II SA/Ke 9/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2012r. sprawy ze skargi T.M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu przeprowadzenia kontroli okresowej budynku I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata M.W. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania T. M. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623) nakazał T. M. przeprowadzenie kontroli okresowej polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ewidencyjny 150/3 położonej w B. przy ul. S. oraz dostarczenie protokołu z tej kontroli, z zastrzeżeniem, że kontrola winna być przeprowadzona przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno - budowlanej, będącą członkiem właściwej izby samorządu zawodowego. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym organ ustalił, że w piśmie złożonym w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w B. w dniu 31.05.2011r., dotyczącym prowadzonej sprawy budynku garażowego S. S., usytuowanego bezpośrednio przy budynku mieszkalnym T. M., odwołująca się podniosła, że "szczelina w ścianie mojego budynku się powiększa". W dniu 13.09.2011r. organ I instancji przeprowadził kontrolę na działce przy ul. S. 22a, podczas której stwierdzono, że budynek mieszkalny T. M. usytuowany przy granicy działki jest murowany, przekryty jednospadowym dachem w kierunku południowym. Na ścianie północnej budynku widoczne jest zarysowanie o szerokości ok. 5 mm, a jego lokalizację przedstawiono na wykonanych fotografiach. W dniu 10.10.2011r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wydał decyzję będącą przedmiotem odwołania, nakazującą T. M. przeprowadzenie i przedłożenie do 15 grudnia 2011r. protokołu z okresowej kontroli dotyczącej sprawdzenia stanu technicznego i przydatności do użytkowania należącego do niej budynku mieszkalnego w B.. Przytaczając treść art. 62 ust.3 Prawa budowlanego oraz powołując się na stanowisko doktryny i orzecznictwo NSA organ podkreślił, że określenie daty wykonania obowiązku w decyzji administracyjnej jest dopuszczalne jedynie wtedy, gdy przepis prawa materialnego tak stanowi. Ponieważ art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego nie określa terminu wykonania obowiązków, nie przewiduje też możliwości orzeczenia o terminie wykonania obowiązku w decyzji administracyjnej, decyzja organu I instancji, w treści której termin taki określono, wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego. Organ I instancji stwierdził, że na ścianie północnej budynku jest zarysowanie o szerokości ok. 5 mm (które zdaniem T. M. poszerza się). Zatem budynek jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Stan ten może spowodować zagrożenie dla ludzi i mienia. Ponadto, w uzasadnieniu wyroku WSA z dnia 12 marca 2009r., sygn. akt II SA/Ke 18/09 uchylającym decyzję z dnia 17.11.2008r. znak: WINB-WOA-7144/1/1/18/08 i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji z dnia 25.08.2008r., znak: PINB-7143/23/2008 odmawiającą wydania S. S. nakazu wykonania południowej ściany działowej w budynku garażowym w B., przy ul. S. 24, Sąd wskazał na konieczność dokonania oględzin budynku mieszkalnego T. M. w związku z zarysowaniem jego ściany północnej. Zasadnie zatem organ I instancji nakazał kontrolę dotyczącą sprawdzenia stanu technicznego tego budynku. Organ odwoławczy zwrócił także uwagę, że w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji organ I instancji nie zawarł informacji kto jest uprawniony do przeprowadzania kontroli dotyczącej sprawdzenia stanu technicznego i przydatności do użytkowania przedmiotowego budynku mieszkalnego T. M., co jest działaniem niezgodnym z art. 9 kpa. Uznając jednak zasadność rozstrzygnięcia organu I instancji, dotyczącego obowiązku przeprowadzenia i przedłożenia protokołu z okresowej kontroli dotyczącej sprawdzenia stanu technicznego i przydatności do użytkowania budynku mieszkalnego odwołującej, a mając jednocześnie na uwadze zbytecznie określony termin wykonania obowiązku oraz brak sprecyzowania kto jest uprawniony do przeprowadzania tej kontroli – organ II instancji korzystając z uprawnień jakie daje przepis art. 138 § 1 pkt 2 kpa, zreformował zaskarżoną decyzję. Skargę na opisaną wyżej decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego T. M. podnosząc, że pismo z 31 maja 2011r. dotyczyło "ciągnącej się od 2008r. sprawy – przyklejonego (...) garażu" zagrażającego jej budynkowi. Formułując szereg zastrzeżeń pod adresem pracowników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w B. podniosła, że nie stać ją na wykonanie kosztownej kontroli, którą nakazała zaskarżona decyzja. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego zgodnie z którym, właściwy organ może, w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazać przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Nie ulega zatem wątpliwości, że dyspozycja powyższego przepisu zostaje spełniona przy łącznym spełnieniu dwóch przesłanek: stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego oraz możliwości wystąpienia określonych wyżej skutków w związku z nieodpowiednim stanem technicznym tego obiektu. Wojewódzki Sąd Administracyjny popiera przy tym pogląd wyrażony w wyroku NSA (do 2003.12.31) w Warszawie z dnia 30 kwietnia 1999 r. (IV SA 167/97), że przed nałożeniem na właściciela obiektu budowlanego obowiązków, o jakich mowa w art. 62 ust.3 Prawa budowlanego, należy przeprowadzić postępowanie wyjaśniające celem dokonania konkretnych ustaleń zarówno co do rodzaju obiektu budowlanego, jego stanu technicznego, ewentualnych zagrożeń wynikających z tego stanu - i dopiero po wnikliwej ocenie dokonanej w aspekcie wskazanych przepisów prawnych podjąć stosowne decyzje tymi przepisami przewidziane, tj. nałożenie obowiązku przeprowadzenia kontroli bądź wykonania ekspertyzy. Jak wynika z akt administracyjnych, postępowanie w niniejszej sprawie sprowadziło się do dokonania przez pracowników PINB w B. oględzin w dniu 13 września 2011r., w trakcie których stwierdzono jedynie, że na ścianie północnej murowanego budynku mieszkalnego należącego do T. M. "widoczne zarysowanie o rozwarciu ok. 5 mm jego lokalizację przedstawiono na zał. fotograficznym." W oparciu o tę lakoniczną informację organ II instancji w motywach zaskarżonej decyzji stwierdził – bez uzasadnienia swojego stanowiska - że "zatem budynek jest w nieodpowiednim stanie technicznym. Stan ten może powodować zagrożenie dla ludzi i mienia." Wniosek jaki wysnuł organ jedynie w oparciu o krótki zapis w protokole oględzin musi jednak budzić wątpliwości. Stan budynku T. M. łącznie z występującą na ścianie północnej rysą znany był bowiem organowi od 2008r. w związku z postępowaniem prowadzonym w przedmiocie zlokalizowanego na sąsiedniej działce garażu S. S., przylegającego do budynku mieszkalnego skarżącej. Już wówczas T. M. zgłaszała fakt występującej w ścianie północnej rysy. Z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych oraz z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało zainicjowane pismem z 31 maja 2010r. stanowiącym faktycznie zażalenie na postanowienie o zawieszeniu postępowania wydane w sprawie garażu S. S., gdzie T. M. stwierdziła, iż "szczelina" w ścianie jej domu powiększa się. Ponadto organ wskazuje na uzasadnienie wyroku tut. Sądu z 12 marca 2009r. sygn. akt II SA/Ke 18/09, w którym WSA zarzucił organowi m.in., że nie zostało ustalone, z jakiego powodu doszło do powstania rysy występującej na ścianie budynku skarżącej, do której przylega garaż S. S.. W nawiązaniu do powyższego podkreślić jednak należy, że przeprowadzając oględziny w niniejszej sprawie po półtora roku od pisma T. M., o jakim mowa wyżej oraz dwa i pół roku od wyroku Sądu w sprawie II SA/Ke 18/09 organ nie przeprowadził żadnego postępowania w celu ustalenia, czy istotnie rysa w północnej ścianie budynku skarżącej może powodować zagrożenie, o jakim mowa w art. 62 ust.3 Prawa budowlanego. Wniosek o istnieniu takiego zagrożenia nie wypływa nawet z protokołu oględzin, zawierającego jedynie opis oraz zdjęcia, w oparciu o które nie można zweryfikować zawartego w uzasadnieniu decyzji wniosku, że stan techniczny obiektu jest nieodpowiedni i może powodować zagrożenie dla ludzi i mienia. Podkreślić także należy, że sam fakt, iż skarżąca w piśmie z 31 maja 2010r. wskazała na powiększanie się "szczeliny", bez poddania tej okoliczności ocenie przez organ nadzoru budowlanego, nie uzasadnia nałożenia obowiązków z art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego. Z akt nie wynika również, czy widoczna na ścianie budynku rysa powstała jedynie wskutek pęknięcia w tynku, czy też zagraża konstrukcji obiektu. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że postępowanie w niniejszej sprawie przeprowadzone zostało z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej (art. 7 kpa) i z uchybieniem obowiązku wyczerpującego zebrania, a następnie rozpatrzenia przez organ administracji zebranego w sprawie materiału dowodowego (art. 77 § 1 kpa), a ponieważ uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy obie decyzje podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c w zw. z art. 135 p.p.s.a. Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku oparto o art. 152 p.p.s.a., zaś rozstrzygnięcie o kosztach należnych adwokatowi przyznanemu z urzędu – o art. 250 p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględniając przedstawione wyżej uwagi wyjaśni i ustali, czy w niniejszym przypadku zachodzą przesłanki do nałożenia obowiązków z art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego, a w szczególności czy występująca w północnej ścianie budynku skarżącej rysa może powodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska. Zajęte stanowisko organ uzasadni w pisemnych motywach podjętej decyzji.