II SA/Ke 909/15

WyrokWSA w Kielcach2015-11-13

Skład orzekający: Anna Żak, Dorota Chobian, Renata Detka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, działając w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a., może wydać drugą decyzję autokontrolną, jeśli pierwsza została uchylona przez WSA, a sprawa nadal toczy się przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, działając w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a., może wydać drugą decyzję autokontrolną, jeśli pierwsza została uchylona przez WSA, a sprawa nadal toczy się przed sądem administracyjnym, o ile poprzednie brzmienie art. 54 § 3 P.p.s.a. nie wykluczało takiej możliwości. W sytuacji, gdy cel wywłaszczenia został zrealizowany, późniejsze inne przeznaczenie wywłaszczonej nieruchomości nie daje podstaw do jej zwrotu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, która została wywłaszczona pod budowę hali widowiskowo-sportowej i parkingu. Spadkobiercy byłych właścicieli wystąpili z wnioskiem o zwrot, twierdząc, że hala nie została zbudowana. Organy ustaliły, że parking stanowiący infrastrukturę hali został zrealizowany przed złożeniem wniosku o zwrot, a część nieruchomości zajęto pod drogę publiczną, co uniemożliwia zwrot. Sprawa była wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć sądowych, a kluczowe było ustalenie, czy parking był częścią celu wywłaszczenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędzia WSA Renata Detka, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2015 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę. Wojewoda decyzją z [...], znak: [...], po uwzględnieniu skargi [...] Sp. z o. o. z siedzibą w W., na decyzję Wojewody z [...] orzekającą w trybie odwoławczym w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w K., przy ul. Ż., oznaczonej w dacie wywłaszczenia jako część działki hip. nr [..] i działka hip. nr [...], której w obecnej ewidencji gruntów m. K. obręb 0016 odpowiada działka nr [...] o pow. 0,1150ha, zabudowana budynkiem gastronomicznym, ujawniona w księdze wieczystej [...] prowadzonej przez Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Kielcach jako własność Gminy oraz działka nr [...] o pow. 0,0017ha stanowiąca, zgodnie z księgą wieczystą [...] własność Województwa w trwałym zarządzie Miejskiego Zarządu Dróg, na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami), dalej "P.p.s.a.", w związku z art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 9a, art. 136 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 782 ze zmianami), zwanej dalej "ugn", uchylił w całości decyzję Wojewody z [...], stwierdził, że ww. decyzja nie została wydana ani z rażącym naruszeniem prawa ani bez podstawy prawnej i utrzymał w mocy decyzję Starosty z [...]. W uzasadnieniu organ podał, że decyzją z [...], Starosta orzekł o odmowie zwrotu na rzecz J. W., I. W., Z. W. opisanej wyżej nieruchomości. Wojewoda decyzją z [...], uchylił to rozstrzygnięcie argumentując, że organ I instancji nie uwzględnił wytycznych zawartych w wyroku WSA w Kielcach z 29 czerwca 2011 r., gdyż z akt sprawy nie wynika kiedy hala widowiskowo - sportowa została wybudowana, a do ustalenia tego organy zostały zobligowane tym wyrokiem. [...] Sp. z o. o. z siedzibą w W. wniosła skargę na decyzję z [...] Po zapoznaniu się z jej treścią Wojewoda decyzją z [...], uwzględnił ją i orzekł o uchyleniu własnej decyzji z [...] oraz utrzymał w mocy decyzję Starosty z [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z 16 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Ke 194/15 uchylił decyzję Wojewody z [...] W uzasadnieniu Sąd wskazał, że decyzja ta narusza art. 54 § 3 p.p.s.a., gdyż nie zostało w niej zawarte żadne twierdzenie odnoszące się do przyczyny autokorekty. Organ odwoławczy podał, że powyższy wyrok spowodował, że odżywa decyzja z [...] oraz złożona na nią skarga [...] Sp. z o. o. z siedzibą w W. Rozpoznając ponownie tę skargę Wojewoda podał, że podstawę prawną niniejszej decyzji stanowi art. 54 § 3 p.p.s.a., w którym została dopuszczona przez ustawodawcę możliwość podjęcia przez organ administracji działania w trybie tzw. "autokontroli". Warunkiem skorzystania z tej instytucji jest uwzględnienie przez organ administracji publicznej skargi w całości, a więc uznanie przez organ, że zarówno zarzuty, wnioski, jak i wskazana w treści skargi podstawa prawna są uzasadnione. Powyższy przepis można zastosować tylko wtedy, gdy skarga jest zasadna i zachodzą podstawy do rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z oczekiwaniami strony wynikającymi z treści skargi. Organ odwoławczy podał, że podstawą wydania decyzji Starosty z [...] był art. 136 ust. 3 i nast. ugn. Organ I instancji, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego ustalił, iż cel wywłaszczenia od J. i J. małż. W. na rzecz Skarbu Państwa orzeczeniem PWRN w Kielcach z [...], utrzymanym w mocy decyzją Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spaw Wewnętrznych z [...], działek nr [...], położonych w K. przy ul. Ż., czyli budowa hali widowiskowo-sportowej oraz związanych z nią urządzeń terenowych, w tym parkingu samochodowego, został do dnia złożenia wniosku o zwrot tj. 4 lipca 2000 r. zrealizowany. Organ podkreślił, że na podstawie wyroku TK z 13 marca 2014 r. sygn. akt P 38/11, z 24.03.2014 r. utracił moc art. 137 ust. 2 ugn w zakresie w jakim za nieruchomość zbędną uznaje się nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r. zrealizowano cel określony w decyzji wywłaszczeniowej. Za kluczowy dowód mający świadczyć o realizacji celu wywłaszczenia wskazano znajdujące się w aktach sprawy zdjęcia lotnicze nieruchomości z 25 czerwca 1977 r. i z 17 maja 1982 r. pozyskane z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Warszawie. Natomiast odnośnie części nieruchomości wywłaszczonej zajętej pod drogę publiczną tj. działki nr [...], organ wskazał, iż niedopuszczalny jest zwrot wywłaszczonej lub nabytej na podstawie przepisów wymienionych w art. 216 ugn, nieruchomości, która w dacie orzekania o zwrocie stanowi część drogi publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Organ odwoławczy przyznał, że wydając decyzję z [...] pominął fakt wydania w niniejszej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku z 6 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 1879/11. Wyrokiem tym NSA oddalił skargi kasacyjne złożone od wyroku WSA w Kielcach z 29 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Ke 297/11, ale nie ulega wątpliwości, iż całkowicie zmienił ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wynikające z tego wyroku WSA. W ocenie NSA, wskazania WSA w Kielcach obligujące organ do ustalenia nie tylko czy został zrealizowany cel wywłaszczenia, ale również w jakim okresie to nastąpiło należy uznać za błędne. Zdaniem NSA, przy brakach w ustaleniach faktycznych WSA w Kielcach nie był władny dokonywać oceny zbędności danej nieruchomości na cel wywłaszczenia i stosować art. 137 ugn, a zaprezentowane przez ten Sąd stanowisko, iż o zbędności danej nieruchomości na cel wywłaszczenia nie decyduje sam fakt realizacji tego celu, ale również termin w jakim to nastąpiło jest nieprawidłowe. NSA wyraził pogląd, że w sytuacji kiedy nastąpiła realizacja celu wywłaszczenia, oznacza to, iż nieruchomość nie stała się zbędna na ten cel. O zbędności można mówić w przypadku kiedy nie zrealizowano celu. Wtedy też konieczne jest zbadanie czy upłynęły terminy wskazane w art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 ugn. Uwzględniając powyższe, Wojewoda stwierdził, że wyrażone w decyzji z [...] wskazania odnośnie dalszego prowadzenia postępowania przez Starostę należy uznać za niewłaściwe. Przede wszystkim w niniejszej sprawie organy nie mają obowiązku badania terminu wskazanego w art. 137 ust. 1 ugn. Zgodnie ze wskazaniami NSA, nie istnieje również potrzeba przeprowadzania dodatkowego postępowania dowodowego, w tym w szczególności przeglądu akt sprawy dotyczącego zwrotu działki sąsiedniej, analizy protokołu z przesłuchania świadka, na okoliczność badania terminu rozpoczęcia budowy hali widowiskowo-sportowej. Zgromadzone akta sprawy, a w szczególności zdjęcia lotnicze, dowodzą że cel wywłaszczenia został faktycznie zrealizowany i są wystarczające. Dalej organ II instancji wskazał, że stosownie do danych mu możliwości uwzględnienia skargi, skorzystał z uprawnień autokontrolnych. Podkreślił, że skarżący wnosił do WSA o uchylenie decyzji z [...] i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpatrzenia. Dlatego działając w trybie autokontroli uchylił tę decyzję i rozpatrując ponownie odwołanie od decyzji z [...] utrzymał w mocy tę decyzję, a zatem podjęte na nowo rozstrzygnięcie jest w pełni zgodne z oczekiwaniem strony skarżącej. Organ odwoławczy wskazał, że wszelkie zarzuty zawarte w skardze są zasadne. Zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a. poprzez pominięcie faktu wydania w niniejszej sprawie wyroku NSA sygn. I OSK 1879/11, jest słuszny. Fakt ten jest przyczyną zastosowania trybu autokontroli. Błędne ustalenia stanu faktycznego poprzez nieuwzględnienie powyższego wyroku NSA skutkowało niewłaściwą wykładnią art. 137 ust. 1 pkt 1 ugn w przedmiocie terminu realizacji celu wywłaszczenia, co także stanowiło zarzut w skardze. Kolejny zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa, art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 137 ust. 1 ugn oraz art. 153 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że organ I instancji nie zebrał w sposób należyty materiału dowodowego także jest w pełni słuszny, albowiem zebrane przez organ I instancji dowody w zupełności wystarczają do podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości. Nie ma żadnej konieczności dokonywania ustaleń w celu określenia daty, w której rozpoczęto realizację celu, z uwagi na fakt zrealizowania celu wywłaszczenia na kilkadziesiąt lat przed wszczęciem postępowania o zwrot nieruchomości. Bez znaczenia dla sprawy jest również dokonywanie analizy dokumentacji sprawy zwrotu działki sąsiedniej z uwagi na kluczowy dowód świadczący o realizacji celu wywłaszczenia, jakim są znajdujące się w aktach zdjęcia lotnicze, co także zostało właściwie w skardze wskazane. Również wytyczne organu odnośnie faktu, iż nieuwzględnienie wniosku dowodowego w postaci przesłuchania świadka winno zostać poparte powodami, dla których organ podjął taką decyzję, należy uznać za błędne. Wojewoda podzielił wskazania skarżącego, iż w sprawie nie zachodzi konieczność przesłuchiwania świadka, z uwagi na brak potrzeby dokonywania ustaleń co do terminów zrealizowanych inwestycji, co również wynika z wiążących zaleceń NSA. Zdaniem organu odwoławczego powyższe uchybienia zostały spowodowane omyłkowym pominięciem podczas rozpatrywania odwołania J. W. od decyzji z [...], wyroku NSA sygn. akt I OSK 1879/11. Dodał, że uchylona decyzja własna z [...] nie została wydana ani z rażącym naruszeniem prawa, ani bez podstawy prawnej. W sprawie nie miały miejsca ww. naruszenia, a jedynie błędnie ustalono stan faktyczny sprawy, skutkiem czego było wydanie decyzji kasacyjnej. Odnosząc się do zarzutów J. W. zawartych w odwołaniu od decyzji z [...] Wojewoda stwierdził, że są one bezzasadne. Podnoszona kwestia naruszenia art. 7 kpa i 75 kpa poprzez nieuwzględnienie wniosku stron o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka, nie może stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Stan faktyczny sprawy został ustalony wyczerpująco, a skoro w sprawie nie ma potrzeby ustalania terminów realizacji inwestycji, co wynika wprost z wiążącego organy wyroku NSA, działania te byłyby zupełnie niepotrzebne i nie doprowadziłyby do dostarczenia żadnych istotnych dla sprawy treści. Zarzut dotyczący niewyjaśnienia przez organ I instancji w uzasadnieniu decyzji kwestii realizacji celu wywłaszczenia, także jest nieuzasadniony. W niniejszej sprawie bez wątpienia udowodniono, że celem wywłaszczenia była budowa hali widowiskowo - sportowej wraz z infrastrukturą, wskazując na podstawie jakich dokumentów ustalono, co miało znajdować się na wywłaszczonej nieruchomości. W kwestii tej wypowiedział się jednoznacznie WSA w Kielcach w wyroku z 29 czerwca 2011 r. Natomiast brak konieczności badania terminów realizacji inwestycji wynika wprost z wyroku NSA sygn. akt I OSK 1879/1 1. Również za zupełnie niesłuszny Wojewoda uznał zarzut naruszenia art. 10 kpa, poprzez brak zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu. Z przedłożonych przez organ I instancji akt administracyjnych wynika, że pismem z 7 lipca 2014 r. Starosta zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym w oparciu, o który zostanie wydana decyzja. Żadna ze stron postępowania nie skorzystała z przysługującego prawa złożenia dodatkowych materiałów i dowodów oraz wypowiedzenia się w sprawie. Wojewoda uznał za nietrafny zarzut, że organ I instancji pominął fakt, że w chwili obecnej nieruchomość jest wykorzystywana na cel niezgodny ze wskazanym w decyzji wywłaszczeniowej. Stanowisko, że nie można mówić o zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia w sytuacji gdy nieruchomość po wywłaszczeniu została zagospodarowana i wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia, a dopiero później jej przeznaczenie zmieniono znajduje oparcie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (np. wyrok NSA z 23.12.1999 r. sygn. IV SA 2140/97, wyrok WSA w Kielcach z 15.11.2012 r. II SA/Ke 718/12). W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję J. W., domagając się jej uchylenia, zarzucił naruszenie art. 54 § 3 p.p.s.a., gdyż: a. organ błędnie wskazał, że działanie uzasadniające autokorektę decyzji nie nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, b. organ podzielając zarzuty przedstawione w skardze przez spółkę Mc Donald’s Polska, tym samym uznał, że skarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 137 ust. 1 pkt 1 ugn, art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa, art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 137 ust. 1 ugn oraz art. 153 p.p.s.a., 2. błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez przyjęcie, iż wyrok NSA z 6 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 1879/11 rozstrzygnął o stanie faktycznym sprawy i zmienił zakres ustaleń niezbędnych do prawidłowego wyjaśnienia sprawy wskazany w wyroku WSA w Kielcach z 6 czerwca 2007 r., sygn. akt II SA/Ke 78/07 zgodnie z którym zbadania wymaga czy nieruchomość wokół Hali Widowiskowo - Sportowej, objęta wnioskiem o zwrot, była w decyzji lokalizacyjnej przeznaczona na parking, 3. art. 77 § 1 kpa, gdyż organ nie uznaje za zasadne zebranie całego materiału dowodowego, nie wyjaśniając czy parking mieścił się w zakresie celu, na który nieruchomość została wywłaszczona. W uzasadnieniu autor skargi podkreślił, że zmiany w zapisach księgi wieczystej uwidoczniły zmianę właściciela nieruchomości dopiero w latach 90-tych, co oznacza, że w okresie budowy hali widowiskowo – sportowej oraz parkingu własność terenu nadal przysługiwała Państwu W. Dalej zarzucił, że Wojewoda wyraża błędny pogląd, że wydane dotychczas orzeczenia doprowadziły do ustalenia w wystarczającym do rozstrzygnięcia sprawy zakresie stanu faktycznego sprawy, a dotyczy to dwóch zagadnień: czy parking był infrastrukturą towarzyszącą budowie hali widowiskowej oraz czy parking, którego istnienie utrwalone zostało wyłącznie na zdjęciach lotniczych z 25 czerwca 1977 r. i z 17 maja 1982 r. - został wybudowany w ramach realizacji decyzji wywłaszczeniowej, kto wybudował ten parking i na jakie cele był przeznaczony. Podkreślił, że w wyroku WSA w Kielcach z 6 czerwca 2007 r., zawarte zostały zalecenia, warunkujące ponowne rozpoznanie sprawy od konieczność ustalenia, czy: - wywłaszczona nieruchomość wokół Hali Widowiskowo - Sportowej, była w decyzji lokalizacyjnej przeznaczona na parking, - w terminach przewidzianych w art. 137 ust. 1 ugn parking został zrealizowany. Wnoszący skargę zwrócił uwagę, że drugie z zaleceń zostało poddane interpretacji w wyroku TK i nie wymaga ustaleń co do precyzyjnej daty rozpoczęcia i zakończenia budowy hali widowiskowej, ale tym bardziej konieczne jest ustalenie czy parking był przewidziany w decyzji wywłaszczeniowej i czy parking posadowiony na części nieruchomości (brak ustaleń na jakiej części nieruchomości) miał związek z halą widowiskową i przez kogo został wykonany. Strona skarżąca podkreśliła, że po wejściu w życie Konstytucji RP uprawnienie do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości ma charakter prawa konstytucyjnego. Nie może być ono ograniczone ani przez ustawodawcę, ani tym bardziej przez organy administracji stosujące prawo, a ponadto przez sąd kontrolujący legalność działań podejmowanych przez te organy. Przepisy art. 137 ugn muszą być zatem interpretowane i stosowane ściśle, bez dokonywania jakichkolwiek odstępstw od przewidzianych tam treści oraz z poszanowaniem zasad wynikających z przepisów Konstytucji RP. Autor skargi podkreślił, że cel nieruchomości, powinien być sprecyzowany w decyzji wywłaszczeniowej. W orzeczeniu z [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej wywłaszczyło na rzecz Państwa, na potrzeby Wojewódzkiego Komitetu Kultury Fizycznej i Turystyki. W decyzji wywłaszczeniowej nie wskazano, iż wywłaszczenie obejmuje budowę parkingu, zaś w zasobach archiwum nie odnaleziono planów technicznych oraz akt dotyczących ustalonych warunków i procesu budowy. Odszukano dokumentację wywłaszczeniową, opis techniczny oraz załącznik graficzny do zaświadczenia nr 27/61 zatwierdzającego lokalizację szczegółową na budowę hali sportowej. Nie odnaleziono natomiast załącznika graficznego do decyzji o ustaleniu lokalizacji. Jedynym dokumentem potwierdzającym przeznaczenie nieruchomości na budowę parkingu jest kopia (brak oryginału) części opisu technicznego do projektu urbanistycznego hali wraz z załącznikiem graficznym, uzyskane od Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji - która nie stanowi integralnej części decyzji wywłaszczeniowej. Skarżący zauważył, że z decyzji wywłaszczeniowej nie wynika, iż nieruchomość została wywłaszczona na budowę parkingu, a jedynie Hali Widowiskowo - Sportowej. Stwierdził, że bezsprzecznie na nieruchomości nigdy nie powstała taka hala, zaś zalecenia wyroku WSA z 6 czerwca 2007 r. wskazały, iż pomocnym przy określeniu tych okoliczności, w szczególności zbędności celu wywłaszczenia byłaby decyzja o zatwierdzeniu lokalizacji. Z niej bowiem wynikałoby położenie obiektu oraz planowanej jego infrastruktury. Ustalenie położenia planowanej infrastruktury Hali Widowiskowo- Sportowej, w tym parkingu na nieruchomości pozwoliłoby organowi na uznanie, że budowa infrastruktury związanej z inwestycją, tym samym (w okolicznościach określonych w art. 137 ust. 1 pkt. 2) uniemożliwia zwrot nieruchomości. Zdaniem skarżącego dokumentacja sprawy nie pozwala stwierdzić, jak czyni to Wojewoda w skarżonej decyzji, iż parking - co wymaga podkreślenia (na podstawie decyzji wywłaszczeniowej) - był infrastrukturą hali widowiskowo - sportowej. Obecnie, pomimo dalszego funkcjonowania hali, nie istnieje potrzeba korzystania z parkingu o powierzchni 1.750 m2 (teren w zdecydowanej większości wykorzystywany jest na działalność McDonalds). Kopia części opisu technicznego do projektu urbanistycznego hali przekazana przez Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji nie potwierdza, iż takie przeznaczenie nieruchomości wynikało z decyzji wywłaszczeniowej oraz w jakim zakresie nieruchomość została wykorzystana na budowę parkingu. Strona skarżąca podkreśliła, że w przypadku, gdy cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część, jeżeli istnieje możliwość jej zagospodarowania z planem miejscowym obowiązującym w dniu złożenia wniosku o zwrot, a w przypadku braku planu miejscowego, zgodnie z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo jeżeli przylega do nieruchomości stanowiącej własność osoby wnioskującej o zwrot. Wnoszący skargę zwrócił uwagę, że niesporne w sprawie pozostaje, iż część wywłaszczonej nieruchomości, której obecnie odpowiada działka nr 632/9, przeznaczona była pod budowę parkingu, jednak nie zostało ustalone czy taki cel przeznaczenia nieruchomości wynikał z decyzji wywłaszczeniowej. Jeżeli nieruchomość nie była w decyzji wywłaszczeniowej przeznaczona na parking, termin oraz zakres zagospodarowania nie mogą uzasadniać pozbawienia właścicieli fundamentalnego prawa własności. Nadto, dokumentacja fotograficzna, na którą powołuje się Wojewoda w żaden sposób nie potwierdza, czy utrwalony na nich parking był wykonany w ramach decyzji wywłaszczeniowej, czy też przez inny podmiot, na odmiennej podstawie oraz kto był wykonawcą tego parkingu. Z całą pewnością hala mogła funkcjonować i spełniać swoje funkcje bez zlokalizowanych w bezpośrednim sąsiedztwie miejsc parkingowych. Dalej strona skarżąca stwierdziła, że warunkiem zastosowania autokontroli przez organ jest uwzględnienie skargi spółki [...] w całości. Oznacza to uznanie przez Wojewodę za zasadne zarówno zawartych w niej zarzutów, podstawy prawnej, a także wniosków (wyrok WSA Warszawa z 20 marca 2013 r. sygn. akt VIII SA/Wa 1030/12). Zarzuty skargi [...] dotyczyły naruszenia art. 137 ust. 1 pkt 1 ugn, art. 7 kpa, 7 § 1 kpa, art. 80 kpa, art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 137 ust. 1 ugn oraz art. 153 p.p.s.a. Tym samym Wojewoda uznał, że wydając skarżoną decyzję naruszył wszystkie powołane przepisy prawa, stanowiące zarówno podstawowe zasady procedury administracyjnej, jak i określające zasady wydawania rozstrzygnięć przez organy administracyjne. Przedstawiając orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące "rażącego naruszenia prawa", autor skargi uznał, że nieprawidłowe jest wskazanie przez Wojewodę, iż doszło jedynie do błędnego ustalenia stanu faktycznego, gdyż w decyzji z [...] w żaden sposób nie doszło do ustaleń w tym zakresie. Organ słusznie przyjął, iż stan faktyczny nie pozwala jednoznacznie potwierdzić w jakim zakresie i czy w ogóle został zrealizowany cel wywłaszczenia i stąd zasadnie uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Autor skargi dodał, że pozbawienie skarżącego własności wymaga wyjaśnienia, czy kiedykolwiek nieruchomość była wykorzystana zgodnie z wywłaszczeniem. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie zauważyć należy, że jej przedmiotem jest decyzja wydana w trybie art. 54 § 3 P.p.s.a. i jest to już druga decyzja Wojewody wydana w tym trybie. Pierwsza decyzja tego organu, uchylająca na skutek uwzględnienia skargi McDonald’s decyzję Starosty z [...], została uchylona wyrokiem WSA w Kielcach z 16 kwietnia 2015 r. w sprawie II SA/Ke 194/14 z tego powodu, że nie zawierała rozstrzygnięcia, czy postępowanie prowadzono bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa, a więc elementu, który stosownie do unormowania art. 54 § 3 P.p.s.a. jest elementem obligatoryjnym decyzji wydanej w tym trybie. W uzasadnieniu wyroku WSA wskazał, że w związku z uchyleniem decyzji autokontrolnej odżywa zaskarżona decyzja jak i skarga wniesiona do sądu administracyjnego. Ponieważ skarga Spółki [...] wpłynęła przed wejściem w życie ustawy z dnia 29 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), w sprawie ma zastosowanie poprzednie brzmienie art. 54 § 3 P.p.s.a., którego treść nie zawiera takich regulacji, które wykluczałyby wydanie przez organ odwoławczy dwóch decyzji autokontrolnych. W związku z tym Sąd orzekający w tej sprawie uznał, że wydanie takiej drugiej decyzji na podstawie art. 54 § 1 P.p.s.a. było dopuszczalne. Decyzją tą Wojewoda w całości uwzględnił skargę złożoną przez Spółkę [...] od swojej decyzji z [...], uchylającej decyzję Starosty z [...], odmawiającą zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Aktualnie wydana w trybie art. 54 § 3 P.p.s.a. decyzja zawiera wszystkie niezbędne elementy. Sprawa dotyczy zwrotu nieruchomości wywłaszczonej na wniosek Wojewódzkiego Komitetu Kultury Fizycznej z [...] decyzją Prezydium WRN z [...] zatwierdzoną decyzją Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy MSA w [...] z przeznaczeniem pod budowę hali widowiskowo – sportowej. Z wnioskiem o zwrot wystąpili spadkobiercy byłych właścicieli w 2003 r. podnosząc, że na ich działce hala widowiskowo sportowa nie została zbudowana. Powodem odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest ustalenie przez organy, że został na niej zrealizowany parking, stanowiący infrastrukturę obiektu o nazwie Hala Widowisko –Sportowa i że został on wykonany jeszcze przed złożeniem wniosku o zwrot. Dodatkowo odnośnie gruntu o powierzchni 17 m2 oznaczonego jako działka nr [...], wskazano, że na podstawie decyzji Wojewody z [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej został on zajęty pod budowę węzła drogowego, co także uniemożliwia jego zwrot. Sprawa była już kilkakrotnie przedmiotem rozstrzygnięć tut. Sądu. Wówczas jednak spór dotyczył głównie tego, kiedy parking został zrealizowany. Spadkobiercy właścicieli twierdzili, że było to nie wcześniej niż pod koniec lat 70 –tych, zaś Gmina oraz Spółka [...], która dzierżawi nieruchomość na podstawie umowy z 1999 r., że infrastruktura w postaci parkingu została wybudowana w latach 60-tych ub. wieku. W związku z oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu wyroku NSA z 6 marca 2013 r., sygn. I OSK 1879/11, oddalającym skargi od wyroku WSA w Kielcach z 29 czerwca 2011 r. w sprawie II SA/Ke 297/11 oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r. sygn. P 38/11, kwestia, kiedy parking został zrealizowany: czy w latach 60-tych czy też 70 – tych ub. wieku przestała być istotna. Niesporne między stronami jest, że do jego realizacji doszło przed złożeniem wniosku o zwrot. Zawarty w skardze zarzut, iż dopiero w latach 90-tych doszło do zmiany w zapisach w księdze wieczystej, w związku z czym w okresie budowy hali widowiskowo - sportowej oraz parkingu zdaniem autora skargi własność terenu nadal przysługiwała Państwu W. jest bezzasadny. Po pierwsze wpis prawa własności do księgi wieczystej nie ma charakteru konstytutywnego, a więc nie tworzy prawa, a po drugie nieruchomość wywłaszczona na podstawie przepisów ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości przechodziła na własność Skarbu Państwa z chwilą gdy decyzja wywłaszczeniowa stawała się ostateczna. Autor skargi zarzuca, że organy nie wykonały wytycznych WSA w Kielcach z 6 czerwca 2007 r. w sprawie II SA/Ke 78/07, a mianowicie, że nie ustaliły, czy nieruchomość objęta wnioskiem o zwrot była w decyzji lokalizacyjnej przeznaczona na parking. Kwestionuje także ustalenia dokonane w oparciu o kopię opisu technicznego do projektu urbanistycznego hali wraz z załącznikiem graficznym, że wywłaszczona nieruchomość była przeznaczona na budowę infrastruktury hali widowiskowej, podnosząc, że obecnie mimo funkcjonowania hali nie istnieje potrzeba korzystania z parkingu o pow. 1750 m2 . W związku z tym zauważyć należy, że mimo czynionych przez organy starań nie udało się odnaleźć decyzji lokalizacyjnej, natomiast znajduje się w aktach adm. zaświadczenie lokalizacji szczegółowej nr [...], o który mowa w decyzji wywłaszczeniowej. W ocenie Sądu po przeszło 50 latach, w sytuacji gdy nie zachowały się oryginały dokumentów, organy władne są dokonywać ustaleń w oparciu o wszelkie dostępne dowody. Znajdujący się w aktach sprawy opis techniczny do projektu urbanistycznego hali w sposób jednoznaczny określa, że inwestycja obejmowała nie tylko budowę samego budynku hali ale także jego infrastruktury w postaci placu rozładunkowego o pow. 2800m 2, a od strony toru kolejowego parkingu samochodowego o pow. 1750 m2 i w nawiązaniu do parkingu podjazdu do zaplecza budynku i transformatorni. Okoliczność, że na wywłaszczonej nieruchomości został zrealizowany parking nie jest kwestionowana. Bez znaczenie w ocenie Sądu jest to, kto faktycznie parking ten budował. Dla rozstrzygnięcia sprawy istotne jest, że był on realizowany w ramach budowy hali widowiskowo – sportowej, a więc budynku tego obiektu i towarzyszącej mu infrastruktury. Znajdujące się w aktach mapy jednoznacznie wskazują, że od początku sam budynek hali widowiskowo – sportowej miał się znajdować w tym miejscu, w którym został wybudowany. Skoro zaś nie tylko skarżący ale też i właściciele sąsiednich nieruchomości zostali wywłaszczeni w związku z budową hali widowiskowo - sportowej, świadczy to o tym, że od początku inwestycja obejmowała nie tylko samą halę ale też niezbędną jej infrastrukturę. Ponadto zauważyć należy, że po wyroku w sprawie o sygn. II SA/Ke 78/07 został wydany przez WSA w Kielcach kolejny wyrok, z 29 czerwca 2011 r. sygn. II SA/Ke 297/11, w uzasadnieniu którego Sąd ten stwierdził między innymi, że budowa parkingu nie była oddzielną inwestycją, lecz stanowiła jej część w ramach realizacji tak zwanej infrastruktury. Bez znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji jest okoliczność, że aktualnie część tego parkingu, który znajdował się na wywłaszczonej od poprzedników prawnych nieruchomości, została zlikwidowana, a w to miejsce powstał lokal gastronomiczny. W sytuacji bowiem, gdy cel wywłaszczenia zostanie zrealizowany, późniejsze inne przeznaczenie wywłaszczonej nieruchomości nie daje podstaw do jej zwrotu. Pomijając utrwalone odnośnie do tej kwestii orzecznictwo sądów administracyjnych (przywołane między innymi w zaskarżonej decyzji), to dodatkowo zauważyć należy, że problemem tym zajmował się także Trybunał Konstytucyjny, który w swoim wyroku z 13 grudnia 2012 r. sygn. P 12/11 wskazał, że art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zakresie, w jakim nie uznaje za zbędną nieruchomość, na której w terminach wskazanych w tym przepisie zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, a następnie nieruchomość tę przeznaczono na realizację innego celu, nie jest niezgodny z art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z powyższym, zdaniem Sądu, decyzja Wojewody, który uchylił swoją poprzednią decyzję i utrzymał w mocy decyzję Starosty, odmawiającą zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie narusza prawa, a podnoszone w skardze zarzuty są nieuzasadnione. W tym miejscu dodatkowo wskazać należy, że ze skargi zdaje się wynikać, że jej autor kwestionuje także ten element zaskarżonej decyzji, w którym organ odwoławczy stwierdził, że jego decyzja (z [...]) nie została wydana ani z rażącym naruszeniem prawa ani bez podstawy prawnej, co by znaczyło, że skarżący uważa, iż decyzja ta, tj. uchylająca niekorzystną dla niego decyzję organu I instancji rażąco naruszała prawo. Na rozprawie przed sądem zarzut ten nie został podtrzymany przez pełnomocnika skarżącego. Mimo to odnosząc się do niego, zdaniem Sądu wskazane w zaskarżonej decyzji przyczyny, z powodu których rozpoznając po raz pierwszy odwołanie J. W. Wojewoda uznał to odwołanie za uzasadnione, w związku z czym uchylił decyzję organu I instancji, pozwalają na stwierdzenie, że ta decyzja kasatoryjna nie naruszała prawa w stopniu rażącym. Mając powyższe na uwadze skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło