II SA/Ke 94/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Asystent sędziego Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 marca 2012r. sprawy ze skargi H.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...], znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania H. Z., utrzymało w mocy decyzję wydaną przez Kierownika Rejonu Opiekuńczego "[...]" Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z upoważnienia Prezydenta Miasta K., przyznającą jej zasiłek celowy w łącznej wysokości 500 zł z przeznaczeniem na zakup żywności na okres od 1 sierpnia 2011 r. do 31 grudnia 2011r. W uzasadnieniu organ podał, że wnioskiem z dnia 26 sierpnia 2011r. H. Z. zwróciła się do MOPR o udzielenie jej pomocy w formie zasiłku celowego na zakup żywności z uwagi na konieczność stosowania diety. Organ I instancji przyznał skarżącej wnioskowaną pomoc na powyższy cel w postaci zasiłku celowego o łącznej wysokości 500 zł wskazując, że spełnia ona kryterium dochodowe określone w ustawie z dnia 29 grudnia 2005r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". W odwołaniu od tej decyzji skarżąca podniosła, że od stycznia do lipca 2011r. otrzymywała z MOPR kwotę 444 zł miesięcznie, której w miesiącu sierpniu została pozbawiona. Obniżono jej również wartość ekwiwalentu pieniężnego za tzw. obiad do 100 zł miesięcznie, z czego nie może korzystać ze względu na schorzenia. Zdaniem skarżącej dodatek celowy w wysokości 80 zł i 130 zł to "tylko wyrównanie do wysokości ekwiwalentu obiadowego, który został obniżony" i nie może stanowić "tzw. dodatku celowego". Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Kolegium przytoczyło m.in. treść art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" stwierdzając, że pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana osobom samotnie gospodarującym jeżeli ich dochód nie przekracza 150% kryterium dochodowego kwalifikującego do udzielenia takiej pomocy czyli kwoty 715zł. Jak wskazał organ, skarżąca jest panną, osobą samotnie gospodarującą. Orzeczeniem z dnia 19 maja 2010r. została zaliczona do osób niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym, okresowo do 31 maja 2014r. Źródłem jej utrzymania jest zasiłek stały w kwocie 444 zł miesięcznie, zatem spełnia ustalone kryterium dochodowe, od którego ustawodawca uzależnił możliwość udzielania pomocy w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Zdaniem SKO organ I instancji zasadnie objął skarżącą pomocą w postaci zasiłku celowego na dożywianie. Uzasadniając wysokość przyznanego świadczenia Kolegium wskazało na zarządzenie Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia 22 września 2010r. w sprawie ustalenia wysokości świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na zakup żywności z którego wynika, że w przypadku osób samotnie gospodarujących z dochodem w przedziale 300-450 zł zasiłek celowy wynosi 100 zł. W ocenie organu odwoławczego brak było podstaw do przyjęcia, że organ I instancji, przyznając H. Z. zasiłek celowy na dożywianie w wysokości i na czas oznaczony zakwestionowaną decyzją, przekroczył granice uznania administracyjnego. Podkreślono, że kierując się konstytucyjną zasadą równości podmiotów wobec prawa, wszystkim zainteresowanym, będącym w podobnej sytuacji jak skarżąca, udzielana była pomoc w kwocie 100 zł, biorąc pod uwagę przyjęte przez MOPR zasady określania wysokości zasiłków celowych na dożywianie w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Z podniesionych wyżej względów decyzja organu I instancji podjęta została w granicach prawa i nie mogła być zmieniona ani uchylona, pomimo, że zdaniem odwołującej się, kwota 500 zł zasiłku celowego na dożywianie, przyznana na okres 5 miesięcy, jest niewspółmierna do jej potrzeb i oczekiwań. Skargę na opisaną wyżej decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego H. Z. podnosząc, że wartość abonamentu obiadowego w tzw. barze wynosi 6,87 zł, a w rozliczeniu miesięcznym: 206,10 do 212,97 zł. Autorka skargi stwierdziła, iż powołany w uzasadnieniu decyzji przepis § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 2006r. w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania, jej nie dotyczy. Zdaniem Skarżącej, uwzględniając dane ze strony internetowej Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych, minimum socjalne dla osób samotnie gospodarujących wynosi 951,50zł. Oznacza to, że kwota, którą dysponuje: 444 zł miesięcznie oraz przyznany zasiłek w wysokości 100zł, nie wystarczają na przeżycie, albowiem nie pozwalają na uregulowanie opłat za mieszkanie oraz utrzymanie. Podkreśliła, iż próg interwencji socjalnej określa również Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 7 października 2005r. w sprawie progu interwencji socjalnej oraz art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanym przypadku kontrola sądowoadministracyjna takich naruszeń prawa nie wykazała. Pomoc w zakresie dożywiania zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz.U. z 2005r. Nr 267, poz. 2259 ze zm.), zwanej dalej jako ustawa, może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, o których mowa w art. 3 pkt 1, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej i wynoszącego dla osoby samotnie gospodarującej kwotę 477zł. Zasadą jest świadczenie tego rodzaju pomocy w formie posiłku, natomiast w przypadku braku możliwości jego zapewnienia lub gdy przyznanie pomocy w formie posiłku byłoby nieuzasadnione z uwagi na sytuację osobistą lub rodzinną, może być przyznany zasiłek celowy na zakup posiłku lub żywności, a także pomocy w formie świadczenia rzeczowego (§ 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 2006r. w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania Dz.U. Nr 25, poz. 186 ze zm.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo przyjęło, że samo przyznanie zasiłku celowego w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania uzależnione jest od spełnienia powyższych przesłanek natomiast wysokość zasiłku celowego pozostawiono uznaniu organu pomocy społecznej. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza – jak wynika z art. 7 kpa – załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, ale nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela (por. wyrok NSA z 26 września 2000 r., I SA 945/00, LEX 79608). W orzecznictwie dotyczącym świadczeń z zakresu pomocy podkreślono, że uzasadnienie decyzji powinno zawierać ustalenia organu dotyczące możliwości płatniczych ośrodka pomocy społecznej. Z przepisów prawa regulujących tryb przyznawania tego typu świadczeń wynika bowiem, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej organ kieruje się ogólnymi zasadami wyrażonymi w art. 3 ust. 3 i 4 cyt. ustawy tzn.: dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy jak również uwzględniania potrzeb osób i rodzin korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Z materiału zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że skarżąca znajduje się rzeczywiście w trudnej sytuacji materialnej spowodowanej głównie pozostawaniem bez pracy, samodzielnym prowadzeniem gospodarstwa domowego oraz niepełnosprawnością. Uwzględniając fakt, że dochód skarżącej nie przekracza kwoty 715,50zł, stanowiącej kryterium dochodowe dla wnioskowanego świadczenia, nie budzi wątpliwości konieczność udzielenia jej zasiłku celowego na dożywianie. Kwestią budzącą sprzeciw skarżącej jest natomiast wysokość przyznanej kwoty, nie odpowiadająca jej oczekiwaniom. Akta administracyjne zawierają dowody potwierdzające, że możliwości finansowe Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie są ograniczone. Dyrektor MOPR zarządzeniem wewnętrznym nr 28 z dnia 22.09.2010r. określił zasady przyznawania świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na zakup żywności. Z tabeli stanowiącej załącznik do w/w zarządzenia wynika, że wysokość tego zasiłku została uzależniona od dochodu osób ubiegających się o ten rodzaj pomocy. Taki sposób regulacji, która odzwierciedla przesłanki, jakimi kierował się organ przyznając pomoc celową pozwala na stwierdzenie, że podjęte przez organ działania mają na celu najefektywniejsze rozdysponowanie środków finansowych jakie posiada ośrodek na realizację zadań w zakresie programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Organ także wykazał, że wysokość udzielonego skarżącej zasiłku celowego była uzależniona od ilości rodzin, którym udzielono pomocy finansowej jak również od wielkości środków jakimi dysponował ośrodek z przeznaczeniem na pomoc celową dla najuboższych. W tym kontekście wysokość przyznanej H. Z. pomocy finansowej nie była niższa od świadczeń tego rodzaju udzielonych w tym samym okresie innym osobom ubiegającym się o pomoc. Odnosząc się do zarzutów skarżącej uznać należy, że żądanie uwzględnienia minimum socjalnego w kwocie 951,50zł dla osób samotnie gospodarujących przy określaniu wysokości udzielanej pomocy, nie znajduje uzasadnienia zarówno w przepisach ustawy o pomocy społecznej jak i przepisach ustawy z dnia 29 grudnia 2005r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", stanowiących podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Wbrew twierdzeniom skarżącej brak jest także podstaw do wyłączenia stosowania przepisu § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 2006r. w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", który reguluje wyłącznie kwestie związane z formą w jakiej organ udziela zasiłku celowego z przeznaczeniem na dożywianie, nie określa zaś kręgu osób uprawnionych do korzystania z tej pomocy. O tym komu organ przyznaje zasiłek celowy z przeznaczeniem na dożywianie decyduje art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005r. wymieniając m.in. osoby samotnie gospodarujące znajdujące się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Z podniesionych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organ przyznając skarżącej zasiłek celowy w kwocie 500 zł, z przeznaczeniem na zakup żywności, nie naruszył przepisów prawa i nie przekroczył granic uznania administracyjnego, a zatem skarga wniesiona na taką decyzję musiała ulec oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.