II SA/Ke 895/05
WyrokWSA w Kielcach2006-08-24
Skład orzekający: Beata Ziomek, Dorota Pędziwilk-Moskal, Jacek Kuza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka przejmująca całość majątku spółki przejętej, w tym prawa i obowiązki publicznoprawne, może być uznana za "inny podmiot" w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw, w kontekście zgłoszenia zanieczyszczenia ziemi powstałego przed wejściem w życie tej ustawy?Ratio decidendi
Sukcesja uniwersalna, obejmująca całość majątku spółki przejętej, w tym prawa i obowiązki publicznoprawne, wyklucza uznanie spółki przejmującej za "inny podmiot" w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. W związku z tym, spółka przejmująca nie może skorzystać z przywileju zgłoszenia zanieczyszczenia ziemi spowodowanego przez poprzednika prawnego, a jej zgłoszenie powinno zostać odrzucone. Zanieczyszczenie stwierdzone w badaniach z 2004 r. nie musi pochodzić z okresu przed wejściem w życie ustawy.Stan faktyczny
Spółka A. S.A. zgłosiła zanieczyszczenie ziemi na należących do niej działkach, które miało nastąpić przed wejściem w życie ustawy Prawo ochrony środowiska i być spowodowane przez inny podmiot, B. S.A. Organy administracji odrzuciły zgłoszenie, uznając A. S.A. za następcę prawnego B. S.A. zarówno w zakresie praw, jak i obowiązków publicznoprawnych, co wykluczało uznanie jej za "inny podmiot". Spółka A. S.A. wniosła skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów materialnych i proceduralnych, w tym błędne uznanie jej za następca prawnego B. S.A. w sferze publicznoprawnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.),, Asesor WSA Jacek Kuza, Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Mrozicka - Bąbel, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2006r. sprawy ze skargi A. S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odrzucenia zgłoszenia zanieczyszczenia ziemi oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001r. o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a., Starosta odrzucił zgłoszenie A. S.A. zanieczyszczenia ziemi na działkach należących do stacji paliw A. S.A. w S. oznaczonych nr. ew. 506/1 i nr. ew. 506/2, w W. oznaczonej nr. ew.387, w J. oznaczonej nr. ew. 37 i w Ł. oznaczonej nr. ew. 147/1., które nastąpiło przed dniem wejścia w życie przywołanej ustawy i spowodowane zostało przez inny podmiot tj. B. S.A.
W motywach rozstrzygnięcia podniesiono, że do zgłoszenia nie załączono wyników badań potwierdzających fakt zanieczyszczenia ziemi przez B. S.A.. Dopiero w trakcie prowadzonego w tej sprawie postępowania administracyjnego organ otrzymał sprawozdania z przeprowadzonych w sierpniu 2004r. badań gruntu na terenie wskazanych w zgłoszeniu stacji paliw. Organ I instancji przedstawił szczegółowe wyniki tych badań w odniesieniu do wartości dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń w glebie lub ziemi wskazanych w załączniku do rozporządzenia Ministra Środowiska z 9 września 2002r. w sprawie standardów jakości gleby oraz standardów jakości ziemi ( Dz. U. nr 165 poz. 1359). W ocenie organu orzekającego zebrany materiał dowodowy nie dawał podstaw do przyjęcia, że sprawcą zanieczyszczenia był inny podmiot, bowiem przejście praw i obowiązków spółki przejętej na spółkę przejmującą stanowi sukcesję uniwersalną obejmującą wszystkie prawa i obowiązki podmiotu przejętego.
W odwołaniu od powyższej decyzji A. S.A. wniósł o jej uchylenie, podnosząc w szczególności, że art. 12 ust. 1 ustawy z 27.04.2001r. stanowi lex specialis w stosunku do wszystkich powołanych przez organ przepisów dotyczących następstwa prawnego w zakresie publicznoprawnego następstwa administracyjnego i wyłącza dopuszczalność sukcesji obowiązku rekultywacji zanieczyszczeń powstałych przed dniem wejścia w życie tej ustawy. A. S.A. odpowiada za szkody w środowisku wyrządzone przez B. na podstawie przepisów prawa cywilnego, a nie na podstawie przepisów o odpowiedzialności publicznoprawnej za rekultywację powierzchni ziemi, a to oznacza, że A. S.A. będzie partycypował w kosztach usuwania zanieczyszczeń z tych nieruchomości w takim stopniu, w jakim szkody wynikły z jego działalności.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] znak: [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że zgłoszenie faktu zanieczyszczenia ziemi przez inny podmiot tj. B., A. jako władający powierzchnią ziemi na której nastąpiło zanieczyszczenie dokonał w dniu 30 czerwca 2004r.
Zgodnie z brzmieniem art. 12 ustawy z dnia 27 lipca 2001r. o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.), zwanej dalej ustawą, władający powierzchnią ziemi w dniu wejścia w życie ustawy, na której przed jej wejściem w życie nastąpiło odpowiednio zanieczyszczenie ziemi lub gleby albo niekorzystne przekształcenie naturalnego ukształtowania terenu spowodowane przez inny podmiot, jest zobowiązany do zgłoszenia tego faktu właściwemu staroście w terminie do dnia 30 czerwca 2004r. A. S.A. w zgłoszeniu przyznała, że B. S.A., tj. podmiot który spowodował zanieczyszczenie powierzchni ziemi, wykreślony został z rejestru handlowego z dniem 7 września 1999r.Pismem z dnia 21 lipca 2005r. organ I instancji wezwał A. S.A. do uzupełnienia zgłoszenia poprzez przedłożenie wyników badań potwierdzających fakt zanieczyszczenia ziemi na terenie nieruchomości wskazanych w zgłoszeniu. Wyniki badań gruntu na terenie stacji paliw strona przedłożyła przy piśmie z dnia 26 sierpnia 2004r.
Organ odwoławczy podniósł, że w dniu 19 maja 1999r. Zwyczajne Walne Zgromadzenie spółek: C. S.A. z siedzibą w P. i B. S.A. z siedzibą w W. podjęły uchwałę w sprawie połączenia. Połączenie to nastąpiło na podstawie art. 463 pkt. 1 i art.464 § 1,2 i 4 obowiązującego wówczas Kodeksu handlowego poprzez przeniesienie całego majątku B. S.A. na C. S.A. w zamian za akcje, które C. wydała akcjonariuszom przejmowanej B. W tym samym dniu Zwyczajne Walne Zgromadzenie C. podjęło uchwałę o zmianie nazwy firmy na B. S.A., która w dniu 03.04.2000r. została zmieniona na A. S.A. Wskutek połączenia spółek, z chwilą wykreślenia spółki przejętej z rejestru handlowego, tj. w dniu 7 września 1999r., w myśl art. 465 § 3 Kodeksu handlowego, na spółkę przejmującą przeszły wszystkie prawa i obowiązki spółki przejętej. Zatem z dniem 7 września 1999r. prawa i obowiązki B. przeszły na A. S.A. a następnie na A. S.A., który stał się następcą prawnym B. S.A.
Organ odwoławczy wskazał nadto, że takie stanowisko zaprezentowało Ministerstwo Środowiska w piśmie z 15.02.2005r. powołując wyrok NSA z 27.11.1995r. sygn. akt. S.A./Gd 2508/94, w którym Sąd stwierdził, że w wypadku zaistnienia następstwa prawnego o charakterze sukcesji generalnej – co ma miejsce w przypadku połączenia spółek na podstawie art. 285 § 3 KH, następuje przejęcie przez spółkę przejmującą ogół obowiązków, w tym również obowiązków o charakterze publicznoprawnym. Takim obowiązkiem jest , obowiązek wynikający z art. 102 ust. 1 ustawy z 27.04.2001r. Prawo ochrony środowiska gdzie władający powierzchnią ziemi , na której występuję zanieczyszczenie ziemi lub gleby , jest
Obowiązany do przeprowadzenia rekultywacji. Obowiązek ten przeszedł na następcę prawnego –A. S.A.
W takim stanie faktycznym i prawnym nie można przyjąć, iż zanieczyszczenie ziemi
spowodowane zostało przez inny podmiot, jak stanowi art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27.07.2001r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, A. S.A. wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji,
a nadto o zasądzenie kosztów według norm przepisanych.
Skarżąca zarzuciła naruszenie:
- przepisów prawa materialnego tj. art. 12 ust. 1 ustawy, poprzez przyjęcie, że zanieczyszczenie nieruchomości objętych zgłoszeniem nie zostało dokonane przez inny podmiot niż A. S.A. albowiem jest on następcą prawnym B. S.A. zobowiązanym do przeprowadzenia rekultywacji,
-naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Skarżąca spółka zakwestionowała pogląd organu odwoławczego, że A. S.A. nie jest "innym podmiotem" w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy, gdyż art. 465 § 3 Kodeksu handlowego przewidywał sukcesję uniwersalną, obejmującą również prawa i obowiązki o charakterze publicznoprawnym. Zdaniem strony, przepis art. 12 ust. 1 ustawy stanowi lex specialis w stosunku do wszystkich powołanych przez organ przepisów dotyczących następstwa prawnego w zakresie publicznoprawnego następstwa administracyjnego i wyłącza dopuszczalność sukcesji obowiązku rekultywacji zanieczyszczeń powstałych przed wejściem w życie ustawy.
A. S.A. jest następcą prawnym B. S.A. pod tytułem ogólnym co nie oznacza, że takie następstwo obejmuje prawa i obowiązki z zakresu prawa administracyjnego. Sukcesja generalna nie oznacza sukcesji w zakresie praw i obowiązków administracyjnych, do zaistnienia, której konieczne jest istnienie odrębnej ustawowej podstawy. Skarżąca wskazała, iż autorzy Prospektu Emisyjnego dostrzegli odmienność zasad sukcesji w zakresie stosunków cywilnoprawnych od sukcesji z zakresu prawa administracyjnego. Zgodnie z brzmieniem pkt. 10.2.2. pt. "Pozwolenia B.": "pozwolenia wodnoprawne są nadal aktualne, gdyż zgodnie z ustawą Prawo wodne, następcy prawni zakładu, który uzyskał pozwolenie wstępują w prawa i obowiązki wynikające z pozwolenia. W odniesieniu do zezwoleń na prowadzenie działalności, w wyniku której powstają odpady oraz decyzji o dopuszczalnej emisji zanieczyszczeń do powietrza wymaganych dla niektórych obiektów B., zaistnieje konieczność ubiegania się o ich udzielenie spółce." Strona skarżąca wywodzi, iż w dacie połączenia się spółek obowiązek przywrócenia środowiska do stanu właściwego nie był stosunkiem rzeczowym i spoczywał na podmiocie , który spowodował zanieczyszczenie, zgodnie z przepisem art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980r. o ochronie i kształtowaniu środowiska i obowiązywał do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r.- Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz.627 ze zm.), która wprowadziła w art. 102 ust. 1 zasadę odpowiedzialności władającego nieruchomością, opartą na konstrukcji rzeczowego stosunku administracyjnego ( właściciela, użytkownika wieczystego ).Wprowadzenie nowej zasady odpowiedzialności, bez przepisów przejściowych, byłoby niezgodne z zasadami państwa prawa, dlatego też ustawodawca wprowadził przepis art. 12 ust. 1 uprawniający władającego nieruchomością do zgłoszenia zanieczyszczeń wywołanych przez inną osobę, stanowiący lex specialis. Z powyższego względu A. S.A. odpowiada za szkody wyrządzone przez B. na podstawie przepisów prawa cywilnego, ale nie na podstawie przepisów o odpowiedzialności publicznoprawnej za rekultywację powierzchni ziemi. Nadto jest zobowiązany do partycypowania w kosztach usuwania zanieczyszczeń lecz tylko w takim w stopniu, w jakim wynikło to z jego działalności. Rozpatrzenie kwestii czy zanieczyszczenie zostało spowodowane przez B. S.A. czy przez A. S.A. zostało pominięte przez organy obu instancji pomimo przedłożenia przez stronę wyników badań i opisu okoliczności potwierdzających, iż na objętych zgłoszeniem nieruchomościach są zlokalizowane stacje paliw, które do 1999r. stanowiły własność B. S.A. Stąd skarżąca podnosi zarzut naruszenia przez organy art. 7 i 77 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia okoliczności sprawy, opierając się na stanowisku Ministerstwa Środowiska , że A. S.A. jest następcą prawnym B. S.A. i na nim spoczywa obowiązek rekultywacji zanieczyszczonych nieruchomości.
Z ostrożności prawnej podniosła nadto, że uzupełniła zgłoszenie dostarczając dokumentację potwierdzającą zanieczyszczenie. Podkreśliła, że ustawodawca nie wskazał ani sposobu wykonania badań ani też nie określił rodzaju ich wyników. Pomimo braku wyników badań pochodzących z okresu gdy gruntem władał B. oczywistym jest fakt, że działalność i sposób jej prowadzenia nie pozostawały bez wpływu na środowisko. Nie można domagać się od strony dostarczenia dowodów w postaci badań z okresu gdy władającym gruntem była spółka B., z których wynikałoby iż sprawcą zanieczyszczenia ziemi była B., jeżeli faktem powszechnie znanym w kraju jest, że badania tego rodzaju albo nie istnieją albo nie potwierdzają danych okoliczności w sposób jednoznaczny, bowiem nie były dość szczegółowe.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji. Ponadto, organ odwoławczy podniósł, iż wbrew stanowisku zaprezentowanemu w skardze kwestionowana decyzja nie rozstrzyga o obowiązku A. S.A co do rekultywacji, lecz o odrzuceniu zgłoszenia, o jakim mowa w art. 12 ust. 1 ustawy. Przepisy dotyczące sukcesji uniwersalnej nie uzależniają przechodzenia na spółkę przejmującą praw i obowiązków w zależności od tego, czy mają one charakter cywilnoprawny czy administracyjnoprawny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ustawą p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a, decyzja / lub postanowienie/ podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi:
- po pierwsze, naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- po drugie, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- po trzecie, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji sąd nie stwierdził, aby w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia prawa materialnego bądź procesowego, które mogłoby stanowić podstawę uwzględnienia skargi z przyczyn wskazanych w art. 145 ustawy p.p.s.a.
Zgodnie z art. 74 ust.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ochrona środowiska jest obowiązkiem władz publicznych, zaś stosownie do art. 86 ustawy zasadniczej każdy jest obowiązany do dbałości o stan środowiska i ponosi odpowiedzialność za spowodowane przez siebie jego pogorszenie. Uszczegółowienie przyjętych w Konstytucji zasad stanowią przepisy dotyczące obowiązku rekultywacji powierzchni ziemi czyli przywracania jej do właściwego stanu wyrażone w art. 102 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. – Prawo ochrony środowiska oraz przepisy art. 12 i 13 ustawy z dnia 27 lipca 2001r. o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.), których celem jest kompleksowe uregulowanie zasad ochrony środowiska i zasad odpowiedzialności za dokonywane zniszczenia.
Do dokonania rekultywacji zgodnie z art. 102 ust. 1 – 5 ustawy z dnia 27.04.2001r. może być zobowiązany władający powierzchnią ziemi lub sprawca naruszenia powierzchni ziemi albo właściwy starosta (prezydent miasta na prawach powiatu).
Zgodnie z dyspozycją art. 12 ust. 1 ustawy, władający powierzchnią ziemi
w dniu wejścia w życie ustawy (tj. 1.10.2001r.), na której przed jej wejściem
w życie nastąpiło odpowiednio zanieczyszczenie ziemi lub gleby albo niekorzystne przekształcenie naturalnego ukształtowania terenu spowodowane przez inny podmiot, jest obowiązany do zgłoszenia tego faktu właściwemu staroście w terminie do dnia 30 czerwca 2004r.
Interpretując powyższy przepis, Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę nie podziela poglądu skarżącej spółki, iż stanowi on lex specialis w stosunku do przepisów dotyczących następstwa prawnego,
a w szczególności, iż następstwo pod tytułem ogólnym nie oznacza jednocześnie publicznoprawnego następstwa administracyjnego. Przyjęcie takiego stanowiska oznacza w praktyce zwolnienie A. S.A. z obowiązku rekultywacji gruntów – przy założeniu, że ich zanieczyszczenia dokonał poprzednio gospodarujący na przedmiotowej nieruchomości podmiot, jakim jest B. S.A.
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, za trafne należy uznać stanowisko organu, iż następca prawny nie może skorzystać z przywileju art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27.07.2001r. oraz, że A. S.A. jest następcą prawnym spółki B. także w sferze obowiązków publicznoprawnych, a więc i administracyjnoprawnych.
Ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego wynik , iż połączenie spółek: B. S.A. w W. i C. S.A. w P. nastąpiło w trybie obowiązującego wówczas art. 463 pkt.1 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. Kodeks handlowy ( Dz. U. nr 57, poz. 502 ze zm.), poprzez przeniesienie całego majątku B. S.A. z siedzibą w W. na C. S.A. z siedzibą w P., która równocześnie zmieniła nazwę na A. S.A. Z chwilą wykreślenia z rejestru w dniu 7 września 1999r. spółki przejętej (B.), na spółkę przejmującą (C. S.A.) przeszły stosownie do art. 465 § 3 Kh wszystkie jej prawa i obowiązki. Wykreślenie z rejestru oznacza, że spółka przejęta traci byt prawny, a jej majątek czynny i bierny przechodzi w drodze sukcesji uniwersalnej na spółkę przejmującą. Skutek ten następuje ex lege.
Przez sukcesję uniwersalną rozumie się zatem tego rodzaju następstwo prawne ("pod tytułem ogólnym"), w którym następca prawny wstępuje w ogół praw stanowiących cały lub co najmniej prawnie wyodrębniony majątek swego poprzednika.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym na gruncie art. 465 § 3 K.h. dotyczącym sukcesji uniwersalnej przyjmowano, że wywołuje skutki także
w sferze praw i obowiązków publicznoprawnych (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20.04.1999r. sygn. II SA 7091/98, M.Podat.1999/11/40; z dnia 27.11.1995r. SA/Gd 2508/94, POP 1997/5/169; z dnia 11.02.2003r. I SA/ Łd 955/01, ONSA 2004/1/29- glosa aprobująca B. Draniewicz, Pr.Spółek 2004/9/54, wyrok z dnia 29.08.2000r. SA/Bk 957/99, Lex nr 44746).
Stanowisko prawne wyrażone w powołanych wyżej wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę, w całości podziela.
Podnieść należy, że skoro przywołany powyżej przepis art. 465 § 3 Kodeksu handlowego stanowił o wstąpieniu przez spółkę przejmującą we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejętej, to nie ma powodów do ograniczenia zasięgu tego następstwa tylko do zakresu stosunków cywilnoprawnych.
Również pozaprawna argumentacja prowadzi do wniosku, iż nieuzasadniona z punktu widzenia racjonalnego ustawodawcy byłaby sytuacja, w której podmiot przejmujący cały majątek spółki przejętej, nie ponosi odpowiedzialności za zniszczenie powierzchni ziemi przez ten podmiot, natomiast obowiązkiem rekultywacji zostaje obciążony starosta jako organ samorządu terytorialnego (art. 102 ust. 4 pkt 1 ustawy prawo ochrony środowiska). Podobnie nie można uznać twierdzenia skarżącej, że w sferze praw i obowiązków administracyjnych stanowi inny podmiot w rozumieniu art. 12 ustawy, albowiem wówczas należałoby przyjąć, że każda zmiana organizacyjna osoby prawnej, w następstwie której traci osobowość prawną (przejęcie, połączenie), poza jej likwidacją – wyłącza odpowiedzialność za dokonane zanieczyszczenie powierzchni ziemi lub gleby.
Uzasadnionym natomiast wydaje się pogląd, iż jedynie brak związku prawnego, organizacyjnego i funkcjonalnego "zanieczyszczającego" z dokonanym zanieczyszczeniem pozwalałoby na uznanie zgłaszającego za "inny podmiot" w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy.
Skoro w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym skarżąca nie mogła skorzystać z uregulowania przewidzianego w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001r. to Starosta zasadnie na podstawie art. 12 ust. 4 tej ustawy orzekł o odrzuceniu zgłoszenia, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych wynika, że strona skarżąca nie spełniła jednej z niezbędnych przesłanek określonych w art. 12 ust. 1 ustawy, od których zależało skuteczne dokonanie zgłoszenia.
Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny wyraża pogląd, że następstwo prawne w przypadku łączenia spółek, a więc sukcesja uniwersalna w rozumieniu art. 465 § 3 K.h., wywołuje skutki także w sferze praw i obowiązków publicznoprawnych. W konsekwencji, B. S.A., jako poprzednik prawny skarżącej spółki nie jest innym podmiotem, o jakim mowa w art. 12 ustawy. Już z tego powodu, zaskarżoną decyzję uznać należy za odpowiadającą prawu.
Niezależnie od powyższych okoliczności należy podkreślić ,że z brzmienia art. 12 ust. 2 ustawy wynika, że do zgłoszenia należy załączyć odpowiednio wyniki badań potwierdzających fakt zanieczyszczenia ziemi lub gleby lub dokumentację potwierdzającą niekorzystne przekształcenie ukształtowania terenu oraz opis okoliczności wskazujących, iż sprawcą tych zdarzeń był inny podmiot.
Ponieważ postępowanie z art. 12 ustawy wszczynane jest na wniosek, dlatego do wnioskodawcy należy wykazanie, iż zanieczyszczenie gleby spowodowane zostało przez inny podmiot. On też, jako osoba zainteresowana pozytywnym wynikiem sprawy, winien w tym zakresie przejawiać stosowną inicjatywę dowodową. Taki rozkład ciężaru dowodu wydaje się oczywisty, tym bardziej, że ustalenie powyższego jako przesłanki ustawowej wynikającej z treści art. 12 ustawy, jest niezbędne dla uwzględnienia wniosku. Przepis art. 12 ust. 2 ustawy przywołuje jedynie podstawowy dowód, jakim jest potwierdzenie zanieczyszczenia gleby lub ziemi odpowiednimi wynikami badań, co nie oznacza, że jedynie do takich dowodów ma ograniczyć się postępowanie w sprawie. Z uwagi na fakt, że chodzi o rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, to nie ma podstaw, aby przy jej rozpoznaniu wyłączyć przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w zakresie postępowania dowodowego. Chodzi bowiem o to, aby na podstawie przedstawionych przez wnioskodawcę dowodów można było ustalić, że spełnione zostały przesłanki z art. 12 ust. 1 ustawy.
Wyniki badań przedłożone przez skarżącą spółkę wskazują jedynie na to, że na terenie przedmiotowych działek w sierpniu 2004 r. występowało zanieczyszczenie gruntu produktami ropopochodnymi. Ta niekwestionowana okoliczność wcale jednak nie oznacza, że dopuszczalne stężenie substancji szkodliwych dla środowiska nastąpiło przed wejściem w życie ustawy, czyli przed dniem 1 października 2001 r. Fakt, że poprzednikiem prawnym skarżącej była spółka B., która – jak wynika z treści skargi – eksploatowała przedmiotowe stacje, nie przesądza jeszcze o tym, iż działalność tej właśnie spółki spowodowała zanieczyszczenia gruntu. Sama okoliczność, że na terenie stacji, zanieczyszczenie takie występowało w sierpniu roku 2004, nie może dawać podstaw do ustalenia, iż spełnione zostały przesłanki ustawowe, o jakich mowa w art. 12 ust. 1 ustawy. Jest to drugi powód, dla którego wniosek złożony przez skarżącą nie mógł zostać uwzględniony przez organy obu instancji. Tym samym, z przyczyn wskazanych wyżej, chybiony jest również zawarty w skardze zarzut dotyczący naruszenia w toku postępowania art. 7 i 77 kpa.
Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło