. K-1 16), wybiórczą ocenę materiału dowodowego i przekroczenie swobodnej oceny dowodów poprzez przyznanie oświadczeniom J. P. wiarygodności i mocy dowodowej w sytuacji, gdy są one wzajemnie sprzeczne i wykluczające się, jak również oparcie się w sprawie na kserokopiach dotyczących atestów na bliżej nieokreślone luksfery zakupionych i wmontowanych przez J. P.,
- prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa,
3/ art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji mimo braku podstaw do takiego działania.
W uzasadnieniu autor skargi między innymi zarzucił, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, ale obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Tymczasem w niniejszej sprawie organ II instancji, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, zaniechał ponownego rozpoznania sprawy i skupił się jedynie na lakonicznym ustosunkowaniu do podniesionych zarzutów. Ma to o tyle istotne znacznie, iż postępowanie dowodowe prowadzone przez organ I instancji zostało przeprowadzone w ograniczonym zakresie.
Dalej wskazał, że wnioskiem z 14 czerwca 2010 r. B. M. wniosła o wszczęcie postępowania zmierzającego do doprowadzenia budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...] do obowiązujących przepisów Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie podnosząc, że budynek ten na przestrzeni ostatnich lat był wielokrotnie rozbudowywany bez zezwoleń i pozwoleń, co doprowadziło do naruszenia przepisów ww. rozporządzenia. Wnioskodawczyni nigdy nie cofnęła wniosku, ani też nie ograniczyła go. Zarówno organ I jak i II instancji swoje rozstrzygnięcie oparły na zaświadczeniu wydanym przez sekretarza Gminy z 7 lutego 2005 r., stwierdzającym, że budynek usytuowany na działce ew. [...], o kubaturze 609 m (3), ilości izb 5, powierzchni zabudowy 80 m (2) i powierzchni użytkowej 109 m (2) wybudowany został na podstawie decyzji typ G-2-6/69-70 znak 421/140/75, a skoro tak, to abstrahując od wiarygodności danych uwidocznionych w zaświadczeniu, minimalny zakres działań dowodowych w tej sprawie winien sprawdzać się do ustalenia, czy budynek w chwili obecnej faktycznie przedstawione parametry posiada, co z kolei potwierdziłoby lub wykluczyło jego ewentualną samowolną modernizację. Organ zaniechał podjęcia jakichkolwiek działań wyjaśniających w tym przedmiocie, nie zbadał także ścian, dachu, czy balkonów w kontekście zgodności ich wykonania z przepisami, w szczególności § 235 ust. 2 i 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 202 r., a wymagań tego przepisu sporny budynek nie spełnia, gdyż ściany nie są wysunięte poza lico budynku i ponad pokrycie dachu. Organ nie dokonał także żadnych wyliczeń, z których mogłoby wynikać, że otwory okienne usytuowane na wschodniej ścianie budynku (obecnie wypełnione luksferami) faktycznie nie przekraczają 10 % jej powierzchni i nie wskazał dlaczego nie dokonał ustaleń w powołanym zakresie.
Organ II instancji nie dokonał także wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego; gdyby tak było, ustosunkowałby się do sprzecznych oświadczeń J. P. co do dat budowy budynku oraz, co istotne, uzyskania przez nią tytułu prawnego gruntu oraz skonfrontowałby te ustalenia z treścią zaświadczenia wydanego przez Urząd Gminy oraz innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie.
J.P. pismem z 6 września 2010 r., stwierdziła, że dom podbudowany został w 1975 r., następnie pismem z 24 stycznia 2011 r.(załączonym do notatki służbowej z tego samego dnia), oświadczyła, że 1975 r. uzyskała tylko pozwolenie na budowę, a rok później, (czyli 1976 r.) rozpoczęli prace, zaś dopiero w 1977 r. wykupiła wraz z mężem działkę. Ostatnia okoliczność, czyli data nabycia prawa własności gruntu wynika wprost z księgi wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości. Z tych względów uzyskanie pozwolenia na budowę w roku 1975 lub 1976 czyli w dacie, kiedy J.P. nie była właścicielem nieruchomości, nie było możliwe, a zatem zaświadczenie wydane przez sekretarza Gminy nie odpowiada stanowi faktycznemu. W tym kontekście niewyjaśnioną pozostaje okoliczność jak inwestorka mogła takie oświadczenie przedłożyć i uzyskać decyzję na budowę w roku 1975 r. skoro właścicielem gruntu stała się dopiero w roku 1977.
Zdaniem skarżących powyższe wątpliwości korespondują z obecnymi ustaleniami, na które powoływał się J. S. w trakcie oględzin, że dom J. P. pobudowany został częściowo na działce ew. [...], co wynika z dokonanego przez geodetę ustalenia przebiegu granic do celów ewidencyjnych według mapy nr 68/58 - 235/5/7/58. Przytoczone okoliczności znajdują także uzasadnienie w tym, iż wszelkie mapy wydawane jeszcze do 1997 r. nie zawierały naniesionego budynku, choć ten jak twierdzi sama zainteresowana wybudowany został w drugiej połowie lat 70. Organ w ogóle jednak nie badał tych okoliczności, choć w aktach sprawy znajduje się ksero wypisu z księgi wieczystej dotyczące działki nr [...] oraz szkic powołanego wyżej geodety. W ocenie autora skargi niewiadomym jest także, w oparciu o jakie dowody wydane zostało przedłożone do akt sprawy zaświadczenie oraz z jakiego skorowidza przedłożony dokument faktycznie pochodzi, czy z "rejestru wpływu wniosków o wydanie pozwolenia", czy z "rejestru wydanych pozwoleń" Organ zaniechał wyjaśnienia tychże wątpliwości.
Dodatkowo strona skarżąca zauważyła, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą kserokopie czy fotokopie dokumentów nie mogą stanowić dowodu w sprawie. Tymczasem w aktach sprawy do protokołu oględzin z 12 maja 2015 r. załączony został przez J. P. plik kserokopii i fotokopii, a organ na ich podstawie dokonał wiążących ustaleń, że luksfery wmurowane w ścianę budynku nr [...] posiadają normę przeciwogniową E 30. Wnoszący skargę zarzucił, że organ nie wypowiedział się, w oparciu o jakie dowody sprawdził wiarygodność przedstawionych kserokopii i na podstawie czego uznał je jako dowód w sprawie. Nie wyjaśnił także, na podstawie jakich dokumentów uznał, że pustak szklany TYP CLEAR SAVONA 1919/8 (który prawdopodobnie został wmurowany w otwór okienny vide zdjęcie pudełka) posiada normę przeciwogniową E30, skoro nawet z przedłożonych kserokopii certyfikatów i zaświadczeń taka okoliczność nie wynika. W przedstawionych zdjęciach mowa jest bowiem ogólnie o pustaku szklanym o wymiarach 190x190x80 mm, nie wiadomo jednak, do jakiego typu te informacje się odnoszą. Organ nie odniósł się także w żadnej części decyzji do faktu wynikającego z powołanych kserokopii, a mianowicie, że przedstawione certyfikaty wygasły najdalej z dniem 30 kwietnia 2010 r. i w dacie wmurowania ich żadne atesty nie obowiązywały.
Organ przed wydaniem decyzji nie wezwał skarżących się do końcowego zaznajomienia się z aktami sprawami, albowiem w sposób nieuprawniony zrobił to organ I instancji przekazując akta sprawy wraz z odwołaniem. Niezależnie od tego organ II instancji nie czekając na upływ zakreślonych przez organ I instancji terminów, wydał merytoryczną decyzję, przez co uniemożliwił stronom faktycznie podjęcie działań mających na celu zweryfikowanie, czy organ w jakikolwiek sposób zmierza do zbadania treści zaświadczenia wydanego przez sekretarza gminy Łopuszno, stanowiącego podstawę ustaleń w sprawie, w tym do złożenia w tym celu stosownych wniosków dowodowych, co mogło mieć bezpośredni wpływ na wydanie decyzji. Skarżące podkreśliły, że od pracownika Urzędu Gminy powzięły wiadomość, że osoba podpisana pod zaświadczeniem z 7 lutego 2005 r. nie miała kompetencji do jego wystawienia. Skarżące także dodały, że kiedy na kilka dni przed upływem terminu, tj. przed 27 lipca 2015 r., J. S. udał się do WINB celem zapoznania się z aktami postępowania odwoławczego, na miejscu dowiedział się, że decyzja została już wydana i, że nie ma możliwości zapoznania się z aktami, bo od razu zwrócono je do organu I instancji.
Reasumując skarżące podniosły, że żaden z organów prowadzących postępowanie nie rozpoznał istoty sprawy, albowiem nie zbadał kwestii legalności budynku oraz jego zgodności (vide dach, balkony, ściany) z przepisami powołanego wyżej Rozporządzenia. Nie poczynił bowiem żadnych ustaleń, z których mogłoby wynikać czy i na podstawie jakiego stanu prawnego wydana została pierwsza decyzja na budowę, czy dokonano odbioru budynku oraz czy budynek ten został rozbudowany, a jeśli tak to w oparciu, o jakie decyzje. Skoro tak, to uznać należy, iż w dalszym ciągu zachodzi konieczność rozpoznania sprawy choćby w zakresie, w jakim inicjował postępowanie wniosek skarżącej. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że przedmiotem prowadzonego przez organ postępowania była kwestia otworów okiennych z pominięciem badania legalności budynku czy też pozostałych jego elementów takich jak balkony czy dach z przepisami rozporządzenia na wprost wskazywała skarżąca we wniosku o wszczęcie postępowania. W tym stanie rzeczy decyzja umarzająca postępowanie jak i decyzja utrzymująca w mocy powołane rozstrzygnięcie są bezpodstawne.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W szczególności zasadnie jej autor zarzuca, że zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7, 8, 9,10, 77 § i 80 kpa.
Mianowicie podkreślenia wymaga, że już we wniosku "o wszczęcie postępowania zmierzającego do doprowadzenia budynku mieszkalnego .... do obowiązujących przepisów" B. M. podniosła, że na przestrzeni lat budynek był rozbudowywany i przebudowywany bez stosownych projektów i pozwoleń, a w piśmie tym zakwestionowała nie tylko istnienie w znajdującej się przy granicy ścianie tego budynku otworów okiennych, ale także niespełnianie przez tę ścianę przepisów p.poż., a także usytuowanie na ścianie frontowej balkonów. Początkowo organ wszczął postępowanie tylko w sprawie otworów okiennych w ścianie zachodniej budynku. Jednakże już w decyzji uchylającej decyzję PINB z [...] organ II instancji wskazał, że postępowanie winno toczyć się z urzędu i dotyczyć całego obiektu budowlanego, a nie tylko jego poszczególnych elementów, oraz że w związku z tym organ winien zbadać kwestię legalności wzniesionego domu. Ponownie rozpoznając sprawę PINB ograniczył się do ustalenia, na podstawie zaświadczenia z 2005 r., że budynek został wzniesiony na podstawie pozwolenia na budowę z 1975 r., zaś jego zgodność z obowiązującymi przepisami ograniczył do zbadania kwestii otworów okiennych w ścianie zachodniej, które w toku postępowania zostały zamurowane tzw. luxferami. Co prawda w uzasadnieniu swojej decyzji PINB stwierdził, że " Jednocześnie w wyniku zarówno kontroli jak i oględzin budynku przeprowadzonych w trakcie postępowania nie stwierdzono aby stan techniczny przedmiotowego budynku był nieodpowiedni lub budził wątpliwości, jak również aby budynek po wypełnieniu luksferami okien w ścianie zachodniej naruszał warunki techniczno – budowlane", jednakże zapisy protokołów z oględzin i kontroli nie potwierdzają faktu badania przez organ zgodności ściany zachodniej z przepisami § 235 p.2 i 3 rozporządzenia z 2012 r., w szczególności, czy ściana oddzielenia p.poż jest wyprowadzona ponad pokrycie dachu czy też wysunięta poza lico ściany.
Organ nie ustosunkował się również do twierdzeń skarżących, że budynek będący przedmiotem sprawy był wielokrotnie rozbudowywany i w ogóle tej okoliczności nie wyjaśniał, poprzestając na ustaleniu (kwestionowanym przez skarżące), że aktualnie istniejący budynek mieszkalny został wzniesiony na podstawie pozwolenia na budowę z 1975 r. Zauważyć tymczasem należy, co zasadnie zarzucają skarżące, że organy nie wyjaśniły, czy istniejący dom mieszkalny odpowiada budynkowi mieszkalnemu typu G-2-6-/69-70, którego dotyczyło - zgodnie z zaświadczeniem z 2005 r. - wydane pozwolenie na budowę. W zaświadczeniu bowiem wskazano, że pozwolenie dotyczyło budynku o kubaturze 609 m3 , składającego się z 5 izb o pow. zabudowy 80 m2 i powierzchni użytkowej 109 m2 . Brak jest ustaleń dotyczących kubatury, ilości izb oraz powierzchni użytkowej istniejącego budynku mieszkalnego, natomiast co do jego powierzchni zabudowy, to jak wynika ze sporządzonego w trakcie kontroli 5 sierpnia 2010 r. szkicu sytuacyjnego, ma on wymiary 11,50 x 9,60 m. Oznaczałoby to, że jego powierzchnia zabudowy jest większa niż 80 m2, a co za tym idzie, że albo od początku był on zbudowany niezgodnie z projektem albo też, że został w późniejszych latach rozbudowany, jak zarzucają skarżące w swoich pismach. Organy do tych zarzutów się nie odniosły. Również nie została wyjaśniona kwestia wydania małżonkom F. w 1975 r. pozwolenia na budowę na działce nr [...] położonej w Ł., w sytuacji, gdy jak to wynika ze znajdującej się w aktach odbitki kserograficznej aktu notarialnego, J. F. (obecnie P.) nieruchomość położoną w Ł., obejmującą działkę placu o pow. 649 m2, oznaczoną numerem 2 nabyła od Skarbu Państwa [...]. Zasadnie także skarżące zarzucają, że ani organ I instancji ani organ odwoławczy nie umożliwił im przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zawarte w skardze zarzuty świadczą o tym, że uniemożliwiono w ten sposób skarżącym skuteczne zakwestionowanie dowodów, na podstawie których organy oparły swoje ustalenia, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze zarówno zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji podlegały uchyleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 20912 r., poz.270 ze zmianami), dalej P.p.s.a.
Ponownie rozpoznając sprawę organy powinny wyżej wskazane okoliczności wyjaśnić, a więc ustalić czy było możliwe wydanie małżonkom F. pozwolenia na budowę na działce, której nie byli jeszcze właścicielami, przeprowadzić ewentualnie w miarę możliwości dowód z dokumentów, na podstawie których zostało wydane w 2005 r. zaświadczenie potwierdzające fakt wydania pozwolenia na budowę, a to w związku z zarzutem, że nie wiadomo z jakiego rejestru została sporządzona odbitka kserograficzna potwierdzająca fakt wydania tego pozwolenia.
Nadto w sytuacji potwierdzenia, że dom został wzniesiony na podstawie pozwolenia na budowę z 1975 r. organy powinny ustalić, czy od początku miał on takie wymiary jak obecnie, czy też został rozbudowany, a jeśli tak to kiedy. Dokładnego wyjaśnienia wymaga również podnoszona przez skarżące okoliczność, że istniejąca przy granicy ściana nie spełnia wymogów p.poż., o których mowa w § 235 ust. 2 i 3 rozporządzenia z 2012 r. Dopiero po uzupełnieniu materiału dowodowego oraz poczynieniu dodatkowych ustaleń organ rozważy, czy zachodzą podstawy do umorzenia postępowania i wówczas odniesie się do wszystkich podnoszonych przez skarżące zarzutów, czy też konieczne jest jego dalsze prowadzenie.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a., zasadzając na rzecz obu skarżących uiszczony przez nie wpis od skargi oraz dodatkowo na rzecz B.M. koszty związane z wynagrodzeniem reprezentującej ją E. S., występującej jako radca prawny. Wynagrodzenie to zostało ustalone zgodnie z art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zmianami).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło