II SA/Ke 900/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.),, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2015r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z [...], znak: [...], po rozpatrzeniu zażalenia J.R. na postanowienie Prezydenta Miasta z [...], odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta z [...], zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości położonej przy ul. P., oznaczonej jako działka [...] na działki [...] i [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Prezydent Miasta odmówił wznowienia postępowania argumentując, że wniosek o wznowienia oparty był na przesłance określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa i w takim przypadku winien on być złożony w terminie 1 miesiąca od dnia dowiedzenia się przez wnioskodawcę o decyzji. Tymczasem J.R. złożył wniosek o wznowienie 29 lipca 2014 r., podczas gdy z kwestionowaną decyzją zapoznał się najpóźniej w chwili złożenia wniosku o stwierdzenie jej nieważności, co miało miejsce 7 stycznia 2014 r. Rozpatrując odwołanie Kolegium stwierdziło, że postępowanie wznowieniowe jest dwuetapowe. Na pierwszym etapie organ bada formalne przesłanki do wznowienia postępowania, tj. czy podanie zostało wniesione przez właściwy organ oraz czy w podaniu zostały wskazane przesłanki, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 - 8 kpa, art. 145a lub art. 145b kpa oraz czy został zachowany termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Zdaniem organu odwoławczego wnioskodawca nie dochował terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Pismem z 24 lipca 2014 r. (data doręczenia do organu I instancji 29 lipca 2014 r.), J.R. zwrócił się o wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa postępowania zakończonego ostateczną decyzją z 29 listopada 1991 r., z tego powodu, iż nie z własnej winy nie brał udziału w postępowaniu. W uzasadnieniu wskazał, że po dotarciu do dokumentów dotyczących tej sprawy okazało się, iż faktycznie wniosek został złożony, jednak nie przez J. S. Podpis pod tym wnioskiem został prawdopodobnie sfałszowany, podobnie jak podpis pod dokumentem stanowiącym potwierdzenie odbioru decyzji o dokonaniu podziału. Wnioskodawca dodał również, że wskutek zaistniałej sytuacji rozważa złożenie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa z art. 270 k.k., tj. podrobienie dokumentu, a ewentualny wyrok stwierdzający popełnienie czynu określonego w tym przepisie, stanowiłby kolejną przesłankę wznowienia. Dalej organ II instancji podkreślił, że zgodnie z art. 148 § 2 kpa termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. We wniosku strona nie wskazała w sposób konkretny dnia, w którym dowiedziała się o decyzji. Data ta może być jednak ustalona na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, z których wynika, że wnioskiem z 7 stycznia 2014 r. J.R. reprezentowany przez adwokata złożył do Wojewody wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z [...]. Z ostrożności można zatem założyć, iż z tą datą najpóźniej wnioskodawca dowiedział się o kwestionowanej w obecnym postępowaniu decyzji. Zdaniem Kolegium przyjąć więc należy, iż wniosek o wznowienie postępowania z 24 lipca 2014 r. został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 kpa. Ponadto wnioskodawca był stroną umowy nieodpłatnego przeniesienia własności zawartej w formie aktu notarialnego, na podstawie której nabył na wyłączną własność działkę nr [...] powstałą w wyniku podziału. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższe postanowienie J.R., domagając się uchylenia postanowień organów obu instancji, zarzucił naruszenie przepisów postępowania: - art. 145 § 1 ust. 1, 2, 4, 5 i § 2 i 3 kpa polegające na odmówieniu mu prawa do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z 29 listopada 1991 r., w sytuacji gdy wskazał on uzasadnione podstawy wznowienia postępowania, a organ wydający zaskarżone postanowienie, a także organ wydający uprzednio zaskarżone postanowienie nie dostrzegły, iż podstawą złożenia wniosku o wznowienie postępowania były okoliczności nie tylko odpowiadające art. 145 § 1 ust. 4 kpa, ale także okoliczności odpowiadające art. 145 § 1 ust. 1, 2, 4, 5 kpa i w związku z tym organy winny rozpoznać sprawę uwzględniając także i te okoliczności, - art. 6, 7, 8, 75, 77 § 1 kpa polegające na niezałatwieniu przez organ w sposób należyty sprawy, w tym z pominięciem przeprowadzenia postępowania dowodowego w świetle zgłoszonych przez skarżącego zarzutów, a nadto ograniczenie przez organ rozpoznania sprawy jedynie w oparciu o jedną z podstaw wznowienia postępowania, w sytuacji, gdy organ powinien załatwić sprawę i zastosować przepisy prawne adekwatne do zgłoszonego żądania i okoliczności w nim podanych. W uzasadnieniu skarżący zarzucił, że organy obu instancji potraktowały złożony przez niego wniosek jako wniosek o wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 ust. 4 kpa. Tymczasem, niezależnie od tego, iż w istocie nie brał on udziału w postępowaniu, w którym została wydana decyzja z [...], to podnosił on także inne okoliczności, które organ winien wziąć pod rozwagę. Skarżący zaznaczył, że nie napisał wniosku o podział nieruchomości ani nie wyraził zgody na jej podział. Organ winien więc rozpoznać sprawę pod kątem art. 145 § 1 ust. 1, 2 i 5 kpa., gdyż ww. okoliczności nie były znana organowi w chwili wydania decyzji. Skarżący zwrócił także uwagę, że w toku postępowania nie odebrał kierowanej do niego korespondencji. Okoliczności te są prawnie doniosłe i stanowią nowe okoliczności, bo gdyby organ nie otrzymał wniosku o podział podpisanego imieniem i nazwiskiem skarżącego, a także gdyby organ nie przyjął, iż z wnioskiem tym, także ocenianym jako dowód okoliczności w nim zawartych, łączy się zgoda na taki podział, to nigdy do wydania decyzji z 1991 r. by nie doszło. Dalej skarżący podkreślił, że powoływał się na to, że jego podpis został podrobiony. Okoliczność ta winna spowodować podjęcie przez organ działań zmierzających do ustalenia tego faktu. Skoro bowiem okoliczność będąca podstawą do wznowienia postępowania według wnioskodawcy zaistniała, to organ winien podjąć działania do jej zbadania i ustalenia. W chwili obecnej, z uwagi na przedawnienie karalności przestępstwa podrobienia podpisu, postępowanie zmierzające do ustalenia czy doszło do jego popełnienia nie zostałoby wszczęte i w związku z tym tylko w postępowaniu administracyjnym mogłoby zostać ustalone, że podpis na wniosku został złożony przez inną niż skarżący osobę. Autor skargi stwierdził, że dysponuje próbką swojego pisma, także obejmującą okres lat dziewięćdziesiątych, jego prawdziwy podpis w sposób istotny różni się od tego naniesionego na wniosku, czy na zwrotce wysłanej do niego korespondencji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Jej przedmiotem jest postanowienie SKO utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji, odmawiające na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 145 § 1, 148 § 1 i 2 oraz 150 kpa wznowienia postępowania zakończonego wydaniem w dniu [...] decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonej w [...], stanowiącej współwłasność [...], oznaczonej jako działka nr [...] na działki [...] o pow. 410 m2 oraz [...] o pow. 372 m2. Domagając się wznowienia postępowania zakończonego tą decyzja J.R. jako podstawę wznowienia wskazał art. 145 § 1 pkt 4 kpa i zarzucił, że bez swojej winy nie brał udziału w postępowaniu dotyczącym podziału działki bowiem nie zwracał się z prośbą o jej podział ani nie odebrał decyzji zatwierdzającej podział. Wskazał, że podpis pod wnioskiem został najprawdopodobniej sfałszowany, tak jak i podpis na dowodzie doręczenia mu tej decyzji podziałowej. Jednocześnie we wniosku tym wskazał, że "na chwilę obecną rozważa złożenie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa z art. 270 k.k., tj. podrobienie dokumentu. Ewentualny wyrok stwierdzający popełnienie czynu określonego w w/w przepisie stanowiłoby kolejną przesłankę do wznowienia postępowania dotyczącego podziału działki, tym razem z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a..". Jak wynika z akt sprawy, przed złożeniem podania o wznowienie postępowania skarżący wystąpił w dniu 7 stycznia 2014 r. o stwierdzenie nieważności decyzji z [...], zarzucając, że rażąco narusza ona prawo i że nie był uczestnikiem postępowania zakończonego tą decyzją. Tak więc słusznie organy ustaliły, że najpóźniej 7 stycznia 2014 r. J.R. wiedział, że toczyła się sprawa zakończona wydaniem decyzji zatwierdzającej podział. Jak jednak trafnie zauważyło Kolegium już wcześniej skarżący musiał wiedzieć o wydaniu decyzji podziałowej. Przystępując bowiem do aktu notarialnego, znoszącego współwłasności działek [...] z pozostałymi współwłaścicielami tej nieruchomości, to jest [...], co miało miejsce 26 maja 2006 r., musiał wiedzieć, że nieruchomość oznaczona numerem [...] została podzielona na dwie działki, skoro zgodził się na zniesienie współwłasności w ten sposób, aby jemu przypadła na wyłączną własność działka nr [...] o pow. 372 m2. W tej sytuacji, skoro skarżący jako podstawę swojego żądania wznowienia podstępowania wskazał na art. 145 § 1 pkt 4 kpa, prawidłowo organy uznały, że termin 1 miesiąca, liczony od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania (art. 148 § 1 kpa) nie został zachowany. Stosownie bowiem do art. 148 § 2 termin ten, z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Z zawartego w podaniu o wznowienie sformułowania, że skarżący na razie rozważa możliwość zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa sfałszowania jego podpisów w toku postępowania toczącego się w 1991 r. organ nie miał podstawy do uznania, że już w tej chwili skarżący na tej właśnie podstawie domaga się wznowienia postępowania, czy też, że podstawę jego żądania stanowią także art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 5. Na koniec zauważyć należy, że z zażalenia S. S. z 6 maja 2015 r., reprezentującej skarżącego w toku postępowania przez organami administracyjnymi wynika, że powodem występowania z wnioskiem o wznowienie jest fakt podzielenia działki [...] na nierówne części i że gdyby aktualna właścicielka działki [...] zgodziła się na dopłatę za 19 m2 wówczas zakończyłoby to roszczenie jej męża "co do nierównego podziału działek". W związku z tym podkreślenia wymaga, że to nie na skutek decyzji z [...] skarżący otrzymał mniejszą działkę, ale na skutek zniesienia współwłasności nieruchomości, co miało miejsce w 2006 r. Do daty zawarcia aktu notarialnego znoszącego współwłasność skarżący był współwłaścicielem obu działek, tj. [...] stanowiących przed podziałem działkę nr [...]. Mając powyższe na uwadze skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami).