II SA/Ke 961/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian,, Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Referent stażysta Małgorzata Rymarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 września 2006 r. sprawy ze skargi Z.K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz Z. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją nr [...] z dnia [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. nr 229, po z. 2273 z póź zm), § 6 ust. 1 w związku z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielenia pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U nr 73, poz. 657 z póź zm) odmówił Z. K. przyznania płatności ONW na rok 2004. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, że w dniu 4 czerwca 2004r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. wpłynął wniosek Z.K. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004. Wnioskujący zadeklarował ogólną powierzchnię gospodarstwa rolnego 4,74 ha składającą się z jednej działki ewidencyjnej nr 256 położonej we wsi C., w tym powierzchnię gruntów wykorzystywanych do celów rolniczych wynoszącą 4,72 ha. W wyniku kontroli administracyjnej wykryto błąd kontroli krzyżowej spowodowany zadeklarowaniem części działki nr 256 do płatności przez drugiego producenta rolnego. W toku prowadzonego postępowania wezwano wnioskodawców do złożenia wyjaśnień. Z.K. przedstawił dokumenty stwierdzające prawo do posiadania - części działki nr 256, tj. akt własności ziemi i wypis z ewidencji gruntów, natomiast nie przedstawił żadnych dokumentów świadczących za tym, iż w całości użytkuje przedmiotową działkę. W rezultacie organ stanął na stanowisku, iż Z.K. nie wykazał, iż jest jedynym faktycznym użytkownikiem zadeklarowanych gruntów rolnych, a jedynie ich współwłaścicielem w 1/2 części. W związku z czym wykluczył z wniosku Z.K. sporną działkę i odmówił przyznania dopłat, gdyż po wykluczeniu wnioskujący nie spełnił warunków jakie są niezbędnie do uzyskania płatności. Ponadto organ I instancji wyjaśnił, że osobą uprawnioną do uzyskania płatności bezpośrednich jest ten kto faktycznie rolniczo użytkuje grunty rolne pod warunkiem spełnienia przesłanek ustawowych, tj. jest posiadaczem gospodarstwa rolnego (najemcą, dzierżawcą, użytkownikiem, właścicielem), grunty rolne utrzymywane są w dobrej kulturze rolnej, łączna powierzchnia posiadanych działek rolnych które kwalifikują się do objęcia płatnościami nie jest mniejsza niż 1 ha., przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodząca w skład gospodarstwa rolnego. Odwołanie od powyższej decyzji złożył Z. K. który zarzucił naruszenie prawa materialnego i formalnego oraz wniósł o jej uchylenie. Odwołujący się podniósł, że w chwili składania wniosku o przyznanie płatności współwłaścicielami działki nr 256 był on oraz Z.W. i tylko te osoby spełniały ustawowe warunki do uzyskania płatności. Natomiast L. K. , która również złożyła wniosek o przyznanie płatności z działki 256, w chwili składania wniosku nie spełniała żadnego z ustawowych wymogów, gdyż ani nie była właścicielką spornego gospodarstwa, ani jego prawnym użytkownikiem. L. K. stała się współwłaścicielką działki nr 256 w dniu 3 września 2004r. na podstawie umowy darowizny zawartej z Z.W. i dopiero z tym dniem spełniła wszystkie warunki umożliwiające przyznanie płatności do gruntów rolnych - których jednak nie spełniała w chwili złożenia wniosku. Do tego momentu użytkowała ona bowiem bezumownie przedmiotowy grunt i nie posiadała do tego żadnego tytułu prawnego, a następnie zawarła umowę dzierżawy gruntu z Z. W. , która jednak jest nieważna z mocy prawa z uwagi na to, że nie została zarejestrowana w Urzędzie Miasta i Gminy, a ponadto on jako współwłaściciel gospodarstwa nie wyraził zgody na jej zawarcie. Jednocześnie Z.K. dołączył do akt pisemne oświadczenia G. S., J. S., A.K., J. K., na okoliczność użytkowania działki nr 256. Decyzją nr [...] z dnia [...]Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa po rozpatrzeniu powyższego odwołania, działając na podstawie art. 5a ust. 3 ustawy z dnia 29 grudnia 1993r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 1994r., nr 1, poz. 2, z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 kpa, w związku z art. 32 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001r. ustanawiającego szczegółowe przepisy w zakresie stosowania zintegrowanego sytemu zarządzania i kontroli dla niektórych schematów pomocowych Wspólnoty ustanowionego na mocy rozporządzenia Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz.U L 327 z 2001r. z późn zm. ), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojej decyzji Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przedstawiając przebieg postępowania administracyjnego całkowicie podzielił argumentację organu I instancji ustalając, iż Z. K. nie jest faktycznym użytkownikiem zadeklarowanych gruntów rolnych, a jedynie ich współwłaścicielem w 1/2 części. Organ odwoławczy stwierdził, że L. K. - producent który również złożył wniosek o przyznanie płatności z działki nr 256, złożyła kopię umowy dzierżawy - część wspomnianej działki i udokumentowała fakt użytkowania jej części na 2,37 ha powierzchni. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Z.K. zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego. Wnoszący skargę podniósł, że w świetle ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej wniosek o przyznanie płatności składa ten ze współwłaścicieli, który posiada numer identyfikacyjny nadany przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W chwili składania wniosku tylko on spełniał wszystkie przesłanki konieczne do ubiegania się o płatności zgodnie z powołaną wyżej ustawą. Natomiast nie spełniała żadnego z nich L. K., choćby ze względu na to, że w chwili składania wniosku o przyznanie płatności nie posiadała do spornej działki żadnego tytułu prawnego. Tak więc uwzględnienie przez organ wniosku L. K., przy jednoczesnym negatywnym rozpatrzeniu jego wniosku w sposób rażący narusza prawo materialne. Z kolei zdaniem skarżącego naruszenie prawa procesowego polega na nie ustosunkowaniu się przez organ odwoławczy do złożonych dowodów z dokumentów i zeznań świadków przedstawionych w odwołaniu, które miało istotny wpływ na wydawane decyzje, co spowodowało naruszenie art. 136 kpa, w myśl którego na żądanie skarżącego przed wydaniem decyzji organ może przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów, które zostały mu przedstawione i doręczone. Wnoszący skargę stanął na stanowisku, że organ II instancji rozpatrując odwołanie nie ustosunkował się i nie przeanalizował ze szczególną starannością przedstawionych dowodów z dokumentów jak i zeznań świadków, prawidłowo i szczegółowo przedstawionych w odwołaniu a które miały wpływ na wydawane decyzje. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ powołując się na informację uzyskane od Burmistrza Miasta i Gminy C. oraz od sołtysa wsi C. dodatkowo podał, że sporna działka od 3 września 2004r. stanowi współwłasność skarżącego i L. K. w częściach równych oraz że L.K.w 2004r użytkowała rolniczo wspomnianą działkę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 3§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzkie Sądy Administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że dokonując kontroli decyzji administracyjnej sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku prowadzonego postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który mógłby mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonego postanowienia podnieść należy, że w toku rozpoznania sprawy organ II instancji dopuścił się naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do przepisu art. 7 i 77 § 1 k.p.a. wydanie decyzji w postępowaniu administracyjnym powinno poprzedzać dokładne ustalenie przez organ administracji istotnego w sprawie stanu faktycznego. Nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi przyczynę uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji. Zgodzić się trzeba, z zarzutami skargi, że rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów przedstawionych przez skarżącego w odwołaniu, które sprowadzają się do twierdzenia, iż w sposób błędny ustalono, że L.K. spełniała przesłanki do przyznania jej płatności, co było podstawą wydania niekorzystnej dla niego decyzji, kwestionując m.in. ważność umowy dzierżawy. Skarżący do odwołania dołączyła także oświadczenia 4 osób, z których jego zdaniem ma wynikać stan przeciwny do ustaleń poczynionych przez organ a korzystny dla niego. Obowiązkiem organu odwoławczego dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy było ustosunkowanie się do tych okoliczności i ustalenie, czy miały one wpływ na wynik sprawy. Dalece niewystarczające jest powoływanie dopiero w odpowiedzi na skargę dowodów mających przemawiać za trafnością ustaleń organu w postaci informacji uzyskanych od Burmistrza Miasta i Gminy C. oraz oświadczenia sołtysa wsi C. Nie można tego uznać za wystarczające odniesienie się przez organ II instancji do przedstawionych przez stronę zarzutów, a ponadto czynienie tego dopiero na tym etapie sprawy jest zabiegiem spóźnionym, nie czyniącym zadość wymogom art.107 kpa. Brak ustosunkowania się przez organ odwoławczy do zarzutów odwołania uniemożliwił Sądowi dokonanie merytorycznej oceny wydanych decyzji, co spowodowało uchylenie sprawy z uwagi na istotne naruszenia zasad prawa procesowego. Reasumując organ II instancji nie wyjaśnił i nie ocenił wszystkich okoliczności koniecznych do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Powyższe powoduje naruszenie przez organ odwoławczy przepisów art. 7, 77 i 107 kpa. Pełne ustosunkowanie się do zarzutów skarżącego przez organ II instancji jest niezbędne do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia przez ten organ. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit -c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję. Na podstawie art.152 tej ustawy wstrzymano wykonanie zaskarżonego postanowienia. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 wspomnianej ustawy.