II SA/Ke 947/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka (spr.),, Asesor WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Sekretarz sądowy Dorota Pawlicka, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej oddala skargę. II SA/Ke 947/05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Burmistrz, na podstawie art. 54 ust. 1, art. 59 ust. 1, 106 i 150 ustawy z dnia 15 kwietnia 2004 r. o pomocy społecznej, odmówił S. K. przyznania skierowania do Domu Pomocy Społecznej dla Kombatantów w M. i wydał skierowanie do Domu Pomocy Społecznej w M., gmina M.. W uzasadnieniu podał, że w sprawie zachodzą wszystkie przesłanki określone w art. 54 ustawy, niezbędne do skierowania strony do domu pomocy społecznej, gdyż z uwagi na wiek i schorzenia wymaga ona całodobowej opieki. Z powodu wysokiego kosztu utrzymania w Domu Pomocy Społecznej w M. ( 1.830 zł. miesięcznie), organ odmówił skierowania do tej placówki i zaproponował skierowanie do Domu Pomocy Społecznej w M., gdzie koszty te wynoszą 1.000 zł. miesięcznie. Rozpoznając odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia wniesione przez S. K., Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], uchyliło je i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia organowi I-szej instancji. Organ odwoławczy ustalił, że wnioskodawczyni zwracając się o przyjęcie do Domu Kombatanta w M. wskazała, że ma 76 lat i od 4 lat mieszka ze swoją o 10 lat starszą siostrą, do której jest bardzo przywiązana, są zżyte emocjonalnie i dlatego chciałyby spędzić ostatnie chwile swego życia razem w Domu Opieki KOMBATANT w M.. Z rodzinnego wywiadu środowiskowego wynika, że pracownik socjalny wnioskował o przyznanie dla skarżącej miejsca w DPS z uwagi na pogarszający stan zdrowia oraz wiek, a koszty pobytu będzie opłacać córka B. M.. Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu I-szej instancji uchybia przepisowi art. 107 § 1 i 3 kpa, albowiem nie zawiera motywów, jakimi kierował się organ przy rozpatrywaniu wniosku S. K.. W szczególności organ ten nie wyjaśnił, iż w Domu Pomocy Społecznej w M. może przebywać ona razem z siostrą i czy wydana została decyzja o skierowaniu M. J. do tej samej placówki oraz nie wyjaśnił, że nie jest możliwe skierowanie obu Pań do Domu Pomocy Społecznej w M. i z jakich powodów. Organ II instancji ustalił jednocześnie, że siostra skarżącej M. J. od 28 czerwca 2005 r. przebywa w Domu Pomocy Społecznej w M.. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien zatem wyjaśnić, czy strona zrezygnowała z pobytu w tej samej placówce razem z siostrą i jeżeli tak, rozpatrzyć jej wniosek o skierowanie do Domu Pomocy Społecznej dla Kombatantów w M.. Odnosząc się zaś do zarzutów odwołania organ odwoławczy wyjaśnił, że podstawą prawną orzekania w sprawie mogła być wyłącznie ustawa z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej – mimo że wniosek wpłynął jeszcze przed dniem jej wejścia w życie – z uwagi na przepis art. 150 tej ustawy, który nakazuje stosować jej zapisy do spraw wszczętych i niezakończonych. Skargę od powyższego rozstrzygnięcia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożyła S. K. zarzucając: 1. że uzasadnienie decyzji organu II instancji jest tylko częściowo zgodne ze stanem faktycznym sprawy, albowiem SKO zostało wprowadzone w błąd przez Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w S.. Nie przedstawiono mianowicie oświadczenia siostry skarżącej z 14 lipca 2003 r. o skierowanie jej do Domu Pomocy Społecznej dla Niewidomych w C. przypadku, gdy nie zakwalifikuje się do Domu Kombatanta w M.. Informacja ta miała – w ocenie skarżącej – zasadnicze znaczenie co do umieszczenia tylko jej w Domu Kombatanta "oraz skrócenia czasu załatwiania tj. wg. obowiązujących w 2003 r. przepisów", 2. wskazanie córki B. M. bez jej powiadomienia i zgody – do finansowania pobytu skarżącej w Domu Kombatanta, 3. brak wiarygodnego wywiadu "Plan Pomocy", 4. naruszenie art. 110 pkt 9 i 10 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej składając do Gminy sprawozdanie z działalności ośrodka za 2003 r. winien przedstawić powstałą 1 lipca 2003 r. nową potrzebę w zakresie pomocy społecznej i Rada Gminy winna wdrożyć taki program, a wiedząc o takiej potrzebie już w lipcu winna uwzględnić tę sytuację w planie budżetu gminy na 2004 r. Wynika z tego – zdaniem skarżącej – że Gmina niewłaściwie realizuje nie tylko ustawę o pomocy społecznej, kpa, a przede wszystkim ustawę o samorządzie terytorialnym. Informacja o braku funduszy nie jest wystarczającym argumentem, bo "po prostu trzeba o nie zadbać i je stworzyć" W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Sądowa kontrola legalności orzeczeń wydawanych w toku postępowania administracyjnego sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności ( art. 145 § 1 ustawy o p.p.s.a.). Przedmiotem skargi jest decyzja kasatoryjna wydana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchylająca zaskarżoną decyzję organu I-szej instancji w przedmiocie odmowy skierowania skarżącej do Domu Pomocy Społecznej w M. i kierująca ją do placówki położonej w innym miejscu. Wprawdzie przedmiot postępowania sądowego wydaje się być oczywisty, jednak z uwagi na niektóre zarzuty podniesione w skardze, przypomnienie powyższego wydaje się być koniecznością. W szczególności, nie może dotyczyć zaskarżonej decyzji argument, że do finansowania pobytu skarżącej w Domu Kombatanta w M., zobowiązana została córka B. M. – bez jej powiadomienia i zgody. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ odwoławczy jedynie przytoczył fragmenty kwestionariusza wywiadu środowiskowego, w którym znalazło się stwierdzenie, iż częściowo opłatę za pobyt S. K. w Domu Kombatanta w M. uiszczać będzie córka B. M.. Okoliczności tej nie wyjaśnił w ogóle organ I-szej instancji, a była ona o tyle istotna, że argumentem odmowy skierowania skarżącej do tej właśnie placówki były wysokie koszty utrzymania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie przesądziło jednak w żaden sposób, kto koszty te miałby ponosić, a jedynie zarzuciło organowi pierwszoinstancyjnemu naruszenie prawa polegające na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności faktycznych i co z tym idzie brak należytego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia. Jak wynika natomiast z nadesłanych Sądowi akt, skarżąca wskutek uchylenia decyzji z dnia[...], skierowana została – zgodnie z wnioskiem - do Domu Pomocy Społecznej dla Kombatantów w M. i dopiero w tej decyzji ( z dnia [...]) ustalone zostały kwestie związane z pokrywaniem kosztów jej pobytu w placówce. Rozstrzygnięcie to – jak podkreślono już wyżej – nie jest jednak przedmiotem skargi i dlatego nie może podlegać kontroli sądowej w sprawie niniejszej. Podobna uwaga dotyczy ostatniego argumentu skargi w zakresie naruszenia art. 110 pkt 9 i 10 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz.U. nr 64, poz. 593 ze zm.). Przepisy te dotyczą obowiązków z zakresu działalności kierownika ośrodka pomocy społecznej ( ust. 9) oraz rady gminy ( ust. 10) i nie stanowiły w ogóle podstawy prawnej przy orzekaniu w niniejszej sprawie. Dokonując kontroli zaskarżonego aktu w granicach, o jakich mowa w cytowanym na wstępie art. 134 ustawy o p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny nie może odnieść się do zarzutu ewentualnego naruszenia tych przepisów. Poza tym, argument podniesiony w pkt 4 skargi – odnoszący się w zasadzie wyłącznie do decyzji organu I-szej instancji - wobec kasacyjnego rozstrzygnięcia organu odwoławczego, stał się bezprzedmiotowy. Jeśli zaś chodzi o wywołaną wniesieniem skargi kontrolę zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, to ocenić ją należy jako zgodną z prawem. Podstawą orzeczenia kasacyjnego jest przepis art. 138 § 2 kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I-szej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Wydanie w postępowaniu odwoławczym decyzji na podstawie art. 138 § 2 kpa jest wyjątkiem od reguły merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ II instancji. Dlatego też interpretacja powyższego przepisu musi być ścisła, a powody wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego nie mogą wykraczać poza ramy wyznaczone cytowanym wyżej przepisem. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze granic tych nie przekroczyło. Przytoczone w motywach argumenty przemawiające za koniecznością ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ I-szej instancji są przekonujące i znajdują odzwierciedlenie w aktach i zgromadzonych w nich dokumentach. Rację ma bowiem Kolegium, kiedy zarzuca zaskarżonej decyzji naruszenie przepisu art. 107 § 3 kpa, a w szczególności brak motywów uzasadniających odmowę skierowania skarżącej do Domu Pomocy Społecznej w M. zgodnie z jej wnioskiem. Argument, iż w placówce tej są wysokie koszty utrzymania nie był wystarczający, skoro w wywiadzie środowiskowym znalazło się stwierdzenie, iż częściowo pokryje je jedna z córek skarżącej. Okoliczność tę należało wyjaśnić, a obowiązkowi temu uchybił organ I-szej instancji, co powodowało konieczność zastosowania art. 138 § 2 kpa przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Jeśli chodzi o zarzut skargi, iż organ odwoławczy nie dysponował wnioskiem M. J. z dnia 14 lipca 2003 r., o skierowanie jej do Domu Pomocy Społecznej w C. w razie niezakwalifikowania do Domu Kombatanta w M., to okoliczność ta także nie może być przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie, albowiem dotyczy ona wyłącznie skierowania skarżącej do domu pomocy społecznej, a nie jej siostry. Co się zaś tyczy zarzutu braku wiarygodnego wywiadu "plan pomocy", który koncentruje się wedle treści skargi na tym, że S. K. ma trzy córki, to okoliczność ta wynika w sposób nie budzący wątpliwości z dokumentów zgromadzonych w sprawie. Dla jej rozstrzygnięcia tj. skierowania do domu pomocy społecznej ma ona jedynie takie znaczenie, że żadna z córek, z którymi pracownik socjalny przeprowadził wywiad, nie zaoferowała możliwości całodobowej opieki nad matką, co tym samym dawało podstawy do zastosowania art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ).