II SA/Ke 94/16
PostanowienieWSA w Kielcach2016-02-19
Skład orzekający: Małgorzata Długońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest bezprzedmiotowy, jeśli ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwalnia strony z ponoszenia takich kosztów?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest bezprzedmiotowy, ponieważ zgodnie z art. 239 pkt 1a PPSA, strony skarżące działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy społecznej, w tym sprawach dotyczących świadczeń z funduszu alimentacyjnego, są zwolnione z obowiązku uiszczania kosztów sądowych na wszystkich etapach postępowania sądowoadministracyjnego. Niemniej jednak, wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu zasługuje na uwzględnienie, jeśli sytuacja materialna i rodzinna wnioskodawcy uzasadnia przyznanie prawa pomocy w tym zakresie.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Do skargi dołączyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Skarżąca przedstawiła trudną sytuację materialną i rodzinną, wskazując na wysokie miesięczne wydatki i dochód niewystarczający na zaspokojenie potrzeb sześcioosobowej rodziny, w tym czworga chorych dzieci. Sąd uznał, że wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, co uzasadnia ustanowienie adwokata z urzędu.Rozstrzygnięcie
Postanowiono umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 19 lutego 2016 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I.C. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi I. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego postanawia: I. umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, II. ustanowić dla I. C. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Kielcach.
I. C. do swojej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego dołączyła formularz urzędowy PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem i czworgiem dzieci w wieku od 4 lat do 12 lat. Mąż skarżącej pracuje za granicą zarabia w przeliczeniu na polską walutę około 5000 zł miesięcznie i jest jedynym żywicielem rodziny. Dzieci chorują na astmę, troje z nich posiada orzeczenie o niepełnosprawności. Skarżąca podała następujące wydatki miesięczne: 100 euro za wynajem mieszkania męża za granicą, 400 zł za wynajem mieszkania , w którym mieszka w Polsce wraz z dziećmi, 900 zł tytułem opłat za media, 3000 zł na wyżywienie, 300 zł na dojazdy, 150 Euro na dojazdy męża, 500zł – rata kredytu. Wnioskodawczyni nie wykazała żadnego majątku. Skarżąca oświadczyła, że osiągany dochód nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich potrzeb życiowych jej rodziny. Ponadto stwierdziła, że ze względu na opiekę nad dziećmi jest w stanie samodzielnie występować przed sądem.
Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270) przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy ciąży zatem obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych i wynagrodzenia fachowego pełnomocnika przez osobę dochodzącą swych roszczeń przed sądem.
W rozpatrywanej sprawie, biorąc pod uwagę sytuację majątkową i rodzinną skarżącej, przede wszystkim dochód, wystarczający jedynie na zaspokojenie bieżących potrzeb życiowych sześcioosobowej rodziny, w tym czworga małoletnich dzieci wymagających stałego leczenia, brak majątku i zadłużenie, uznano, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a zatem jej wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.
Natomiast wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jego rozpoznanie stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu. Zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1a p.p.s.a, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy społecznej, w tym sprawach dotyczących świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zatem skarga I.C. jest rozpoznawana przez sądy administracyjne bez pobierania od skarżących jakichkolwiek opłat na wszystkich etapach postępowania sądowoadministracyjnego.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1, art. 249a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło