II SA/Ke 926/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 listopada 2014 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zasiłku dla opiekuna oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze , po rozpatrzeniu odwołania A. K., utrzymało w całości w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] w przedmiocie zasiłku dla opiekuna. Powyższa decyzja organu odwoławczego została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Wnioskiem z dnia 20 maja 2014r. A. K. zwrócił się do organu I instancji o ustalenie prawa do zasiłku dla opiekuna w związku z opieką sprawowaną nad niepełnosprawną matką D. K. Organ I instancji, po rozpatrzeniu ww. wniosku, decyzją z dnia 20 czerwca 2014r. odmówił skarżącemu prawa do zasiłku dla opiekuna w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny – D. K.. W uzasadnieniu organ wskazał, że A. K. jest uprawniony od dnia 1 lipca 2013r. do zasiłku stałego – wobec czego nie przysługuje mu żądane świadczenie – z uwagi na treść art. 17 ust. 5 pkt 1 ustawy z 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r. nr 139, poz. 992 ze zm.) w zw. z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014r o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. poz. 567). W odwołaniu od ww. decyzji A. K. podniósł, że od kilkunastu lat opiekuje się niepełnosprawną, schorowaną osiemdziesięciosiedmioletnią matką i z tego powodu zrezygnował w 1997r. z prowadzenia działalności gospodarczej. Po utracie z dniem 1 lipca 2013r. świadczenia opiekuńczego był zmuszony ubiegać się o zasiłek stały, który został mu przyznany od dnia 1 lipca 2013r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy ww. decyzję, podzieliło w całości ustalenia faktyczne i podstawę prawną wskazane przez organ I instancji. W tym zakresie organ podkreślił, że skoro A. K. otrzymuje od dnia 1 lipca 2013r. zasiłek stały, to za okres od 1 lipca 2013r. do chwili obecnej nie spełnia przesłanek do przyznania wnioskowanego zasiłku dla opiekuna. Sytuacji tej nie zmienia fakt, że z dniem 1 lipca 2013r. wygasła decyzja z dnia 1 września 2010r. przyznająca stronie świadczenie pielęgnacyjne – z uwagi na treść art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548 oraz z 2013r. poz. 1557). Natomiast okoliczność, że zasiłek stały okazał się niższy od świadczenia pielęgnacyjnego nie stanowi uzasadnionej podstawy do podjęcia żądanego przez stronę rozstrzygnięcia, zwłaszcza, że w obrocie prawnym funkcjonuje od ponad roku ostateczna decyzja z dnia 21 sierpnia 2013r., na podstawie której A. K., począwszy od 1 lipca 2013r., otrzymuje zasiłek stały. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł A. K., domagając się "całościowego rozpatrzenie sprawy związanej z odmową pobieranego do 1 lipca 2013r. świadczenia pielęgnacyjnego na moją mamę D. K.". W tym zakresie skarżący wskazał, że w prowadzonym postępowaniu domagał się przywrócenia "bezprawnie odebranego" z dniem 1 lipca 2013r. świadczenia pielęgnacyjnego oraz równoczesnego usunięcia negatywnej przesłanki do jego przywrócenia, czyli cofnięcia decyzji o przyznaniu zasiłku stałego. Uzasadniając powyższe stanowisko strona skarżąca podkreśliła, że wniosek o przyznanie zasiłku stałego był konsekwencją wejścia w życie regulacji dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego, zakwestionowanych następnie przez Trybunał Konstytucyjny. Natomiast Kolegium obowiązane było uwzględnić stan faktyczny i prawny sprawy istniejący w dniu podjęcia rozstrzygnięcia – który to wymóg nie został spełniony w niniejszej sprawie. Niezależnie od powyższego skarżący wskazał, że organ odwoławczy pominął istotną z punktu widzenia strony różnicę w wysokości ww. świadczeń. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zakwestionowanego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Tym samym nie jest możliwe rozstrzygnięcie o uprawnieniach stron postępowania administracyjnego w oparciu o zasady słuszności, czy względy wynikające z zasad współżycia społecznego. Zgodnie z art. 134 ustawy P.p.s.a. sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną. Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania skarżącemu prawa do zasiłku dla opiekuna. Organy stanęły na stanowisku, że skoro skarżący od 1 lipca 2013r. jest uprawniony do zasiłku stałego to w świetle art. 2 ust.2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. poz. 567), w związku z art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych nie przysługuje mu zasiłek dla opiekuna. Pobieranie zasiłku stałego stanowi negatywna przesłankę wykluczającą możliwość nabycia uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego. Zdaniem Sądu stanowisko organów jest prawidłowe. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014r o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. poz. 567) zasiłek dla opiekuna przysługuje osobie, jeżeli decyzja o przyznaniu jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548 oraz z 2013r. poz. 1557) z dniem 1 lipca 2013r. Z kolei stosownie do art. 2 ust. 2 ww. ustawy z dnia 4 kwietnia 2014r. zasiłek dla opiekuna przysługuje: - za okresy od dnia 1 lipca 2013r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy, w których osoba spełniała warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r. nr 139, poz. 992, ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012r. (pkt 1), - od dnia wejścia w życie ustawy (15 maja 2014r.), jeżeli osoba spełnia warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012r. (pkt 2). Warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określa art. 17 ustawy z 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych, który wyznacza zarówno przesłanki pozytywne uprawniające do przyznania świadczenia, jak i przesłanki negatywne, niweczące to uprawnienie. Jedną z przesłanek negatywnych określonych w ww. przepisie jest okoliczność, że osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do zasiłku stałego. W ocenie Sądu organy prawidłowo uznały, że w rozpoznawanej sprawie zaistniała negatywna przesłanka wykluczająca możliwość nabycia przez skarżącego uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego. Poza sporem pozostaje bowiem okoliczność, że skarżący począwszy od 1 lipca 2013r. nabył prawo do zasiłku stałego. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy niniejszej (k. 20) ostateczną decyzją z dnia [...] , wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta, przyznano A. K. zasiłek stały dla osoby samotnie gospodarującej od dnia 1 lipca 2013r.,do czasu istnienia przesłanek, w wysokości 389 zł miesięcznie. W świetle brzmienia art. 17 ust. 5 pkt 1 a ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie budzi zatem wątpliwości, że skarżący nie spełnia ustawowych warunków do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Należy przy tym wyjaśnić, że wobec jednoznacznego brzmienia powołanego przepisu bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje zaprezentowana w skardze argumentacja. Sąd administracyjny dokonuje kontroli legalności zaskarżonej decyzji pod kątem zgodności ze stanem faktycznym i prawnym istniejącym w dniu jej wydania. Należy przy tym zwrócić uwagę, że w niniejszej sprawie w dacie rozpatrywania przez Kolegium odwołania A. K. w obrocie prawnym pozostawała ostateczna decyzja z dnia [...] wydana z upoważnienia Prezydenta Miasta, na podstawie której od dnia 1 lipca 2013r. stronie wypłacano zasiłek stały w kwocie 389 zł miesięcznie. Końcowo wskazać trzeba, że Sąd orzeka wyłącznie w granicach tej sprawy. Oznacza to, że sądową kontrolą nie mogła być objęta legalność ostatecznej decyzji o przyznaniu zasiłku stałego, dotyczącej zupełnie innego zagadnienia. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej pozostają przy tym motywy, jakimi kierował się skarżący, składając wniosek o przyznanie zasiłku stałego oraz kwestie związane z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2013r. o sygn. akt K 27/13. Jedynie ubocznie należy wyjaśnić, że wprowadzenie do polskiego systemu prawa (wraz ze wszelkimi wyłączeniami) świadczenia, o jakie ubiegał się skarżący – zasiłku dla opiekuna – wynika właśnie z realizacji przez ustawodawcę ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.