II SA/Ke 90/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 czerwca 2006 sprawy ze skargi S.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zaliczki alimentacyjnej oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] nr [...] po rozpatrzeniu odwołania S. K. utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] znak: [...] wydaną z upoważnienia Wójta Gminy przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w przedmiocie odmowy przyznania zaliczki alimentacyjnej na córkę J. K. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, iż S. K. z wnioskiem o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej wystąpiła w dniu 26.09.2005r. Działający z upoważnienia Wójta Gminy Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy odmówił przyznania zaliczki alimentacyjnej na podstawie art. 2 pkt 7, art. 7, art. 8, art. 10 ust. 5 i 6, art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 86, poz. 732 ze zm.) oraz art. 20 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.). Od tej decyzji odwołała się S. K. stwierdzając, iż J. K. jest dzieckiem pozamałżeńskim, jej ojciec jest cudzoziemcem - obywatelem Wietnamu, pozbawionym praw rodzicielskich. Egzekucja zasądzonych alimentów jest bezskuteczna. Aktualnie pozostaje w związku małżeńskim, jednakże uważa, że skoro ojciec biologiczny nie płaci alimentów i nie interesuje się wychowaniem córki to właśnie jej przysługuje prawo do zaliczki alimentacyjnej na dziecko. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] znak: [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji wskazując, iż J. K. wprawdzie jest osobą uprawnioną do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, ale brak przesłanki w postaci wychowywania jej przez osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 3 pkt 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, uniemożliwia przyznanie prawa do zaliczki alimentacyjnej. W skardze na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego S. K. wniosła o jej uchylenie zarzucając rozstrzygnięciu błędną interpretację art. 3 pkt 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych oraz przepisów ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Zdaniem skarżącej, przyznanie zaliczki alimentacyjnej w sytuacji, gdy jest ona uprawniona do świadczeń alimentacyjnych na rzecz dziecka, nie może być uzależnione od orzeczenia separacji bądź rozwiązania małżeństwa w którym pozostaje. Podkreśliła, iż z niezawinionych przez siebie względów nie ma obiektywnej możliwości ścigania dłużnika alimentacyjnego przebywającego na terenie Wietnamu. W pozostałym zakresie S. K. powtórzyła treść zarzutów i wyjaśnień zgłoszonych w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanym przypadku kontrola sądowoadministracyjna takich naruszeń prawa nie wykazała. Zgodnie z art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 86, poz. 732 ze zm.), ustawa określa zasady przyznawania zaliczek alimentacyjnych dla osób samotnie wychowujących dzieci, uprawnionych do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna. Zaliczka alimentacyjna, zwana dalej "zaliczką", przysługuje osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia albo, w przypadku gdy uczy się w szkole lub w szkole wyższej, do ukończenia 24 roku życia (ust. 1 art. 7). Zaliczka przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 583zł (ust. 2 art. 7). Należy zauważyć, że treść przepisu art. 7, stanowiąca podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie nie może być interpretowana w oderwaniu od innych przepisów tej ustawy, które uszczegółowiają pojęcie osoby uprawnionej na gruncie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. Wyjaśnienie pojęcia "osoby uprawnionej" zawiera art. 2 cyt. ustawy, który pełni funkcję tzw. słowniczka pojęć użytych w ustawie. Stosownie do art. 2 pkt 5 lit a osoba uprawniona - oznacza osobę uprawnioną do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli osoba uprawniona jest wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dziecko, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Ustawa z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych, do której wyraźnie odsyła powołany wyżej przepis w art. 3 pkt 17, określa pojęcie osoby samotnie wychowującej dziecko stanowiąc, że oznacza ono pannę, kawalera, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, wdowę lub wdowca, jeżeli wspólnie nie wychowuje dziecka z ojcem lub matką dziecka. Przepis art. 3 pkt 17 przewiduje zatem dwa kryteria, które muszą być spełnione łącznie, aby uznać daną osobę za osobę samotnie wychowującą dziecko: 1) stan cywilny osoby wychowującej dziecko; 2) nie wychowywanie dziecka wspólnie z ojcem dziecka. W rozpoznawanej sprawie pozostaje bezspornym, że córka skarżącej J. K., ma zasądzone wyrokiem Sądu Rejonowego w K. Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 26 czerwca 2003r. sygn.akt RIIIC154/02 alimenty w kwocie [...]zł, których egzekucja z uwagi na obowiązującą pomiędzy Rzeczypospolitą Polską a Socjalistyczną Republiką Wietnamu umową z dnia 22 maja 1993r. o pomocy prawnej i stosunkach prawnych oraz brak warunków do uznania orzeczeń sądów polskich na terenie Wietnamu (nie doręczenie odpisu pozwu, wezwania na rozprawę i odpisu wyroku), uniemożliwiają wszczęcie egzekucji zagranicznej. Nie budzi natomiast wątpliwości, że S. K. nie jest osobą samotnie wychowującą dziecko, albowiem nie spełnia jednego z kryteriów niezbędnych do uznania jej za taką osobę w rozumieniu art. 3 pkt 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Stwierdzić bowiem należy, że dla nabycia prawa do zaliczki alimentacyjnej nie wystarczy jedynie okoliczność, że skarżąca nie wychowuje dziecka wspólnie z ojcem dziecka ale niezbędne jest również łączne wykazanie odpowiedniego statusu cywilnego skarżącej (panna, kawaler, osoba pozostająca w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osoba rozwiedziona, wdowa lub wdowiec ). Fakt, że skarżąca jest mężatką w chwili orzekania w sprawie o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej powoduje, iż nie spełnia ona kryteriów przewidzianych ustawą do przyznania jej tego uprawnienia. Z podniesionych względów, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.