II SA/Ke 89/19
WyrokWSA w Kielcach2019-03-27
Skład orzekający: Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędzia WSA Krzysztof Armański, Asesor WSA Agnieszka Banach (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej może odmówić zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej z powodu braku zapewnienia odpowiedniego dostępu do drogi publicznej oraz nieprzedłożenia postanowienia w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, w sytuacji gdy istnieją wątpliwości co do oddziaływania pól elektromagnetycznych na miejsca dostępne dla ludności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Podstawą odmowy był brak zapewnienia przez inwestora odpowiedniego, faktycznego i prawnego dostępu do drogi publicznej dla projektowanego obiektu, a także nieprzedłożenie wymaganego postanowienia w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, wynikającego z wątpliwości co do oddziaływania pól elektromagnetycznych na miejsca dostępne dla ludności, w tym tereny potencjalnie zagospodarowane.Stan faktyczny
T-MOBILE POLSKA S.A. złożyła wniosek o pozwolenie na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Starosta nałożył obowiązek usunięcia nieprawidłowości, w tym dotyczących zapewnienia dojazdu do stacji i analizy oddziaływania na środowisko. Po bezskutecznym upływie terminu, Starosta odmówił zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia. Wojewoda Świętokrzyski utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując na brak odpowiedniego dojazdu oraz nieprawidłową analizę oddziaływania pól elektromagnetycznych na miejsca dostępne dla ludności. Skarżąca spółka zaskarżyła decyzję Wojewody do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Prawa budowlanego i KPA.Rozstrzygnięcie
oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański, Asesor WSA Agnieszka Banach (spr.), Protokolant Karolina Chrapkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2019 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 10 stycznia 2019 r. znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 10 stycznia 2019 r. [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty [...]
nr [...] z dnia 15 listopada 2018 r. znak: [...] odmawiającą
T. T. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej BTS_55527, na działce nr [...] położonej w m. Stary Bostów, gm. P..
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał następujący stan faktyczny
i prawny sprawy.
W dniu 26 marca 2018 r. do Starostwa Powiatowego w S. wpłynął wniosek spółki T-MOBILE POLSKA S.A. o wydanie pozwolenia na budowę ww. stacji bazowej. Do wniosku dołączono:
1) oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania działką nr [...] położoną w miejscowości S. B., gm. P., na cele budowlane;
2) decyzję Wójta Gminy P. z dnia 13 września 2017 r. znak: [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zamierzenia inwestycyjnego pn. "Budowa stacji bazowej telefonii komórkowej BTS 55527" na działkach nr [...] i nr [...] położonych w miejscowości B. S., gm. P.,
3) projekt budowlany zawierający:
projekt zagospodarowania terenu,
projekt architektoniczno - budowlany obiektu.
Postanowieniem z dnia 14 maja 2018 r., działając na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1997 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm., dalej też jako "ustawa"), organ nałożył na inwestora obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w przedłożonym projekcie budowlanym, wskazując, że należy:
1) przedłożyć oryginał decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego;
2) ujednolicić nazwę inwestycji;
3) uzupełnić projekt o branżę telekomunikacyjną oraz zapewnić udział w opracowaniu projektu projektanta posiadającego uprawnienia do projektowania w specjalności telekomunikacyjnej;
4) przedłożyć postanowienie, o którym mowa w art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenie oddziaływania na środowisko;
5) przedłożyć projekt zagospodarowania terenu spełniający wymogi rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego;
6) szczegółowo, również w sposób graficzny (m.in. widok pionowy), przedstawić analizę oddziaływania inwestycji na środowisko i działki sąsiednie, z uwzględnieniem odległości od środka elektrycznego, w osi wiązki głównej promieniowania anten sektorowych w odniesieniu do miejsc dostępnych dla ludności w stosunku do zabudowy istniejącej i możliwej na sąsiednich terenach, z uwzględnieniem przepisu § 3 ust. 2 pkt 3;
7) przeprowadzić analizę wpływu zjawisk atmosferycznych na zmiany kąta nachylenia anteny, a w związku z tym i pochylenia środka elektrycznego anteny (TILT);
8) przedstawić analizę, w zakresie jakiej wysokości od poziomu terenu i w jakiej odległości od anten i płaszczyźnie możliwe jest oddziaływanie promieniowania w zależności od maksymalnego i minimalnego ich pochylenia;
9) w związku ze specyfiką obiektu i istniejącym zagospodarowaniem działki przeznaczonej pod inwestycję (konieczność użycia sprzętu ciężkiego do wykonania fundamentów, montażu wieży) w projekcie zagospodarowania wskazać odpowiedni dojazd do projektowanej wieży;
10) uporządkować informacje bioz;
11) przedłożyć informację o zaewidencjonowaniu gruntów przez Wydział Nieruchomości, Rolnictwa, Leśnictwa i Ochrony Środowiska Starostwa Powiatowego w K..
Organ I instancji pouczył, że niewykonanie w określonym terminie nałożonego w postanowieniu obowiązku, spowoduje wydanie decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Uzasadniając ww. decyzję organ I instancji wskazał, że inwestor nie wywiązał się z obowiązku nałożonego ww. postanowieniem. Organ nie przyjął bowiem wyjaśnień inwestora dotyczących zapewnienia dojazdu do terenu stacji bazowej telefonii komórkowej (pkt 5 i 9 postanowienia), oddziaływania inwestycji na działki sąsiednie, oddziaływania przedmiotowej stacji bazowej w zależności od zjawisk atmosferycznych i od pochylenia anten (pkt 6 - 8 postanowienia).
Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym, na skutek odwołania T. T., Wojewoda wskazał, że inwestor wywiódł swoje prawo do realizacji przedmiotowej inwestycji z decyzji Wójta Gminy P. z dnia 13 września 2017 r. znak: [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zamierzenia inwestycyjnego pn. "Budowa stacji bazowej telefonii komórkowej BTS 55527" na działkach nr [...] i nr [...] położonych w miejscowości B. S., gm. P.. Na obszarze, na którym znajduje się działka nr [...], nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Działka ta ma kształt wydłużonego prostokąta przylegającego krótszym, południowym bokiem do drogi publicznej gminnej, urządzonej na działce nr [...]. Przedmiotową stację bazową, to jest wieżę stalową służącą do zawieszenia anten, ogrodzoną, usytuowano w odległości 160 m od drogi gminnej, przy zachodniej granicy działki nr [...], to jest przy granicy z działką nr [...].
W projekcie zagospodarowania terenu inwestycji oznaczono "planowaną drogę dostępu do stacji bazowej" z drogi publicznej, przez istniejący zjazd, usytuowaną w całości na działce nr [...], która na długości około 65 m biegnie przez teren zabudowany szklarniami. Zaplanowano "demontaż szklarni na czas budowy projektowanej stacji bazowej".
Do obliczeń w projekcie budowlanym przyjęto anteny sektorowe w ilości 3 sztuk, o maksymalnej równoważnej mocy promieniowanej izotropowo EIRP emitowanej na pasmo, wynoszącej 9396 W dla jednej anteny. Zaprojektowano wieżę wysokości 42,5 m, anteny zawieszone na wysokości 41,0 m.
Zgodnie ze znajdującymi się w Projekcie budowlanym opracowaniami pt: "Kwalifikacja przedsięwzięcia dla stacji bazowej KKI_PAWLOW_STARYBOSTOW/ 27527(55527), Stary Bostów 74, gm. P., dz. [...]" oraz "Analiza środowiskowa instalacji radiokomunikacyjnej [...]" dla obiektu przedmiotowej stacji bazowej:
- moc równoważna promieniowana izotropowo - EIRP - dla każdej z przyjętych w projekcie budowlanym anten sektorowych - wynosi 9396 W, każda z anten pracuje w paśmie [...],
- obszary oddziaływania pola elektromagnetycznego o gęstości mocy przekraczającej 0,1 W/m2, uznawanej za szkodliwą dla ludzi - w myśl rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (t.j. Dz. U. Z 2003 r., poz. 1883) - emitowanego przez trzy anteny sektorowe, znajdują się wyłącznie w miejscach niedostępnych dla ludności, w odległości nie większej niż 86,3 m od środka elektrycznego anteny, uwzględniając kierunek osi głównej wiązki promieniowania, a także pochylenie wiązki, obszary te znajdują się nad działką nr [...] oraz nad działkami nr 171, 172, [...], [...], [...], [...], które są niezabudowane w miejscu zalegania wyżej wskazanych obszarów oraz w ich sąsiedztwie,
- położenie głównej wiązki promieniowania, w odległości nie większej niż 200 m od środka elektrycznego anteny, uwzględniając kierunek osi głównej wiązki promieniowania oraz pochylenie wiązki: dla anteny sektorowej na azymucie 50°, znajdować się będzie w odległości 2,7 m od poziomu terenu, dla anteny na azymucie 150° - w odległości 11,6 m, a dla anteny na azymucie 300° - w odległości 5,2 m.
Na podstawie powyższego autorzy ww. opracowań jak wyżej stwierdzili, że przedmiotowa inwestycja nie należy ani do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, ani do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz że w odległości do 200 m dla anten sektorowych (azymuty 50°, 150°, 300°) pracujących w paśmie [...], wzdłuż osi głównych wiązek promieniowania anten nie znajdują się miejsca dostępne dla ludności.
Organ odwoławczy przytoczył dalej treść art. 35 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane i podzielił stanowisko organu I instancji w kwestii obowiązku zapewnienia dojścia i dojazdu do przedmiotowej stacji bazowej oraz w kwestii oddziaływania na miejsca dostępne dla ludności.
Wojewoda wyjaśnił, że § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm.) - do urządzeń znajdujących się na działce należy zapewnić dojście i dojazd umożliwiający dostęp do drogi publicznej, odpowiednie do przeznaczenia i sposobu ich użytkowania oraz wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach odrębnych. Szerokość jezdni stanowiącej dojazd nie może być mniejsza niż 3 m. W analizowanej sprawie istotną cechą sposobu użytkowania stacji jest jej bezobsługowość. Jednak, zdaniem organu odwoławczego w żadnym przypadku nie można wykluczyć awarii technicznej. Zatem droga do stacji bazowej telefonii komórkowej winna być jednoznacznie określona, a teren stacji dostępny w każdej chwili, nie tylko na czas budowy obiektu. Organ odwoławczy stwierdził, że zasadnie zatem nałożono obowiązek zapewnienia dojazdu do przedmiotowej stacji bazowej i prawidłowo oceniono, że obowiązek ten nie został wykonany.
Organ II instancji wskazał następnie, że skoro z załączonych do projektu budowlanego opracowań wynika, iż dla anteny sektorowej pracującej na azymucie 50°, oś głównej wiązki promieniowania, w odległości 200 m od wieży, przy oznaczonym odchyleniu wiązki, znajdować się będzie na wysokości 2,7 m od poziomu terenu stanowiącego użytki rolne, to nie jest słuszne twierdzenie inwestora, że oddziaływanie przedmiotowej inwestycji dotyczy jedynie terenów niedostępnych dla ludności. Obszar znajdujący się na wysokości 2,7 m nad powierzchnią terenu jest dostępny dla człowieka uprawiającego ziemię przy użyciu powszechnie stosownych maszyn rolniczych. Zatem nie ma podstaw do stwierdzenia, że oś głównej wiązki promieniowania anteny pracującej na azymucie 50°, w odległości 200 m od wieży, przy oznaczonym odchyleniu wiązki, znajdować się będzie w obszarach niedostępnych dla ludności. Organ odwoławczy podtrzymał stanowisko organu I instancji wyrażone w decyzji, zakładając, że jest to stanowisko wynikające ze znajomości trendów dotyczących zagospodarowania terenów będących pod administracją tego organu. W ocenie organu odwoławczego, również oś głównej wiązki promieniowania anteny pracującej na azymucie 150° i anteny pracującej na azymucie 300°, w odległości 200 m od wieży, przy oznaczonym odchyleniu wiązki, znajdować się będą w obszarach dostępnych dla ludności, uwzględniając przyszłe, ewentualne zagospodarowanie terenu.
W kwestii oddziaływania przedmiotowej stacji bazowej na działki sąsiednie w zależności od zjawisk atmosferycznych, organ odwoławczy ocenił, że wyjaśnienia inwestora są wystarczające. Inwestor współpracuje z fachowcami, których wyjaśnienia są wiarygodne. Zgodnie z takimi wyjaśnieniami sposób mocowania anten do konstrukcji wieży, poprzez wielopunktowe zamocowanie anteny do konstrukcji, eliminuje wpływ zjawisk atmosferycznych na możliwość zmiany kąta nachylenia anteny.
Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji nie wyjaśnił sprawy zaewidencjonowania gruntów, wynikającej z decyzji Wójta Gminy P. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, a wyjaśnienia inwestora nie są jednak wystarczające.
Jak stwierdził organ odwoławczy, decydujące o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji były: brak odpowiedniego dojazdu do stacji bazowej telefonii komórkowej i stwierdzone położenie osi głównej promieniowania 2,7 m nad powierzchnią terenu dla anteny sektorowej pracującej na azymucie 50°.
T. T. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach w całości powyższą decyzję Wojewody, zarzucając jej:
1) naruszenie art. 35 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że nie zostały usunięte w wyznaczonym terminie naruszenia wykazane w postanowieniu Starosty [...] z dnia 14 maja 2018 roku;
2) naruszenie przepisu art. 107 § 1 i § 3 kpa w zakresie konstrukcji uzasadnienia zaskarżonej decyzji, ponieważ nie zawiera wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa;
3) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: art. 6, art. 7 i art. 77 kpa - w zakresie wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego przez organ administracji publicznej w kwestii zapewnienia dojścia i dojazdu do przedmiotowej stacji bazowej oraz w kwestii oddziaływania na miejsca dostępne dla ludności.
W uzasadnieniu skargi skarżąca Spółka podniosła, że zdaniem organu I instancji, zgodnie z art. 33 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane, w celu rozbiórki przedmiotowych szklarni należy przedłożyć zgodę właściciela obiektów, opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych oraz sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia (projekt nie zawiera wyszczególnionych elementów). Na ponowne wybudowanie szklarni konieczne będzie jednak uzyskanie pozwolenia na budowę. Ponadto, skoro zaprojektowano ogrodzenie działki z bramą wjazdową, projektant przewidział konieczność dojazdu do wydzielonej części działki, zajętej pod inwestycję, w związku z powyższym należało zaprojektować/wskazać wspomnianą w części opisowej komunikację wewnętrzną po działce nr [...], umożliwiającą dojazd dla specjalistycznego sprzętu na czas budowy i późniejszej konserwacji stacji.
Odnośnie pojęcia miejsc dostępnych dla ludzi Spółka powołała się na pogląd NSA w wyroku z dnia 27 lipca 2017 r. sygn. akt II OSK [...] i podniosła, że z uwagi na brak definicji tego pojęcia w rozporządzeniu w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, należy sięgnąć do kryterium, które przyjęto na potrzeby badania pól elektromagnetycznych w środowisku w Załączniku nr [...] pkt 7 i 11 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów. Zgodnie z tymi przepisami przez miejsca dostępne dla ludzi należy rozumieć miejsca dostępne dla ludzi przy stanie zagospodarowania terenu istniejącym w dniu kwalifikowania przedsięwzięcia emitującego promieniowanie elektromagnetyczne, w przestrzeni od 0,3 m do 2 m nad powierzchnią ziemi albo nad innymi powierzchniami, na których w normalnych warunkach mogą przebywać ludzie.
Zdaniem skarżącej, nie jest celowe odnoszenie się przez organ do stanu hipotetycznego, poprzez wskazanie przez organ odwoławczy, że w osi głównej wiązki promieniowania anteny pracującej na azymucie 150° i anteny pracującej na azymucie 300°, w odległości 200 m od wieży, przy oznaczonym odchyleniu wiązki, znajdować się będą w obszarach dostępnych dla ludności, uwzględniając przyszłe, ewentualne zagospodarowanie terenu. Orzekający w sprawie organ administracji jest związany stanem faktycznym i prawnym aktualnym na dzień wydawania decyzji.
Dalej Spółka zarzuciła, że uzasadnienie prawne zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa, ponieważ nie zawiera wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Rozstrzygnięcie sprawy nie zostało umotywowane dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, co stanowi o naruszeniu art. 7 i art. 77 kpa. Podstawa faktyczna podana jako uzasadnienie zaskarżonej decyzji stanowi o tym, że nie doszło do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co stanowi o naruszeniu art. 77 § 1 kpa.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Na rozprawie w dniu 27 marca 2019 r. pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga T-MOBILE Sp. z .o.o. z siedzibą w W. nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm., dalej też jako "Prawo budowlane"), przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
5) spełnienie wymagań określonych w art. 60 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości (Dz. U. poz. 1529 i 2161 oraz z 2018 r. poz. 756) - w przypadku inwestycji na nieruchomości wchodzącej w skład Zasobu Nieruchomości, o którym mowa w tej ustawie, oddanej w użytkowanie wieczyste lub sprzedanej w trybie określonym w art. 53 ust. 1 lub 2 tej ustawy, przeznaczonej na wynajem o czynszu najmu określonym zgodnie z przepisami rozdziału 7 tej ustawy, zwanej dalej "inwestycją KZN".
W razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego).
Do obowiązków organów administracji architektoniczno-budowlanej należy sprawdzenie przedstawionego do zatwierdzenia projektu budowlanego w zakresie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, jak również zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
W niniejszej sprawie wyniki takiej weryfikacji dokonanej przez organ II instancji zasługują na akceptację.
Obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając m.in. poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego). Dostęp do drogi publicznej zdefiniowany został w ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1945 ze zm., dalej jako "ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym"), gdzie w art. 2 pkt 14 tej ustawy "dostęp do drogi publicznej" definiuje się jako bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. Równocześnie § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1935), stanowi, że projekt zagospodarowania działki lub terenu powinien zawierać część opisową oraz część rysunkową sporządzoną na kopii mapy do celów projektowych poświadczonej za zgodność z oryginałem przez projektanta. Część rysunkowa, sporządzona na mapie, z uwzględnieniem § 7, powinna określać w szczególności granice działki budowlanej lub terenu, usytuowanie, obrys i układ istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, w tym urządzeń budowlanych z nimi związanych, z oznaczeniem wejść i wjazdów oraz liczby kondygnacji, charakterystycznych rzędnych, wymiarów i wzajemnych odległości obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych oraz ich przeznaczenia, w nawiązaniu do istniejącej zabudowy terenów sąsiednich, rodzaj i zasięg uciążliwości, zasięg obszaru ograniczonego użytkowania, układ komunikacji wewnętrznej przedstawiony w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej komunikacji zewnętrznej, określający układ dróg wewnętrznych, dojazdów, bocznic kolejowych, parkingów, placów i chodników, w miarę potrzeby przekroje oraz profile elementów tego układu, charakterystyczne rzędne i wymiary, a także oznaczenie przebiegu dróg pożarowych oraz dojść łączących wyjścia z obiektów budowlanych z drogą pożarową (§ 8 ust. 3 pkt 2 ww. rozporządzenia).
Z powyższych przepisów wynika, że dostęp do drogi publicznej jest niezbędnym warunkiem umożliwiającym podjęcie na określonym terenie realizacji konkretnego zamierzenia inwestycyjnego. Dostęp do drogi publicznej musi zostać wykazany przez inwestora w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W orzecznictwie przyjmuje się, że pojęcie dostępu do drogi publicznej należy rozumieć jako dostęp faktyczny i prawny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2007 r., II OSK [...], dostępny na stronie [...]). Dostęp prawny oznacza, że musi on wynikać wprost z przepisu prawa, czynności prawnej bądź orzeczenia sądowego. Faktyczny dostęp musi rzeczywiście zapewniać możliwość przejścia i przejazdu do drogi publicznej. Musi to być dostęp realny, możliwy do wyegzekwowania przez inwestora przy użyciu dostępnych środków prawnych. Zapewnienie dostępu terenu inwestycji do drogi publicznej jest bowiem jednym z kilku warunków, od spełnienia których uzależniona jest możliwość pozytywnego rozstrzygnięcia sprawy.
W niniejszej sprawie inwestor wykazał, że nieruchomość stanowiąca działkę nr ewid. [...] położona w miejscowości S. B., na której planuje wybudować przedmiotową stację bazową telefonii komórkowej, posiada dostęp do drogi publicznej. Jednakże inwestor nie wykazał, że inwestycja będzie mieć dostęp do drogi publicznej w sposób opisany powyżej, a zatem, że inwestycja będzie mieć dostęp prawny i faktyczny do drogi publicznej. Dostęp do drogi publicznej zapewniony wyłącznie dla działki gruntu, na której inwestycja jest planowana, nie jest w okolicznościach niniejszej sprawy wystarczający z następujących przyczyn.
Po pierwsze, powołane regulacje prawne wymagają, aby to obiekt budowlany, w tym wypadku projektowana stacja bazowa, miała dostęp do drogi publicznej, a część graficzna projektu przedstawiała układ komunikacji wewnętrznej przedstawiony w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej komunikacji zewnętrznej.
Po drugie, jak wyżej wskazano, organ architektoniczno-budowlany ma obowiązek sprawdzenia przedstawionego do zatwierdzenia projektu budowlanego w zakresie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego) w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W niniejszej sprawie inwestor przedstawił organowi decyzję z dnia 13 września 2017 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, z której wynika, że warunkiem obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji jest to, iż inwestycja będzie posiadała dostęp do drogi publicznej gminnej. Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wiąże zaś organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę (art. 55 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Skoro więc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dotycząca przedmiotowej inwestycji wprowadza warunek, aby to inwestycja (nie zaś sama tylko nieruchomość) miała dostęp do drogi publicznej, to nie sposób zarzucić organom administracji orzekającym w niniejszej sprawie, że odmówiły zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę z uwagi na brak zapewnionego przez inwestora dostępu planowanej stacji bazowej do drogi publicznej, w każdym razie istnienia takiego dostępu – oczywiście po jej wybudowaniu - skarżąca Spółka nie wykazała.
Po trzecie, argumentację organu, że planowana inwestycja winna posiadać dostęp do drogi publicznej wzmacniają regulacje zawarte w przepisach z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r.
o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 620 ze zm.), właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ich ochronę przeciwpożarową jest obowiązany m.in. przestrzegać przeciwpożarowych wymagań techniczno-budowlanych, instalacyjnych i technologicznych (pkt 1), wyposażyć budynek, obiekt budowlany lub teren w wymagane urządzenia przeciwpożarowe i gaśnice (pkt 2), zapewnić konserwację oraz naprawy urządzeń przeciwpożarowych i gaśnic w sposób gwarantujący ich sprawne i niezawodne funkcjonowanie (pkt 3), zapewnić osobom przebywającym w budynku, obiekcie budowlanym lub na terenie, bezpieczeństwo i możliwość ewakuacji (pkt 4), a także - co istotne - przygotować budynek, obiekt budowlany lub teren do prowadzenia akcji ratowniczej (pkt 5). Przy czym, w myśl art. 4 ust. 1a ww. ustawy, odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w ust. 1, stosownie do obowiązków i zadań powierzonych w odniesieniu do budynku, obiektu budowlanego lub terenu, przejmuje - w całości lub w części - ich zarządca lub użytkownik, na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej ustanawiającej zarząd lub użytkowanie. W przypadku, gdy umowa taka nie została zawarta, odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej spoczywa na faktycznie władającym budynkiem, obiektem budowlanym lub terenem.
W niniejszej sprawie inwestor wskazuje, że projektowana stacja bazowa jest bezobsługowa. Projektowana wieża stalowa służącą do zawieszenia anten, usytuowano w odległości 160 m od drogi gminnej, przy zachodniej granicy działki nr [...], to jest przy granicy z działką nr [...]. W projekcie zagospodarowania terenu inwestycji oznaczono "planowaną drogę dostępu do stacji bazowej" z drogi publicznej przez istniejący zjazd usytuowany w całości na działce nr [...], która na długości około 65 m biegnie przez teren zabudowany szklarniami. Na czas budowy stacji do tej części działki, na której stacja ma byc posadowiona, będzie zapewniony dostęp m.in. przez teren, na którym znajdują się obecnie szklarnie i które zostaną na czas budowy zdemontowane. Nie ma więc wątpliwości, że na działce nr [...] nie została wydzielona droga dojazdowa do drogi publicznej (wewnętrzna) komunikująca projektowany obiekt budowlany z drogą gminną, jak również inwestor nie przedstawił dokumentu wskazującego na ustanowienie służebności gruntowej umożliwiającej taki dostęp z drogi publicznej do inwestycji w przyszłości. Samo zapewnienie ogrodzenia stacji bazowej i oznaczenie wjazdu na teren ogrodzony nie jest spełnieniem wymagań wynikających z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w zw. z art. 55 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i § 8 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego.
Zatem Sąd podziela stanowisko organów, że w tej sprawie inwestor nie usunął nieprawidłowości w zakresie dostępu do drogi publicznej. Sąd nie podziela jednak argumentacji organu, że w przypadku przedmiotowej inwestycji zastosowanie znajduje rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm.). Zgodnie z § 2 ust. 1 tego rozporządzenia, przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli naziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych z zastrzeżeniem § 207 ust. 2. Sprawa dotyczy stacji bazowej telefonii komórkowej - nie jest to budynek, czy też budowla naziemna i podziemna spełniająca funkcję użytkową budynku, a także związane z nim urządzenie budowlane (zob. wyrok NSA z dnia 24 września 2015 r., II OSK [...], dostępny na [...]). Projektowana stacja bazowa jest telekomunikacyjnym obiektem budowlanym, a do takich obiektów zastosowanie znajdują przepisy rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz. U. z 2005 r. nr 219 poz. 1846).
[...] z podanych wyżej powodów rację mają organy obu instancji, że projektowany obiekt budowlany winien posiadać dostęp do drogi publicznej odpowiedni do przeznaczenia i sposobu jej użytkowania, zwracając uwagę również na to, co sam inwestor potwierdza w skardze, że obiekt ten będzie wymagał konserwacji.
Organy orzekające w sprawie odmówiły zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia skarżącej pozwolenia na budowę również z innych powodów, o których mowa poniżej.
Otóż z treści dokumentu załączonego do projektu budowlanego zatyt. "Kwalifikacja przedsięwzięcia dla stacji bazowej" wynika, że dla anteny sektorowej pracującej na azymucie 500 oś głównej wiązki promieniowania anteny przy nachyleniu wiązki 100 w odległości 200 m od środka elektrycznego anteny znajdować się będzie na wysokości 2,7 m od poziomu terenu. Teren ten stanowi użytki gruntowe oznaczone w ewidencji gruntów symbolem "R". Stosownie do załącznika nr [...] do ustawy z dnia 29 marca 2001 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r. poz. 1034 ze zm.), regulującego kwestie zaliczania gruntów do poszczególnych użytków gruntowych, użytek gruntowy oznaczony jako "R" to grunty orne, do których zalicza się grunty m.in. poddane stałej uprawie mechanicznej mającej na celu produkcję rolniczą lub ogrodniczą; nadające się do uprawy, o której mowa w pkt 1, ale zajęte pod plantacje chmielu, wikliny lub drzew ozdobnych, w tym choinek, oraz szkółki ozdobnych drzew lub krzewów, lub na których urządzone zostały rodzinne ogrody działkowe; zajęte pod urządzenia i budowle wspomagające produkcję rolniczą lub ogrodniczą i położone poza działką siedliskową, a także utrzymywane w postaci ugoru lub odłogowane. Są to zatem tereny, które są bądź mogą być użytkowane rolniczo z użyciem maszyn rolniczych (np. kombajnu rolniczego), ale również tereny, na których mogą zostać posadowione urządzenia i budowle wspomagające produkcję rolniczą lub ogrodniczą. Nie sposób zatem przyjąć w sposób jednoznaczny, bez specjalistycznej, pogłębionej analizy parametrów projektowanej stacji bazowej i sąsiadującego z nią możliwego zagospodarowania terenu, że w odległości 200 m od środka elektrycznego anteny sektorowej na azymucie 500 przy nachyleniu wiązki 100 w osi głównej wiązki promieniowania nie znajdują się miejsca dostępne dla ludności.
W orzecznictwie sądów administracyjnych miejsca dostępne dla ludności definiowane są stosownie do art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Dz. U. z 2018 r. poz. 799 ze zm., dalej też jako "P.o.ś."), zgodnie z którym przez miejsca dostępne dla ludności rozumie się wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego. Przy określaniu miejsc dostępnych dla ludności, o których mowa w tym przepisie w kontekście oddziaływania na nie pól elektromagnetycznych należy rozumieć oddziaływanie takich pól na tereny, na których istnieje legalnie wzniesiona zabudowa, jak i na tereny, na których taka zabudowa może być wzniesiona zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym. Zatem pod pojęciem tym należy rozumieć miejsca, na których może, choćby potencjalnie powstać zabudowa, zgodnie z przepisami obowiązującego prawa, w tym z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (por. wyroki NSA z dnia 20 listopada 2013 r. sygn. II OSK [...], z dnia 25 października 2011 r., sygn. II OSK [...], z dnia 12 czerwca 2014 r. sygn. II OSK [...], z dnia 28 listopada 2013 r. sygn. II OSK [...]). A zatem są to nie tylko miejsca, na których wzniesiono już legalnie budynki z przeznaczeniem na pobyt ludzi, ale również miejsca, na których te budynki mogą być wzniesione zgodnie z przepisami. Jak podniósł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 października 2011 r. sygn. akt II OSK [...] przyjęcie za prawidłowe stanowiska, że przez miejsca dostępne dla ludności to miejsca dostępne dla ludności według istniejącego w dniu wydania decyzji stanu zagospodarowania nieruchomości w odległości wynikającej z przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. mogłoby prowadzić do nadużywania prawa przez inwestora, który pierwszy realizuje inwestycję kosztem przyszłych inwestorów. Ponadto nie można pominąć, że społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości nie wyznacza sposób, w jaki z gruntu dotychczas korzystano, lecz sposób, w jaki właściciel faktycznie i potencjalnie może zgodnie ze swoją wolą korzystać z gruntu (por. wyrok SN z dnia 6 stycznia 2005 r. sygn. akt III CK [...]), na co pozwalają mu m.in. przepisy obowiązującego prawa. Skoro zatem w art. 124 ust. 2 P.o.ś., za miejsce dostępne dla ludności uznaje się takie, do którego człowiek ma dostęp bez użycia sprzętu technicznego, to nie przeznaczenie terenu, na którym miejsce to się znajduje, ale faktyczna możliwość dostępu do niego (bez użycia sprzętu technicznego) determinuje jego kwalifikację, jako dostępnego dla ludności. W przypadku terenu, miejscem dostępnym dla ludności będzie zatem takie, w którym człowiek może znaleźć się w ramach zwykłego, codziennego korzystania z tego terenu (zob. też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2011 r. sygn. akt II OSK [...], dostępny na: [...]).
Ustosunkowując się do twierdzeń Spółki, że miejsca dostępne dla ludności należy definiować przez pryzmat regulacji zawartej w załączniku nr [...] do rozporządzenia z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. z 2003, nr 192, poz. 1883) jako miejsca dostępne dla ludzi przy stanie zagospodarowania terenu istniejącym w dniu kwalifikowania przedsięwzięcia emitującego promieniowanie elektromagnetyczne w przestrzeni od 0,3 m do 2 m nad powierzchnią ziemi albo nad innymi powierzchniami, na których w normalnych warunkach mogą przebywać ludzie, trzeba wskazać, że Sąd podziela wyżej przedstawione w tej kwestii stanowisko sądów administracyjnych co do definiowania "miejsc dostępnych dla ludności" w sposób wskazany w ustawie – Prawo ochrony środowiska. [...] jednak nie stoi ono w całkowitej opozycji do tego prezentowanego przez skarżącego, skoro miejsca dostępne dla ludności to także miejsca do 2 metrów nad "innymi powierzchniami, na których w normalnych warunkach mogą przebywać ludzie", czyli 2 m na powierzchnią maszyn, bądź budowli rolniczych i ogrodniczych. Zatem także w tym przypadku w odległości nie większej niż 200 m od środka elektrycznego anteny na wysokości 2,7 m nad powierzchnią terenu wzdłuż głównej wiązki promieniowania mogą znajdować się miejsca dostępne dla ludności.
W świetle powyższych rozważań należy zgodzić się z organem odwoławczym, że uzasadnione było wezwanie inwestora do przedłożenia postanowienia, o którym mowa w art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2018 poz. 2081, dalej jako "ustawa środowiskowa" oraz "u.i.ś."). Zgodnie z tym przepisem, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie określone w ustawie kryteria. Postanowienie wydaje się również, jeżeli organ nie stwierdzi potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 63 ust. 2 ustawy środowiskowej). Ocenę oddziaływania na środowisko przeprowadza się nie tylko w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, ale również w postępowaniu w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18, oraz pozwolenia, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4b, jeżeli konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko została stwierdzona przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz w przypadku, o którym mowa w art. 88 ust. 1 – art. 62 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy środowiskowej.
Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK [...], opubl. Lex nr 2054584; wyrok WSA w Krakowie z dnia 21 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Kr [...], opubl. Lex nr 1976843, wyrok WSA w Krakowie z dnia 9 października 2012 r., sygn. akt II SA/Kr [...], opubl. Lex nr 1235528, wyrok WSA w Lublinie z dnia 22 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Lu [...], opubl. Lex nr 2075253), w przypadku, gdy organ administracji architektoniczno-budowlanej dojdzie do przekonania, że realizacja inwestycji objętej wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę może być zaliczona do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko jest on uprawniony do domagania się od inwestora przedłożenia postanowienia, o jakim jest mowa w art. 63 ust. 2 u.i.ś. lub decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o jakiej mowa w art. 71 ust. 1 tej ustawy. Organ obowiązek ten może nałożyć na podstawie art. 35 ust. 1 w zw. z art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego. Z przepisu art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego wynika obowiązek organu administracji architektoniczno-budowlanej zbadania zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Jest zatem oczywiste, że w sytuacji powzięcia wątpliwości co do tego czy planowana inwestycja wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, czy też nie, organ administracji architektoniczno-budowlanej winien mieć prawo do zobowiązania inwestora do przedłożenia takiego postanowienia. Dodać należy, że według art. 63 ust. 2 ustawy postanowienie wydaje się również, jeżeli organ nie stwierdzi potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Przy czym postanowienia, o jakich jest mowa w art. 63 ust. 1 i ust. 2 ustawy środowiskowej wydawane są na wniosek inwestora. W myśl art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej, wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych oraz decyzji o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części - wydawanych na podstawie Prawa budowlanego. Ustawodawca przesądził więc, że w sekwencji prawem wymaganych aktów administracyjnych decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach należy uzyskać przed wydaniem pozwolenia na budowę. Ponadto, w postępowaniu o pozwolenie na budowę organ ocenia zgodność projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, a więc musi mieć wiedzę, czy w określonej sprawie decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagana. Jednym z warunków zgodnego z prawem wydania pozwolenia na budowę jest dołączenie przez wnioskodawcę decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, o ile taka decyzja w świetle przepisów prawa jest wymagana. Organ administracji architektoniczno-budowlanej musi mieć możliwość oddziaływania na inwestora w celu wyegzekwowania aktów administracyjnych wymaganych przepisami prawa. Takim instrumentem jest powołany przepis art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego. Wydając pozwolenie na budowę bez uzyskania wymaganej prawem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, gdy była ona wymagana, organ administracji architektoniczno-budowlanej naraża się na zarzut istotnej wadliwości decyzji (zob. wyrok WSA w Kielcach z dnia 13 września 2017 r., II SA/Ke [...], dostępny na [...],gov.pl).
W świetle poczynionych wyżej rozważań stwierdzić należy, że dla oceny, czy zachodzi konieczność uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i dokonania oceny oddziaływania na środowisko, został przewidziany stosowny tryb przed właściwym organem (art. 63 ust. 1 i 2 u.i.ś.). Zastosowanie tego trybu jest tym bardziej uzasadnione w sytuacji, gdy - jak w tym przypadku - ocena ta ma charakter skomplikowany, opiera się na elementach wiedzy specjalnej, wymaga zgromadzenia stosownej dokumentacji i jej analizy. Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko może mieć charakter obligatoryjny wynikający z mocy prawa lub fakultatywny - właściwy organ określa, że taki obowiązek występuje, w formie postanowienia wydanego na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy środowiskowej. Rodzaje przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz rodzaje przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko określone zostały w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 71 z późn. zm.). Kwalifikacja przedsięwzięcia dokonana przez podmiot zainteresowany jego realizacją może być wadliwa albo zmierzać do obejścia obowiązujących przepisów. Dlatego też w procesie orzekania o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (w szczególności w przypadkach gdy ma ona charakter fakultatywny) organ administracji będzie kierował się w głównej mierze zasadą przezorności. W sytuacji przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko jest ona konkretyzowana przez postanowienia art. 63 ust. 1 u.i.ś., który określa, jakimi kryteriami powinien kierować się organ administracji przy nakładaniu obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (zob. wyrok WSA w Kielcach z dnia 13 września 2017r., II SA/Ke [...]).
Organ architektoniczno-budowlany, w związku z art. 35 ust. 1 pkt 1 i art. 32 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, sprawdza zgodność projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy środowiskowej. W razie powzięcia wątpliwości po analizie treści projektu budowlanego i jego załączników co do tego, czy zamierzona inwestycja jest przedsięwzięciem mogącym oddziaływać na środowisko, jest w zasadzie zobowiązany do weryfikacji tych wątpliwości w trybie art. 61 ust. 1 pkt 2 i art. 63 ust. 1 i 2 ustawy środowiskowej.
Skoro zatem Spółka nie przedstawiła postanowienia wydanego w trybie art. 63 ust. 1 ustawy środowiskowej (bądź w trybie art. 63 ust. 2 tej ustawy, na co wskazał w uzasadnieniu postanowienia z dnia 14 maja 2018 r. organ I instancji), a do tej okoliczności nie może być w sprawie sporu, to odmowa zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia Spółce pozwolenia na budowę z tej także przyczyny była zasadna. Nie było wypełnieniem obowiązku nałożonego na inwestora przedłożenie organowi I instancji postanowienia Wójta Gminy P. z dnia 24 lipca 2018 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, które zapadło na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. po rozpoznaniu wniosku skarżącej z dnia 12 lipca 2018r. Postanowienia orzekające o tym, czy istnieje obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, czy też nie (art. 63 ust. 1 i 2 ustawy środowiskowej), do którego przedłożenia zobowiązany został inwestor pozwoliłoby organom administracji architektoniczno-budowlanej na weryfikację wątpliwości w zakresie konieczności przedłożenia przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Postanowienia takie wydaje się bowiem po zasięgnięciu opinii odpowiednich, wyspecjalizowanych organów (art. 64 ustawy środowiskowej).
Ubocznie należy zauważyć, choć nie było to eksponowane w skardze, że Wojewoda dodatkowo ustalił, iż inwestor nie wywiązał się również z nałożonego postanowieniem organu I instancji z 14 maja 2018 r. obowiązku wynikającego z decyzji Wójta Gminy P. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego w zakresie przedłożenia informacji o zaewidencjonowaniu gruntów rolnych zajętych pod planowaną inwestycję przed uzyskaniem pozwolenia na budowę. Istotnie z akt administracyjnych nie wynika, aby inwestor wywiązał się z tego obowiązku.
Konkludując, stwierdzić należy, że kwestionowane skargą decyzje wydane w tej sprawie, w szczególności zaskarżona decyzja Wojewody, nie naruszają prawa w stopniu skutkującym koniecznością ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Zarzuty skargi są bezzasadne. Zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego, w tym art. 6, art. 7 i art. 77 k.p.a. Organ odwoławczy wydał decyzje w oparciu o materiał dowodowy pozwalający na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, do którego doszło na skutek prawidłowo zastosowanego art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, a uzasadnienie decyzji wyjaśnia motywy rozstrzygnięcia i wskazuje jego podstawę prawną. W zakresie, w którym Sąd nie podzielił zastosowania rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie naruszenie pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, co wyjaśniono powyżej.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, o czym orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło