II SA/Ke 96/18

PostanowienieWSA w Kielcach2018-03-13

Skład orzekający: Małgorzata Długońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, a wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku rodzinnego jest bezprzedmiotowy?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, przysługuje prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. W sprawach dotyczących zasiłku rodzinnego, strona skarżąca działanie lub bezczynność organu jest zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych na wszystkich etapach postępowania, co czyni wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych bezprzedmiotowym.
Stan faktyczny
N. S. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą dodatków do zasiłku rodzinnego. Skarżąca utrzymuje się z nieregularnych alimentów, ma dwie małoletnie córki, z których jedna jest niepełnosprawna, nie posiada majątku i ma problemy z językiem polskim. Sąd uznał, że sytuacja materialna i rodzinna skarżącej uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, a wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy.
Rozstrzygnięcie
I. Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. II. Ustanowiono dla N. S. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w Kielcach.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku N. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi N. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie dodatków do zasiłku rodzinnego postanawia: I. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, II. ustanowić dla N. S. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w Kielcach. N. S. złożyła formularz PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie dodatków do zasiłku rodzinnego. Ze złożonego formularza i dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z dwiema córkami w wieku 10 lat i 11 lat, mieszka z nimi w domu należącym do rodziny byłego męża, nie posiadają żadnego majątku. Młodsza córka jest niepełnosprawna. Skarżąca utrzymuje się z alimentów nieregularnie płaconych przez pracującego w N. byłego męża w wysokości 500 zł – 1000 zł miesięcznie. Korzysta z pożyczek od znajomych. W 2017 r. pobierała zasiłki rodzinne wraz z dodatkami oraz zasiłek pielęgnacyjny. Skarżąca podała, że miesięcznie wydaje 500 zł na opłaty za prąd, wodę, gaz, śmieci, internet, telefon, 30 zł na leki, 200 zł na dojazdy na do K. na odczulanie. Skarżąca oświadczyła, że pochodzi z Ukrainy, nie włada dobrze językiem polskim urzędowym na tyle dobrze, aby skutecznie dochodzić swoich praw. Skargę napisała przy pomocy znajomej. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz.1369), zwanej dalej "p.p.s.a." przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy ciąży zatem obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych i wynagrodzenia fachowego pełnomocnika przez osobę dochodzącą swych roszczeń przed sądem. W rozpatrywanej sprawie, biorąc pod uwagę sytuację majątkową i rodzinną skarżącej, przede wszystkim brak majątku, dochód niewystarczający na zaspokojenie wszystkich potrzeb życiowych jej samej i małoletnich córek oraz problemy z posługiwaniem się polskim językiem urzędowym, uznano, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a zatem jej wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Natomiast wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jego rozpoznanie stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, stosownie do art. 249a p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 239 § 1 pkt 1a p.p.s.a, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy społecznej, w tym sprawach dotyczących zasiłku rodzinnego. Zatem skarga N. S. jest rozpoznawana przez sądy administracyjne bez pobierania od skarżącej jakichkolwiek opłat na wszystkich etapach postępowania sądowoadministracyjnego. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1, art. 239 § 1 pkt 1a art. 249a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło