II SA/Ke 897/13
WyrokWSA w Kielcach2013-12-12
Skład orzekający: Teresa Kobylecka, Jacek Kuza, Dorota Pędziwilk-Moskal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 kpa z powodu wcześniejszego prowadzenia postępowania w tej samej sprawie lub braku przymiotu strony po stronie wnioskodawcy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji może odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 kpa, gdy zachodzą inne uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania, w tym wcześniejsze prowadzenie postępowania w tożsamej sprawie, które zakończyło się merytorycznym rozstrzygnięciem. Dodatkowo, sąd potwierdził, że brak przymiotu strony po stronie wnioskodawcy również stanowi podstawę do odmowy wszczęcia postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca C. S. wniosła o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie budynku gospodarczego. Organ I instancji i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówiły wszczęcia postępowania, wskazując na brak przymiotu strony po stronie skarżącej oraz na fakt, że w 2005 r. prowadzono już postępowanie w tej sprawie, które zakończyło się ustaleniem braku podstaw do wszczęcia postępowania. Skarżąca zarzuciła błędy w ustaleniach faktycznych dotyczących odległości budynku od jej działki. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 grudnia 2013r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Kielcach sprawy ze skargi C S na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [....] znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach postanowieniem z dnia [...] znak: [...], po rozpatrzeniu zażalenia C. S. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], odmawiające wszczęcia na wniosek C. S. postępowania administracyjnego w sprawie budynku gospodarczego o wymiarach 4,6 x 14,35m, usytuowanego wzdłuż wschodniej granicy działki nr ewid. 539/1 w W., gm. G., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że C. S. dnia 20 czerwca 2013 r., wniosła o podjęcie czynności w sprawie ww. budynku gospodarczego. Inspektor Wojewódzki wyjaśnił, że w sprawie budowy tego obiektu organy nadzoru budowlanego prowadziły już w 2005 r. postępowanie wyjaśniające, w wyniku którego ustalono, że brak jest podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego
w trybie nadzoru budowlanego z uwagi na fakt, iż obiekt ten został wybudowany zgodnie z przepisami ustawy z dnia 11 sierpnia 2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu (Dz. U. Nr 84, poz. 906).
Dalej organ II instancji wskazał, że C. S. nie posiada legitymacji do żądania wszczęcia postępowania w sprawie budynku gospodarczego o wymiarach 4,6 x 14,35m, usytuowanego wzdłuż wschodniej granicy działki nr ewid. [...] położonego w W, gdyż nie posiada przymiotu strony w takim postępowaniu. Z analizy mapy do celów projektowych przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i zaewidencjonowanej pod numerem 2402-28/2013 wynika, że sporny budynek gospodarczy usytuowany jest w odległości 3,0m od granicy ze stanowiącą własność wnioskodawczyni działką nr ewid. [...]. Ponadto działki [...] i [...] - rozdziela działka nr ewid. [...], stanowiąca własność W. i B. B. Przedmiotowy obiekt budowlany usytuowany jest zatem w takiej odległości od granicy z działką nr ewid. [...], że w żaden sposób nie ogranicza to zabudowy tej działki. Nie powoduje więc naruszenia uzasadnionych interesów prawnych wnioskodawczyni, która jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana wszczęciem postępowania w sprawie tego budynku, jednakże nie jest w stanie obiektywnie wykazać, że jego usytuowanie w miejscu, w którym się on obecnie znajduje - ma wpływ na zabudowę nieruchomości stanowiącej jej własność. Zatem skarżąca posiada jedynie interes faktyczny, a nie prawny, co nie daje podstaw do bycia stroną postępowania administracyjnego.
W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach C. S. zarzuciła, że sporny budynek postawiony jest na dziko bez planu, poza granicą wytoczoną przez geodetę w 1990 r. Podała także, że nie jest prawdą by poza tym budynkiem był jeszcze pas 3,0m ziemi należący do państwa B., co świadczy o tym, że wskazane w postanowieniu mapy do celów projektowych są niewiarygodne.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
W niniejszej sprawie organy odmówiły wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie budynku gospodarczego stwierdzając, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony w tym postępowaniu, a w konsekwencji nie może żądać jego wszczęcia.
Mając na uwadze tak sformułowaną przyczynę odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego stwierdzić należy, że rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a także organu I instancji jest zgodne z prawem, aczkolwiek organy te nie dostrzegły wszystkich przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie.
Zgodnie z art. 61 § 1 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Z kolei art. 61a § 1 kpa stanowi, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Z powyższej regulacji wynika, że ustawodawca wprowadził dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Pierwszą z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, a drugą zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały jednak w wymienionym przepisie skonkretyzowane. Nie może być jednak wątpliwości, że mieścić się tu powinny sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Taką sytuacją w ocenie Sądu będzie między innymi wcześniejsze przeprowadzenie w sprawie postępowania administracyjnego, co miało miejsce w niniejszej sprawie.
Z akt administracyjnych sprawy oraz z treści zaskarżonego postanowienia wynika bowiem, że w sprawie budynku gospodarczego o wymiarach 4,6 x 14,35m, usytuowanego wzdłuż wschodniej granicy działki nr ewid. [...] w W., organy nadzoru budowlanego prowadziły już postępowanie wyjaśniające w 2005 r. W wyniku tego postępowania ustalono, że brak jest podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie nadzoru budowlanego gdyż obiekt ten został wybudowany zgodnie z przepisami ustawy z dnia 11 sierpnia 2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu (Dz. U. Nr 84, poz. 906) i nie zachodzą żadne przesłanki do nakazania wykonania jakichkolwiek robót budowlanych. Również na rozprawie przed sądem skarżąca przyznała, że w 2005 r. toczyło się postępowanie dotyczące tego samego budynku, co w przedmiotowej sprawie, które prowadził PINB. Skarżąca dodała, że była stroną tamtego postępowania i w jego wyniku nie doszło do nakazania inwestorowi dokonania jakichkolwiek robót budowlanych przy tym budynku, a od zakończenia tamtego postępowania w spornym budynku nie zaszły żadne zmiany.
W związku z powyższym nie ulega wątpliwości, że postępowanie w sprawie budynku znajdującego się na działce nr ewid. [...], którego wszczęcia domagała się skarżąca we wniosku z dnia 20 czerwca 2013 r., ma charakter tożsamy ze sprawą, która toczyła się w 2005 r. przed PINB, znak: [...] oraz ŚWINB, znak: [...]. Poza tożsamością przedmiotu, zachodzi także tożsamość stron postępowania, brak jest również podstaw do przyjęcia, że zmianie uległ stan faktyczny. W tych okolicznościach należało więc przyjąć, co umknęło uwadze organów, że zaistniała inna uzasadniona przyczyna, o jakiej mowa w art. 61a § 1 kpa, uniemożliwiająca wszczęcie postępowania.
Można również w ocenie Sądu zaakceptować pogląd organu, co do braku u skarżącej przymiotu strony w kontrolowanym postępowaniu, i to mimo niepełnych ustaleń faktycznych.
Jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy mapy do celów projektowych przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i zaewidencjonowanej pod numerem 2402-28/2013, pomiędzy działką skarżącej oznaczoną numerem [...] i działką W. i B. B. oznaczoną numerem [...] zabudowaną między innymi spornym budynkiem gospodarczym, znajdują się jeszcze dwie działki; oznaczona numerem [...] stanowiąca od 2012 r. własność skarżącej C. S. oraz działka nr [...] ujawniona w ewidencji gruntów jako pozostająca we władaniu W. i B. B., co do której toczy się postępowanie z wniosku C. S. o stwierdzenie jej zasiedzenia.
Organy administracji ustalając, że sporny budynek gospodarczych położony na działce nr [...] oddalony jest od działki skarżącej nr [...] o 3 metry, przez co nie ogranicza zabudowy tej działki i nie powoduje naruszenia uzasadnionych interesów prawnych wnioskodawczyni, nie uwzględniły ujawnionej w sprawie okoliczności, że znajdująca się pomiędzy wymienionymi działkami działka nr [...] stała się w 2012 r. własnością skarżącej, przez co odległość działki skarżącej od budynku gospodarczego B. nie wynosi 3 metrów, ale prawdopodobnie o połowę mniej (szerokość działki nr [...] na wysokości budynku gospodarczego nie została ustalona).
Okoliczność ta nie ma jednak wpływu na ocenę istnienia interesu prawnego skarżącej w inicjowaniu postępowania z zakresu nadzoru budowlanego w stosunku do budynku gospodarczego położonego na działce nr [...]. Należy bowiem zauważyć, że § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dalej rozporządzenie w/s warunków technicznych (Dz.U.2002.75.690 ze zm.) stanowi, że jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż: 3m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że wskazana odległość od granicy dotyczy jedynie sytuacji graniczenia z działką budowlaną. Tymczasem sporny budynek położony jest na działce sąsiadującej bezpośrednio z działką nr ewid. [...], za którą jest działka nr [...], a dopiero za nią jest działka budowlana skarżącej nr [...]. Działki nr [...] są wykorzystywane jako droga wjazdowa na tyły działki skarżącej i nawet po ewentualnym zasiedzeniu przez skarżącą działki nr [...] również będą dalej w ten sposób wykorzystywane, co przyznała sama skarżąca na rozprawie przed sądem i co wynika z braku innego wjazdu na wąską i przez całą niemal szerokość zabudowaną działkę skarżącej. Skoro więc działki nr ewid. [...], a także [...] nie są działkami budowlanymi, to nie dotyczy ich cytowany wyżej przepis § 12 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w/s warunków technicznych wymagający zachowania odległości 3 metrów od ściany budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych zwróconych w stronę granicy, do sąsiedniej działki budowlanej. Przesądza to o braku istnienia interesu prawnego skarżącej w postępowaniu, którego wszczęcia odmówiły organy nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie.
Powyższa okoliczność świadczy też o tym, że nie było podstaw do wnioskowanego przez skarżącą zawieszenia postępowania sądowego do czasu zakończenia toczącego się postępowania sądowego o stwierdzenie zasiedzenie działki nr ewid. [...]. Nawet bowiem zasiedzenie przez C. S. działki nr [...] sąsiadującej bezpośrednio z działką nr [...] zabudowaną przedmiotowym budynkiem gospodarczym, nie spowoduje uzyskania przez C. S. statusy strony w sprawie legalności budynku gospodarczego położonego na działce nr [...].
Ponieważ kontrolowane postanowienie wydane na podstawie art. 61 a § 1 kpa ma charakter proceduralny, Sąd nie mógł odnieść się do merytorycznych zarzutów podniesionych w skardze.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie nie narusza obowiązujących przepisów, a skarga na nie podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło