II SA/Ke 887/15
PostanowienieWSA w Kielcach2016-05-11
Skład orzekający: Małgorzata Długońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Jak ustalić wysokość wynagrodzenia adwokata z urzędu za pomoc prawną udzieloną w postępowaniu zażaleniowym, które zostało wszczęte po wejściu w życie nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r., ale dotyczyło sprawy wszczętej przed jego wejściem w życie?Ratio decidendi
Wysokość wynagrodzenia adwokata z urzędu za pomoc prawną udzieloną w postępowaniu zażaleniowym, wszczętym po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r., należy ustalić na podstawie przepisów tego rozporządzenia, nawet jeśli sprawa pierwotnie została wszczęta przed jego wejściem w życie. Koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę (nie wyższą niż 150% stawek minimalnych) oraz niezbędne, udokumentowane wydatki. Opłata maksymalna przed sądem administracyjnym w drugiej instancji w postępowaniu zażaleniowym wynosi 240 zł, a po podwyższeniu o podatek VAT stanowi kwotę 295,20 zł.Stan faktyczny
Wniosek adwokata o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Postępowanie w pierwszej instancji zostało zakończone odrzuceniem skargi, a następnie wniesiono zażalenie na odmowę przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, nie orzekając o wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu. Adwokat domagał się zasądzenia kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Rozstrzygnięcie
Przyznano od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata kwotę 295,20 zł, w tym 55,20 zł VAT, tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonywane na zasadzie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2016 r. wniosku adwokat [...] o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami postanawia: przyznać od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokat [...]kwotę 295,20 zł. (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) VAT, tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonywane na zasadzie prawa pomocy.
Postanowieniem Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 9 listopada 2015 r. ustanowiono dla R. S. na jego wniosek adwokata z urzędu w sprawie ze skargi wyżej wymienionego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Na tej podstawie Okręgowa Rada Adwokacka w Kielcach wyznaczyła w dniu 17 listopada 2015 r. pełnomocnikiem skarżącego adwokat [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z 24 listopada 2015 r. skargę odrzucił skargę R. S.
W dniu 8 grudnia 2015 r. wyznaczona adwokat z urzędu w złożyła w imieniu skarżącego wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, a w dniu 14 stycznia 2016 r. wniosła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 31 grudnia 2015 r. o odmowie przywrócenia terminu. W zażaleniu zawarła wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które to koszty nie zostały uiszczone w całości ani w części.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 12 lutego 2016 r. oddalił zażalenie R.S.. Sąd II instancji nie orzekł o wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu.
Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Na wstępie należy podnieść, iż z dniem 1 stycznia 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801) i z tym dniem rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.) przestało obowiązywać. Na mocy § 22 nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
Niniejsza sprawa została wszczęta dnia 10 września 2015 r. (data stempla pocztowego k. 5), postepowanie w I instancji zakończyło się w momencie wydania postanowienia o odrzuceniu skargi przez tutejszy Sąd to jest dnia 24 listopada 2015r., postępowanie zażaleniowe zostało wszczęte w dniu 14 stycznia 2016 r, więc już po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy... Zatem, do ustalenia wynagrodzenia pełnomocnika za pomoc prawną udzieloną z urzędu w zakresie postępowania zażaleniowego zostaną zastosowane przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy..., zwanego dalej "rozporządzeniem"
Według § 2 powołanego rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują:
1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-4 tego rozporządzenia oraz
2) niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata
Stosownie do treści § 4 ust. 1 wzmiankowanego rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2 – 4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Jednak zgodnie z dyspozycją § 4 ust. 2 cytowanego rozporządzenia ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności.
W myśl § 21 ust. 1 pkt 2 lit. d) rozporządzenia, opłata maksymalna przed sądem administracyjnym w drugiej instancji w postępowaniu zażaleniowym wynosi 240 zł. Stosownie do treści § 4 ust. 1 i 2 w zw. z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. d rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia wynagrodzenie w postępowaniu zażaleniowym zawiera się w granicach od 120 zł do 240 zł.
Mając na uwadze niezbędny nakład pracy pełnomocnika, charakter przedmiotowej sprawy oraz wkład pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia należy uznać, że łączna kwota 240 zł wynagrodzenia jest adekwatna do jego udziału w niniejszym postępowaniu.
Kwota wynagrodzenia określona na podstawie wyżej cytowanych § 21 ust. 1 pkt 2 lit. d wyniosła 240 zł. Wynagrodzenie to po podwyższeniu o 23% podatku VAT, czyli o kwotę 55,20 zł, należało ustalić na kwotę 295,20 zł. Zgodnie bowiem z treścią § 4 ust. 3 rozporządzenia w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty, o których mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług.
Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. d) i § 4 ust 1-3 cytowanego rozporządzenia postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło