II SA/Ke 895/20
WyrokWSA w Kielcach2021-02-17
Skład orzekający: Dorota Pędziwilk-Moskal, Jacek Kuza, Agnieszka Banach
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji o uchyleniu zezwolenia na zbieranie odpadów, uznając, że nowe okoliczności faktyczne nie były nieznane organowi wydającemu pierwotną decyzję?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało zaskarżoną decyzję przedwcześnie, naruszając przepisy postępowania. Kolegium nie wykazało w sposób wystarczająco szczegółowy, na podstawie jakich konkretnych dokumentów (np. wypisów z ewidencji gruntów, map) uznało, że nowe okoliczności faktyczne były znane organowi pierwszej instancji w dacie wydawania pierwotnej decyzji. Brak tych ustaleń sprawił, że decyzja Kolegium była przedwczesna.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która uchyliła decyzję Starosty o uchyleniu zezwolenia na zbieranie odpadów dla Spółki. SKO uznało, że nowe okoliczności faktyczne, na które powołał się Starosta wznawiając postępowanie (m.in. położenie działek na terenie zalewowym, brak dostępu do drogi publicznej, obecność przepompowni ścieków), nie były nieznane organowi wydającemu pierwotną decyzję zezwalającą na zbieranie odpadów. Gmina R. wniosła skargę do WSA, zarzucając SKO naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym zaniechanie wezwania do uzupełnienia wniosku o zezwolenie zgodnie z nowymi przepisami.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach i zasądził od SKO na rzecz Gminy R. kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Agnieszka Banach, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 lutego 2021 r. sprawy ze skargi Gminy R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 16 lipca 2020 r. znak: [...] w przedmiocie udzielenia zezwolenia na zbieranie odpadów we wznowionym postępowaniu I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach na rzecz Gminy R. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia 16 lipca 2020 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach uchyliło w całości decyzję Starosty S. z dnia 12 marca 2020 r. znak: [...], którą organ ten uchylił ostateczną decyzję Starosty S. z dnia 28 sierpnia 2018 r. znak: [...], udzielającą zezwolenia na zbieranie odpadów dla [...](zwanej dalej "Spółką") na działkach nr [...], obręb 006 R. oraz orzekł o odmowie udzielenia tego zezwolenia i w to miejsce orzekło o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Starosty S. z dnia 28 sierpnia 2018 r.
W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że ostateczną decyzją z dnia 28 sierpnia 2018 r. Starosta orzekł o udzieleniu zezwolenia na zbieranie odpadów dla Spółki, powołując w podstawie prawnej m.in. art. 25, art. 41 ust. 1 i ust. 3 pkt 2, art. 43 ust. 1, art. 44, art. 48 pkt 1 i art.102 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jedn. - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania aktu - Dz. U. z 2018 r., poz. 992 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". W decyzji tej organ określił m.in. rodzaj odpadów przewidywanych do zbierania, oznaczył obszar prowadzenia działalności jako działki nr [...], miejsce i sposób oraz rodzaj magazynowanych odpadów, a także opisał sposób dalszego zagospodarowania odpadów. Organ wskazał, że decyzja obowiązuje do dnia 31 lipca 2028 r.
Od powyższej decyzji Starosta złożył odwołanie, którego niedopuszczalność stwierdziło Kolegium postanowieniem z dnia 28 listopada 2018 r. Organ odwoławczy zważył, że w aktach sprawy znajduje się "sprzeciw" Wójta Gminy od decyzji ostatecznej z dnia 28 sierpnia 2018 r., w którym wskazał, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa i bez należytego zebrania materiału dowodowego. Spółka posiada bowiem wpis w KRS określający prowadzoną działalność jako: "zbieranie odpadów innych niż niebezpieczne", zaś decyzja zezwala na zbieranie i magazynowanie odpadów niebezpiecznych.
Dalej Kolegium wskazało, że Starosta we wniesionym odwołaniu również poinformował o rażącym naruszeniu prawa, tj. art. 25 ust. 2 ustawy, poprzez udzielenie zezwolenia na zbieranie odpadów na terenie, do którego posiadacz odpadów nie ma tytułu prawnego.
Kolegium wskazało, że odrębnie wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia 28 sierpnia 2018 r. celem zbadania, czy decyzja ta posiada wadę nieważności określoną w art. 156 § 1 k.p.a. Organ odwoławczy wystąpił do Spółki o precyzyjne wykazanie posiadania tytułu prawnego do nieruchomości będących przedmiotem postępowania oraz o precyzyjne wykazanie, co jest przedmiotem działalności Spółki, tj. czy przedmiotem działalności jest także zbieranie odpadów niebezpiecznych. W odpowiedzi Spółka wskazała, że posiada tytuł prawny do ww. nieruchomości i wyjaśniła, że zgodnie z
§ 4 umowy Spółki przedmiotem jej działalności jest m.in. działalność związana ze zbieraniem, przetwarzaniem i unieszkodliwianiem odpadów: odzysk surowców - PKD 38, w którym to dziale mieści się zbieranie odpadów niebezpiecznych (PKD 38.12.Z).
Decyzją z dnia 8 marca 2019 r. znak: [...] Kolegium umorzyło postępowanie wszczęte z urzędu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej z 28 sierpnia 2018 r., zaś postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2019 r. stwierdziło niedopuszczalność odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) Starosty od ww. decyzji.
Następnie Starosta postanowieniem z dnia 17 czerwca 2019 r. wznowił z urzędu i na wniosek Gminy postępowanie dotyczące udzielenia zezwolenia na zbieranie odpadów dla Spółki zakończone ww. decyzją ostateczną.
W wyniku wznowienia postępowania organ pierwszej instancji decyzją z dnia 12 marca 2020 r. uchylił ostateczną decyzję Starosty z dnia 28 sierpnia 2018 r. i orzekł o odmowie udzielenia Spółce zezwolenia na zbieranie odpadów na działkach [...]
Kolegium rozpatrując odwołanie Spółki od powyższej decyzji organu pierwszej instancji wskazało na treść art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5, art. 147 i art. 151 k.p.a.
i wyjaśniło, że w świetle powołanych przepisów obowiązkiem organu pierwszej instancji było wykazanie, że Starosta w dacie wydania decyzji ostatecznej udzielającej zezwolenia na zbieranie odpadów nie dysponował danymi,
o których mowa w uzasadnieniu decyzji z dnia 12 marca 2020 r.
Kolegium podkreśliło, że organ pierwszej instancji za nowe, istotne okoliczności faktyczne nieznane Staroście w dacie wydawania decyzji z dnia 28 sierpnia 2018 r., uznał okoliczność, że miejsce magazynowania odpadów znajduje się na terenie zalewowym, na obszarze szczególnego zagrożenia powodziowego, w bezpośrednim sąsiedztwie rzeki Czarna S., w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej i w pobliżu szkoły, przedszkola. Ponadto działki, na których mają być magazynowane odpady nie mają dostępu do drogi publicznej, a na działce sąsiedniej o nr [...] znajduje się przepompownia ścieków. Oprócz tego, zgodnie z art. 23 ust. 2 ustawy o odpadach zakazuje się zbierania wskazanych tam odpadów poza miejscem wytwarzania tych odpadów. Zakaz ten obejmuje odpady o kodzie 19 12 12 i 20 02 01, których m.in. dotyczy wydane zezwolenie. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 2 stycznia 2020 r., w sprawie katalogu odpadów, odpad o kodzie 19 12 12 obejmuje pozostałości z sortowania odpadów komunalnych, o ile są przeznaczone do składowania, a odpad o kodzie 20 02 01 obejmuje odpady zielone. Ustawodawca zaś zakazał zbierać te odpady poza miejscem wytwarzania. Organ podniósł ponadto, że Gmina nie brała udziału w ww. postępowaniu.
Kolegium podkreśliło, że w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że nie jest istotne, czy ujawnione nowe okoliczności nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotne w wyniku zaniedbań, czy z innych powodów. Inaczej traktować należy nieuwzględnienie w stanie faktycznym sprawy określonej okoliczności znanej organowi z urzędu, wynikającej z materiałów (dowodów), którymi organ dysponuje. Zdaniem Kolegium, taka sytuacja nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania, bowiem nie jest to okoliczność nowa dla organu wydającego decyzję. Jeżeli organ jest w posiadaniu określonych danych, wynikających z materiałów będących w jego dyspozycji, to należy przyjąć, że okoliczności z nich wynikające są organowi znane.
W ocenie Kolegium, nie można zatem przyjąć, że Starosta, bazując na wniosku Spółki i mając dostęp do niezbędnych materiałów dowodowych, w tym do wypisu z ewidencji gruntów, do map, może w razie oczywiście zawinionego braku wykorzystania ich w postępowaniu administracyjnym lub ich niewłaściwej analizy i oceny, zawsze zasłaniać się prawem do wznowienia postępowania, z uwagi na przesłankę, że wyszły na jaw nowe okoliczności, nieznane mu w chwili wydawania decyzji, że nieistotne są powody braku wiedzy w tym zakresie. Takie wnioskowanie zakłócałoby stabilność decyzji administracyjnych i w sposób nieuprawniony modyfikowało ciężar dowodowy spoczywający na organach.
Odnosząc powyższe do stanu faktycznego niniejszej sprawy, zdaniem Kolegium nie można przyjąć, że okoliczności podniesione przez organ pierwszej instancji były nowe i nieznane Staroście wydającemu decyzję z dnia 28 sierpnia 2018 r. Organ ten udzielając Spółce zezwolenia na zbieranie odpadów dysponował wnioskiem strony oraz niezbędnymi materiałami i środkami dowodowymi, celem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Po otrzymaniu wniosku Spółki organ winien był sprawdzić, czy dane zawarte we wniosku są wystarczające do udzielenie zezwolenia na zbieranie odpadów, posługując się w tym celu wszelkimi dowodami, pozostającymi w dyspozycji tego organu.
Kolegium stwierdziło, że nienależyte ustalenie stanu faktycznego sprawy, w tym brak analizy przez organ wszystkich okoliczności sprawy, dotyczących m. in. położenia działek, na których mają być zbierane odpady, czy niedokonanie właściwej analizy przepisów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, nie stanowią nowych okoliczności, nieznanych organowi w dacie wydawania decyzji zezwalającej.
Nadto organ odwoławczy uznał, że organ pierwszej instancji nie wykazał, aby okoliczności, na które powołał się wznawiając postępowanie zakończone ostateczną decyzją z dnia 28 sierpnia 2018 r. miały istotne znaczenie dla sprawy i stanowiły rzeczywiste zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi i dla środowiska, zaś ogólne stwierdzenia niepoparte dowodami nie mogą stanowić wystarczających przesłanek dla wydania decyzji odmownej.
Odnosząc się do przesłanki stanowiącej podstawę wznowienia w niniejszej sprawie wynikającej z art. 145 § 1 pkt 4, tj. że Gmina bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, Kolegium powołało treść art. 170 ust. 2 ustawy o odpadach, wskazując, że stronami postępowań, o których mowa w ust. 1, nie są właściciele nieruchomości sąsiadujących z instalacją lub nieruchomością, na której będzie prowadzone zbieranie odpadów, przetwarzanie odpadów lub wydobywanie odpadów ze składowiska odpadów.
Kolegium dodało, że przedsięwzięcie dotyczące zbierania odpadów udzielone Spółce w dniu 28 sierpnia 2018 r. nie było w momencie wszczęcia i w toku prowadzenia postępowania, zaliczane do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Przedsięwzięcie, o którym mowa w niniejszej sprawie nie zostało zaliczone do tych, dla których niezbędne było uzyskanie decyzji środowiskowej przed wydaniem zezwolenia na zbieranie odpadów. Przedmiotem zezwolenia nie jest bowiem składowanie, a zbieranie odpadów.
W podsumowaniu Kolegium oceniło, że brak było podstaw do uchylenia decyzji w przedmiocie udzielenia zezwolenia na zbieranie odpadów i odmowy wydania tego zezwolenia z uwagi na brak zaistnienia przesłanek z art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 k.p.a.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą decyzję Kolegium wniosła Gmina, zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego, tj.:
1) art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji organu pierwszej instancji z dnia 12 marca 2020 r.;
2) odmowę uchylenia decyzji Starosty z dnia 28 sierpnia 2018 r. wskutek bezzasadnego przyjęcia, że brak jest podstaw do jej uchylenia;
3) art. 64 § 2, art. 77 § 1, art. 136 § 1, art. 149 § 2 k.p.a. w zw. z art. 9 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw, poprzez zaniechanie wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia wniosku o wydanie decyzji (w przedmiocie zezwolenia na zbieranie odpadów), tj. do przedłożenia dokumentów wskazanych w art. 41b ustawy o odpadach w brzmieniu obowiązującym od dnia 5 września 2018 r. oraz uzupełnienia wniosku w zakresie wynikającym z art. 42 ust. 1 i ust. 3a - 4e ustawy o odpadach w brzmieniu obowiązującym od dnia 5 września 2018 r.; ewentualnie poprzez zaniechanie uchylenia również decyzji Starosty z dnia 28 sierpnia 2018 r. i sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania;
4) art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw w zw. z art. 41 b ust. 1 ustawy o odpadach w brzmieniu obowiązującym od dnia 5 września 2018 r. oraz w zw. z art. 42 ust 1 oraz ust. 3a - 4e tej ustawy w brzmieniu obowiązującym od dnia 5 września 2018 r. poprzez odmowę uchylenia decyzji z dnia 28 sierpnia 2018 r. w sytuacji, gdy wskutek ponownego prowadzenia postępowania, co do istoty rozstrzygnięcia sprawy brak było podstaw do uznania, że wniosek złożony przez wnioskodawcę spełniał warunki umożliwiające udzielenie zezwolenia na zbieranie odpadów.
W uzasadnieniu skargi Gmina przedstawiła argumentację stanowiącą rozwinięcie zarzutów sformułowanych w jej petitum i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
W związku z odwołaniem rozpraw w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach na podstawie § 1 pkt 1 i 2 w zw. z § 3 zarządzenia nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. niniejsza sprawa została rozpatrzona na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842).
O skierowaniu sprawy do rozpoznania w trybie powołanego wyżej przepisu oraz o terminie posiedzenia niejawnego strony zostały zawiadomione zarządzeniem z dnia 20 stycznia 2021 r. (k. 75).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga odniosła zamierzony skutek, z tym że nie wszystkie zarzuty w niej wskazane zasługiwały na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.).
Kontroli sądu administracyjnego w rozpoznawanej sprawie poddana została reformatoryjna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach, wydana we wznowionym postępowaniu, którą organ odwoławczy uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji z dnia 12 marca 2020 r. i w to miejsce orzekł o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Starosty z dnia 28 sierpnia 2018 r.
W związku z tym, że zaskarżona decyzja została wydana we wznowionym postępowaniu zaakcentować należy, że wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną przewidzianą w art. 145 § 1, art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 k.p.a. Stanowi ono odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 k.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej. Ratio legis istnienia tej instytucji wynika z faktu, iż po podjęciu decyzji ostatecznej może wyjść na jaw wadliwość postępowania, w którym orzeczenie takie zapadło, albo też mogą pojawić się okoliczności podważające znaczenie przesłanek, na których oparto rozstrzygnięcie sprawy. Podkreślenia jednak wymaga, że wznowienie postępowania ma ściśle określone granice, wyznaczone treścią decyzji ostatecznej oraz podstawą wznowienia. Oznacza to, że organ orzekający w tym trybie nadzwyczajnym jest związany podstawą wznowienia i nie może ponownie rozpoznać sprawy w jej całokształcie, jak w postępowaniu zwykłym, wychodząc poza ustawową przesłankę, na podstawie której wznowił postępowanie (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 1576/16). Wystąpienie podstawy wznowienia nie może być zatem pretekstem do ponownego rozpoznania sprawy w całości, bez względu na stwierdzone uchybienia, a winno zawierać się w granicach zakreślonych stwierdzonymi podstawami wznowienia (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 30 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Bk 236/17).
W postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego w fazie wstępnej organ dokonuje oceny wniosku o wznowienie postępowania pod kątem dopuszczalności wznowienia postępowania (w szczególności, czy wniosek dotyczy ostatecznej decyzji, czy został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu i zawiera podanie przesłanki wznowieniowej).
W sprawie niniejszej organ pierwszej instancji prawidłowo wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia 28 sierpnia 2018 r. - postanowieniem z dnia 17 czerwca 2019 r. (k. 169 akt adm.), działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5, art. 149 § 1 i 2 i art. 150 § 1 k.p.a. i wskazując na spełnienie formalnych przesłanek w tym zakresie.
Wznowienie postępowania otwarło organowi drogę do ustalenia, w ramach postępowania o wydanie zezwolenia z zakresu gospodarki odpadami, czy przesłanka wznowieniowa rzeczywiście zaistniała, a także rozstrzygnięcia o losach decyzji zapadłej w postępowaniu, które zostało wznowione. Postanowienie o wznowieniu postępowania stanowiło bowiem podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). W postępowaniu prowadzonym po wydaniu postanowienia o wznowieniu, w pierwszej kolejności organ administracji publicznej winien ustalić, czy postępowanie rzeczywiście było dotknięte wadą stanowiącą przesłankę wznowienia. Stwierdzenie przez organ braku występowania w sprawie wady, dotyczącej przesłanki z art. 145 § 1 k.p.a., zamyka drogę do dalszego badania sprawy co do jej istoty, obligując organ do wydania decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., tj. do odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej. Stwierdzenie, że przesłanka wznowienia zaistniała otwiera drugi etap postępowania wznowionego, określony w art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150 k.p.a., po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a. i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
Z akt sprawy wynika, że ostateczną decyzją z dnia 28 sierpnia 2018 r. Starosta orzekł o udzieleniu Spółce zezwolenia na zbieranie odpadów na działkach nr [...], określając m.in. rodzaj odpadów przewidywanych do zbierania, obszar prowadzenia działalności, miejsce i sposób oraz rodzaj magazynowanych odpadów, a także sposób dalszego zagospodarowania odpadów i wskazał, że decyzja ta obowiązuje do dnia 31 lipca 2028 r.
We wznowionym postępowaniu organ pierwszej instancji decyzją z dnia
12 marca 2020 r. uchylił ostateczną decyzję z dnia 28 sierpnia 2018 r. i orzekł
o odmowie udzielenia Spółce powyższego zezwolenia.
Na skutek odwołania Spółki od tej decyzji Kolegium wydało zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję reformatoryjną, stwierdzając, że przesłanki określane w art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 k.p.a., stanowiące podstawę wznowienia postępowania nie zostały w sprawie spełnione.
Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej podziela rozważania Kolegium dotyczące zasad i trybu wydawania decyzji we wznowionym postępowaniu, jak również sposób rozumienia przesłanek do wznowienia postępowania. Lektura akt sprawy wskazuje, że podstawę do wznowienia postępowania "z urzędu i na wniosek Gminy" stanowiły przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 k.p.a., tj. Gmina bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu oraz wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji z 28 sierpnia 2018 r., nieznane organowi, który wydał tą decyzję.
Odnosząc się do stanowiska Kolegium dotyczącego przesłanki
z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. należy wskazać, że Sąd argumentację organu odwoławczego akceptuje w całości. Jak wynika z art. 170 ust. 2 ustawy, stronami postępowań o wydanie zezwolenia z zakresu gospodarki odpadami nie są właściciele nieruchomości sąsiadujących z instalacją lub nieruchomością, na której będzie prowadzone zbieranie odpadów, przetwarzanie odpadów lub wydobywanie odpadów ze składowisk odpadów. W świetle treści powyższego przepisu, nie budzi wątpliwości, że Kolegium trafnie uznało, iż Gmina nie posiada statusu strony w tym postępowaniu.
Odnośnie do przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja została wydana przedwcześnie i narusza art. 7
i art. 77 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, zdaniem Kolegium, nie można przyjąć, że organ pierwszej instancji, bazując na wniosku strony i mając dostęp do niezbędnych materiałów dowodowych, w tym do wypisu z ewidencji gruntów oraz do map, może w razie oczywiście zawinionego braku wykorzystania ich w postępowaniu administracyjnym lub ich niewłaściwej analizy i oceny, zawsze zasłaniać się prawem do wznowienia postępowania, z uwagi na przesłankę, że wyszły na jaw nowe okoliczności, nieznane mu w chwili wydawania decyzji.
W ocenie Sądu, w realiach kontrolowanej sprawy Kolegium w sposób zbyt ogólny, bo bez odniesienia się do konkretnych okoliczności tej sprawy przedstawiło stanowisko, bez wskazania na podstawie jakich konkretnych dokumentów w tym wypisów z ewidencji gruntów, map uznało, że organ pierwszej instancji nie wykorzystał ich w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją z dnia 28 sierpnia 2018 r.
Mając na uwadze zasadę przekonywania określoną w art. 11 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. Kolegium winno w sposób pełny i szczegółowy wskazać okoliczności z powodu, których uznało, że nowe okoliczności i nowe dowody były znane organowi w dacie wydania ostatecznej decyzji w przedmiocie zezwolenia na zbieranie odpadów i powołać się na konkretne dokumenty. Innymi słowy, Kolegium z powołaniem się na konkretne wypisy z ewidencji gruntów oraz mapy powinno uzasadnić stanowisko w sprawie. Obowiązkiem Kolegium było również wskazanie, jakimi materiałami i dowodami dysponował Starosta wydając ostateczną decyzję z dnia 28 sierpnia 2018 r., jako organ posiadający, cyt.: "dostęp do niezbędnych materiałów dowodowych, w tym do wypisu z ewidencji gruntów, do map (...)".
Jedynie ubocznie Sąd zauważa, że Starosta nie tylko realizuje zadania przynależne samorządowi powiatowemu, ale również zadania z zakresu administracji rządowej. Ta wielość zadań realizowanych przez Starostę sprawia, że z istoty swojej ma on dostęp do wielu materiałów dowodowych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych. Nie zwalnia to jednak Kolegium od wskazania, jakimi konkretnie dokumentami Starosta dysponował, w tym, czy w dacie wydania ostatecznej decyzji z dnia 28 sierpnia 2018 r. dysponował mapami zagrożenia powodziowego tego terenu. Brak tych ustaleń powoduje, że decyzja Kolegium jest przedwczesna, a tym samym narusza art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.
Nie przesądzając o końcowym wyniku postępowania należy wskazać, że prowadzenie postępowania nadzwyczajnego w trybie wznowienia wymaga od organu szczególnej staranności w zebraniu w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a następnie rozpatrzeniu całego tego materiału pod kątem przesłanek wznowieniowych.
Rozpoznając sprawę ponownie Kolegium ustali w szczególności, czy Starosta dysponował materiałem dowodowym wskazującymi na to, że na działce sąsiedniej znajduje się przepompownia ścieków, a miejsce magazynowania odpadów znajduje się na terenie zalewowym, na obszarze szczególnego zagrożenia powodziowego. Ustali również, czy w toku postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosta miał dostęp do map wskazujących, że teren ten jest terenem zalewowym i obszarem szczególnego zagrożenia powodziowego. Jednocześnie Kolegium, mając na uwadze wymogi art. 107 § 3 k.p.a., uzasadni decyzję w sposób pozwalający na jednoznaczne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych sprawy. Uzasadnienie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia skonstruuje realizując zasadę przekonywania określoną w art. 11 k.p.a. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., uwzględni poczynione wyżej uwagi, wyeliminuje dotychczasowe uchybienia i wyda stosowne rozstrzygnięcie.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie II sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Na koszty te, w łącznej wysokości 680 zł, złożyły się wpis od skargi - 200 zł i wynagrodzenie pełnomocnika - 480 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło