II SA/Ke 907/19

WyrokWSA w Kielcach2020-01-15

Skład orzekający: Krzysztof Armański, Dorota Pędziwilk-Moskal, Beata Ziomek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym (art. 50-51 Prawa budowlanego) ma obowiązek ustalić, czy inwestor dysponował tytułem prawnym do nieruchomości na cele budowlane, nawet jeśli nie wymaga tego przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym ma obowiązek ustalić, czy inwestor dysponował tytułem prawnym do nieruchomości na cele budowlane, nawet jeśli nie jest to bezpośrednio wymagane przez art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Brak takiego ustalenia uniemożliwia weryfikację legalności wykonanych robót budowlanych i czyni rozstrzygnięcie przedwczesnym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej wykonanie robót budowlanych polegających na likwidacji budynku gospodarczego zespolonego z wiatą garażową. Skarżący zarzucili organom błędne ustalenie, że budynek gospodarczy został wybudowany legalnie i że zastosowanie mają przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego, zamiast art. 48. Kwestionowali również legalność zgłoszenia budowy wiaty z uwagi na brak zgody współwłaścicieli.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi A. Z. i L. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 września 2019 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A. Z. i L. Z. solidarnie kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia 9 września 2019 r., znak: [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) , po rozpatrzeniu odwołania A. i Z. Z. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia 23 lipca 2019 r., znak: [...], nakazującej W. K. wykonać w terminie do dnia 31 października 2019 r. roboty budowlane polegające na likwidacji, w części zabudowanej wiaty garażowej, budynku gospodarczego o wymiarach 3,40 x 2,30 m poprzez demontaż drewnianych ścian wraz ze stolarką okienną i drzwiową oraz odtworzeniu w tym zakresie w/w wiaty garażowej do stanu zgodnego z dokonanym zgłoszeniem zamiaru wykonania robót budowlanych z dnia 11 czerwca 2012 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. W dniu 9 kwietnia 2019 r. inspektorzy PINB przeprowadzili oględziny na nieruchomości przy ul. J. 55 w K. składającej się z działek ew. nr 1896/7, 1897/5, 1843/9, 1884/3 w wyniku których ustalili, że na działkach znajduje się budynek mieszkalny, a do niego przylega bezpośrednio wiata z pomieszczeniem gospodarczym o konstrukcji drewnianej. Nieruchomość stanowi współwłasność małżeństwa M. i W. K. oraz A. i L. Z.. Wiata z pomieszczeniem gospodarczym o konstrukcji drewnianej położona jest na działkach nr ewid 1896/7, 1897/5 i 1843/9. Przy czym powierzchnie poszczególnych działek wynoszą: działka nr 1896/7 = 11 m2 , działka nr 1897/5 =193 m2 , działka nr 1843/9 = 119 m2 , działka nr 1884/3 = 106 m . Natomiast cała powierzchnia nieruchomości przy ul. J. 55 wynosi 429 m2. Pomieszczenie gospodarcze posiada wymiary 3,40 x 2,30 m, natomiast wiata posiada wymiary po obrysie słupów wynoszące 3,04 x 6,26 m. Nad pomieszczeniem gospodarczym i częścią wiaty wykonany jest dach jednospadowy - na odcinku, na którym pomieszczenie gospodarcze i wiata przylegają do budynku mieszkalnego. Nad pozostałą częścią wiaty wykonany jest dach dwuspadowy. Wysokość dachu jednospadowego w najwyższym punkcie wynosi około 4,77 m, a przy okapie około 2,70 m, wysokość dwuspadowej wiaty w kalenicy wynosi około 3,70 m. Odległość ściany pomieszczenia gospodarczego i słupów wiaty od ogrodzenia z działką sąsiednią wynosi około 1,20 m. Przy okapie od strony działki sąsiedniej zamontowana jest rynna. W dniu oględzin pod wiatą zaparkowany był samochód osobowy W. K . W. K. oświadczył do protokołu oględzin, że wiatę z pomieszczeniem gospodarczym wybudował na podstawie zgłoszenia z dnia 11.06.2012r. dokonanego w Urzędzie Miasta w Wydziale Architektury i Urbanistyki. Zgłoszenie obejmowało wiatę garażową i nie przewidywało pomieszczenia gospodarczego. Współwłaściciel L. Z. oświadczył do protokołu oględzin, że budowa wiaty i pomieszczenia gospodarczego nie została uzgodniona z nim i jego małżonką, nie było zgody jego i małżonki na budowę tej wiaty z pomieszczeniem gospodarczym. Stwierdził, że w umowie kupna domu, zawartej przez niego i małżonkę z poprzednim właścicielem, był zapis mówiący, że wyrażają zgodę na budowę garażu, jednak ta inwestycja nie jest zgodna z zapisem umowy. Jego zdaniem, wybudowany obiekt powoduje brak dostępu do tylnej części działki ze względu na parkujące pod wiatą samochody. Według szkicu i mapy, zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych z dnia 11.06.2012r. obejmowało budowę wiaty garażowej o powierzchni 25 m2 o konstrukcji drewnianej na działce przy ul. J. 55 w K., przylegającej do budynku mieszkalnego, o szerokości 3,00 m i długości 8,00 m. Ponadto W. K. przedłożył akt notarialny dotyczący zakupu nieruchomości. Wskazał, że budowę wiaty rozpoczął w sierpniu 2012r. a zakończenie prac nastąpiło w październiku 2012 r. Następnie PINB wydał na podstawie art. 48 ust 2 i 3 Prawa budowlanego postanowienie z dnia 25.04.2019r. Znak: [...], którym wstrzymał w terminie natychmiastowym prowadzenie robót budowlanych przy budowie wiaty z budynkiem gospodarczym, o konstrukcji drewnianej zlokalizowanej na działkach numer ewidencyjny gruntów 1843/9, 1897/5 i 1896/7 w obrębie 0024 przy ul. J. 55 w K., ponieważ roboty te prowadzone są bez wymaganego przepisami Prawa budowlanego pozwolenia na budowę z jednoczesnym nałożeniem na inwestora – W. K. obowiązku przedstawienia w PINB w terminie do dnia 30.09.2019r. następujących dokumentów: - decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz w terminie do dnia 30.10.2019r.: czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego, aktualnym na dzień opracowania projektu, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W wyniku zażalenia W. K. WINB postanowieniem z dnia 27.06.2019r. Znak: [...] uchylił w całości zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie organu I instancji prowadzone na podstawie przepisu art. 48 ust 2 i 3 Prawa budowlanego w stosunku do wiaty z budynkiem gospodarczym. Powodem uchylenia była ocena organu odwoławczego, że można w istniejącym obiekcie wyróżnić wiatę zgodną z dokonanym zgłoszeniem i budynek gospodarczy zrealizowany poprzez przebudowę wiaty czyli wykonanie ścian na części wiaty. Decyzją z dnia 23 lipca 2019 r. Znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał W. K. wykonać w terminie do dnia 31 października 2019 r. roboty budowlane polegające na likwidacji, w części zabudowanej wiaty garażowej, budynku gospodarczego o wymiarach 3,40 x 2,30 m poprzez demontaż drewnianych ścian wraz ze stolarką okienną i drzwiową oraz odtworzeniu w tym zakresie w/w wiaty garażowej do stanu zgodnego z dokonanym zgłoszeniem zamiaru wykonania robót budowlanych z dnia 11 czerwca 2012. Od tej decyzji odwołanie wnieśli A. i Z. Z. kwestionując ustalenie, że budynek gospodarczy zespolony z wiatą został wybudowany legalnie i mają do niego zastosowanie przepisy art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane. Rozpatrując odwołanie WINB przytoczył przepisy art. 28 ust 1, art. 29 ust. 1 pkt 2, art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1994r. stwierdzając, że budowa wiaty o powierzchni zabudowy do 25 m2 nie wymagała pozwolenia na budowę, wymagała natomiast zgłoszenia. Zgodnie ze stanem prawnym z daty zgłoszenia, na przedmiotowej działce posiadającej powierzchnię 429 m2 wolno było w 2012 r. wybudować na podstawie zgłoszenia jedną wiatę o powierzchni do 25 m2 . W aktualnym stanie prawnym budowa wiaty o powierzchni zabudowy do 35 m2 na każde 500 m2 powierzchni działki wymaga uprzedniego dokonania zgłoszenia zamiaru budowy. Działając w zakresie swojej właściwości rzeczowej, Prezydent Miasta jako organ architektoniczno - budowlany przyjął bez sprzeciwu zgłoszenie z dnia 11.06.2012r. dotyczące zamiaru budowy jednej wiaty o powierzchni do 25 m2 na działce o łącznej powierzchni 429 m2 i przylegającej ściśle do istniejącego budynku mieszkalnego, odległej o mniej niż 1,50 m od granicy z działką sąsiednią. Zgodnie ze stanowiskiem WINB inwestor nabył prawo do zrealizowania takiej wiaty jaka opisana została w zgłoszeniu, wykonując jednak dodatkowe roboty przy tej wiacie, polegające na obudowaniu deskami i tym samym zamknięciu części powierzchni wiaty ścianami, zmienił kwalifikację części tego obiektu z wiaty na budynek, co wymagało ze strony organu nadzoru budowlanego podjęcia działań w trybie art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego, celem doprowadzenia tego obiektu jako wiaty do stanu zgodnego z prawem. Nie ma zatem podstaw do nakazania rozbiórki całego obiektu, z uwagi na to, że konstrukcja słupowa z zadaszeniem powstały legalnie. Wiata zrealizowana została legalnie, natomiast wykonanie wypełnienia ścian nie stanowi w przedmiotowym przypadku budowy, tylko stanowi przebudowę, do której zastosowanie znajdują przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Brak podstaw do nakazania wstrzymania robót budowlanych wynikał z faktu, że żadne roboty budowlane nie były wykonywane w dacie prowadzenia przez organ postępowania. Przepis art. 51 ust 1 pkt 2 cyt. ustawy znajduje zastosowanie także do robót zakończonych, co wynika z treści przepisu art. 51 ust. 7. Przepis ten umożliwiał więc właściwemu organowi w drodze decyzji nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. W konsekwencji dokonanych ustaleń WINB uznał, że decyzja organu I instancji jest zasadna i zgodna z przepisami, ponieważ nakazane roboty doprowadzą obiekt do stanu zgodnego z przepisami - obiekt po wykonaniu nakazanych przeróbek z całą pewnością będzie wiatą i to odpowiadającą wiacie zgłoszonej w 2012 r. W skardze do tut. Sądu A. i L. Z., nie precyzując kierunku rozstrzygnięcia, zarzucili powyższej decyzji: 1. Błędne ustalenie, że budynek gospodarczy zespolony z wiatą o konstrukcji drewnianej na działkach o nr ew. 1843/9 i 1896/7 przy ul. J. 55 w K. przez inwestora W. K. jest obiektem wybudowanym legalnie, do którego mają zastosowanie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, 2. Błędne przyjęcie założenia, że początkowo wybudowana wiata w 2012 r. jest legalnie postawiona w oparciu o udzielone pozwolenie w formie zgłoszenia wydanego przez organ architektoniczny, gdyż uzyskane zgłoszenie zostało w wyniku naruszenia prawa tj. braku zgody współwłaścicieli nieruchomości, zaś taki dokument nie rodzi skutków prawnych. Zdaniem autorów skargi należało przyjąć, że budynek gospodarczy zespolony z wiata stanowi ciąg samowoli budowlanej, która winna być rozpatrywana w oparciu o art. 48 ustawy Prawo budowlane. Skarżący stwierdzili, że jako współwłaściciele działek nie wyrażają i nie wyrażali zgody na taką budowę, zaś jej usytuowanie powoduje brak dostępu do "tylnej części działki" W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniesiono, że organ nadzoru budowlanego nie sprawuje nadzoru nad organem administracji architektoniczno-budowlanym I instancji w sprawie przyjęcia zgłoszenia zamiaru robót i nie weryfikuje składanych w tym postępowaniu oświadczeń o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Bieżąca kontrola zgłoszeń wykonywana przez organ nadzoru budowlanego z urzędu sprowadza się do kwestii techniczno-budowlanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli miało lub mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa). Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa). Na akceptację zasługuje stanowisko organu, że w rozpoznawanej sprawie zastosowanie znajdują przepisy art. 50 i 51, nie zaś art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (dalej jako Pb). Ten ostatni przepis znajduje bowiem zastosowanie w przypadku, gdy roboty budowlane były wykonywane od samego początku samowolnie, bez wymaganego pozwolenia na budowę, czy też zgłoszenia. Taka sytuacja nie wystąpiła w rozpatrywanej sprawie, gdyż budowa wiaty o powierzchni do 25 m2 wymagała zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 Pb zgłoszenia i takiego zgłoszenia inwestor dokonał w dniu 11 czerwca 2012 r. Okoliczność, że organ architektoniczno-budowlany (Prezydent Miasta ) nie wniósł sprzeciwu od powyższej czynności oznacza, że co do zasady realizację wiaty na podstawie zgłoszenia od którego właściwy organ nie wniósł sprzeciwu należało uznać za zgodną z prawem. Wykonanie przy budowie wiaty dodatkowych robót polegających na obudowaniu części wiaty deskami i tym samym zamknięciu części powierzchni wiaty ścianami umożliwia organowi kwalifikację ww. robót jako przebudowę obiektu i uzasadnia podjęcie działań w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Pb. Zgodnie z art. 50 ust. 1 Pb, w przypadkach innych niż określone w art. 48 lub art. 49b ust. 1 Pb, tj. w przypadkach prowadzenia robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia bądź też mimo wniesienia sprzeciwu, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: (1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub (2) w sposób mogący spowodować zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub (3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 Pb, lub (4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwolenia na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. Ustawodawca wskazuje zarazem w art. 51 ust. 7 Pb, że art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 51 ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo art. 49b Pb zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 Pb. Odpowiednie stosowanie wymienionych przepisów związane jest w tym przypadku ze zrealizowaniem robót budowlanych. W konsekwencji niezasadne jest wtedy m.in. wydawanie postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. Z materiału dowodowego zebranego w aktach sprawy wynika z kolei, że rozważany obiekt budowlany już istnieje, a prace budowlane związane z jego budową zostały zakończone. Okoliczność ta nie była również kwestionowana przez żadną ze stron. Tym samym spełnione zostały przesłanki wymienione w art. 51 ust. 7 Pb. Jak wynika z art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Pb, w przypadkach opisanych w art. 50 ust. 1 Pb właściwy organ w drodze decyzji: (1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo (2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Należy przy tym od razu zaznaczyć, że wydanie nakazu rozbiórki bądź nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego dotyczy zasadniczo jedynie tych przypadków, gdy niemożliwe jest wykonanie innych czynności, które pozwoliłyby na zachowanie zgodności obiektu budowlanego z prawem. Istotą postępowania, o którym mowa w art. 51 Pb jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, co należy rozumieć jako stan, w którym wykonane roboty budowlane nie będą pozostawały w kolizji z przepisami prawa, a w szczególności z przepisami Prawa budowlanego. Jednym zaś z warunków wykonywania robót budowlanych zgodnie z prawem jest wykazanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 4 Pb). Bezspornie, w rozpoznawanej sprawie wiata została zrealizowana na nieruchomości stanowiącej współwłasność: M. K. i W. K. oraz A. Z. i L. Z., co znajduje także potwierdzenie w oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością złożonym do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych z dnia 11.06.2012 r. Częścią wiaty, co potwierdziły wyniki oględzin jest wydzielona za pomocą odeskowanych ścian zamknięta powierzchnia, co spowodowało, iż obiekt uzyskał cechy budynku gospodarczego, dobudowanego do budynku mieszkalnego. Ewidentnie więc ta część nie może być uznana za wiatę, której dotyczy zgłoszenie zamiaru wykonania robót z 2012 r. , co z kolei oznacza, że prawidłowo została uznana za samowolę budowlaną. Jakkolwiek przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Pb nie stanowi podstawy do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązek złożenia przewidzianego w art. 32 ust. 4 pkt 2 Pb oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (por. uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10.01.2011 r. sygn. akt II OPS 2/10), to nie oznacza to jednak, że organ nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym nie bada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w toku podejmowanych przez siebie czynności dowodowych. Pogląd, zgodnie z którym wyłączenie wymogu przedłożenia przez inwestora oświadczenia o przysługującym mu prawie do dysponowania nieruchomością nie znosi obowiązku ustalenia przez organ, czy inwestor taki tytuł w odniesieniu do wykonanych robót budowlanych posiada, został wyrażony w orzecznictwie i Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni ten pogląd podziela (por. np. wyroki NSA: z dnia 22 czerwca 2016 r. sygn. II OSK 2566/14, z dnia 9 marca 2016 r. sygn. II OSK 1724/14, z dnia 29 stycznia 2016 r. sygn. II OSK 1311/14, z dnia 26 stycznia 2016 r. sygn. II OSK 1290/14, z dnia 9 grudnia 2015 r. sygn. II OSK 912/14, z dnia 9 grudnia 2015 r. sygn. II OSK 870/14, z dnia 28 października 2015 r. sygn. II OSK 435/14). Nadawanie takiego kierunku wykładni art. 50-51 Prawa budowlanego wynika z przyjęcia, że podzielenie odmiennego poglądu prowadziłoby do możliwości zalegalizowania robót budowlanych wykonywanych z naruszeniem prawa własności osób trzecich, co stawiałoby inwestora realizującego samowolę budowlaną w sytuacji korzystniejszej w stosunku do inwestora realizującego roboty budowlane z wszelkimi ograniczeniami wynikającymi z treści dyspozycji art. 30 ust. 2 i art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Skoro w postępowaniu dotyczącym legalizacji obiektu wybudowanego samowolnie inwestora obciąża obowiązek wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 48 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego), to taki sam warunek musi być spełniony, aby mogło nastąpić doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w postępowaniu naprawczym prowadzonym na podstawie art. 50-51 tejże ustawy. Różnica, jaka w tym zakresie występuje polega wyłącznie na tym, że wykazanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w postępowaniu legalizacyjnym następuje poprzez złożenie stosownego oświadczenia, natomiast w postępowaniu naprawczym powyższa okoliczność jest ustalana na zasadach ogólnych polegających na przedstawieniu przez stronę dokumentów stwierdzających tytuł prawny do nieruchomości, który wskazuje na jej uprawnienie do wykonania robót budowlanych. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć że w ocenie organów samo wykonanie określonego w decyzji organu I i II instancji obowiązku, może doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, albowiem obiekt po wykonaniu nakazanych przeróbek z całą pewnością będzie wiatą i to odpowiadającą wiacie zgłoszonej w 2012 r. Z uzasadnienia decyzji jak również z zajętego przez organ odwoławczy stanowiska wyrażonego w odpowiedzi na skargę wynika, że poza badaniem organu znalazła się kwestia związana z wykazaniem przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w postępowaniu legalizacyjnym. Wobec ustalenia, że nieruchomość przy ul. J. 55 stanowi współwłasność małżonków K. i małżonków Z. organ w postępowaniu naprawczym przyjął, że tytuł do dysponowania nieruchomością na cele budowlane daje inwestorowi prawo współwłasności tej nieruchomości oraz znajdujący się w materiale dowodowym akt notarialny z dnia 10 marca 2005 r. – przedwstępna umowa ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego i przedwstępna umowa sprzedaży zawarta pomiędzy zbywcami tj. K. i A. małżonkami D. a nabywcami tj. M. i W. małżonkami K. z której wynika, że małżonkowie D. zobowiązują się w umowie przyrzeczonej wyrazić zgodę na udzielenie niezbędnej pomocy W. i M. małżonkom K. przy uzyskaniu zezwolenia na wybudowaniu przez nich garażu na przedmiotowej nieruchomości. Przede wszystkim należy stwierdzić, że tylko umowa przenosząca własność w formie aktu notarialnego potwierdza tytuł prawny do nieruchomości, zaś niewątpliwie opisana wyżej umowa tej cechy nie posiada z uwagi na zobowiązaniowy charakter. Po drugie organ nie badał, czy w dacie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na budowie wiaty (2012 r.) taki stan nadal obowiązywał. Budzi to wątpliwość wobec faktu, że jako współwłaściciele w zgłoszeniu zostali wykazani małżonkowie Z., a nie D.. Świadczy to o tym, że stan prawny uległ zmianie, a organ tego nie wyjaśnił. W istocie więc nie wiadomo, czy w dacie zgłoszenia budowy wiaty wszyscy współwłaściciele nieruchomości wyrazili zgodę na jej budowę, a jeżeli tak to w jakim zakresie, ewentualnie czy istnieją dowody potwierdzające, że małżonkowie Z. zobowiązali się do wyrażenia takiej zgody. Brak odniesienia się organu do wskazanych wyżej kwestii uniemożliwia Sądowi weryfikację zaskarżonego rozstrzygnięcia, co czyni zaskarżone rozstrzygnięcie przedwczesnym i uzasadnia jego uchylenie jak również uchylenie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 lipca 2019 r. na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 135 Ppsa. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 Ppsa, na które składał się wpis od skargi. Prowadząc ponownie postępowanie organ I instancji powinien ustalić, czy inwestor dysponował tytułem prawnym do nieruchomości odpowiadającym zakresowi wykonanych przez niego robót. Wobec złożonego przez L. Z. oświadczenia, niniejsza kwestia powinna być rozpatrywana w kontekście umowy przenoszącej własność lokalu mieszkalnego, którego nabywcą był wyżej wymieniony.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło