II SA/Ke 966/19
WyrokWSA w Kielcach2020-03-19
Skład orzekający: Dorota Pędziwilk-Moskal, Dorota Chobian, Jacek Kuza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zaliczyć grunty do kategorii lasów w ramach postępowania o gleboznawczą klasyfikację gruntów, jeśli w ewidencji gruntów i budynków grunty te były wcześniej zakwalifikowane jako grunty rolne, a postępowanie to jest prowadzone równolegle z modernizacją ewidencji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaliczenie gruntów do kategorii lasów w ramach postępowania o gleboznawczą klasyfikację jest dopuszczalne, nawet jeśli grunty te były wcześniej zakwalifikowane jako rolne, pod warunkiem, że dane ewidencyjne, wynikające z równolegle prowadzonej modernizacji ewidencji gruntów, już w momencie wydawania decyzji przez organ pierwszej instancji, częściowo lub w większej części kwalifikowały te działki jako las. W takiej sytuacji zarzuty dotyczące możliwości zmiany rodzaju użytku przez klasyfikatora są bezprzedmiotowe, a wydanie decyzji o warunkach zabudowy nie stanowi podstawy do zmiany w ewidencji rodzaju użytku z rolnego lub leśnego na grunt zabudowany.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymującej w mocy decyzję Starosty o ustaleniu gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Skarżący kwestionowali zaliczenie części ich działek do gruntów leśnych, podczas gdy w ewidencji gruntów były one wcześniej zakwalifikowane jako rolne. Postępowanie klasyfikacyjne było prowadzone z urzędu, równolegle z modernizacją ewidencji gruntów i budynków. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów dotyczących klasyfikacji gruntów, ustawy o lasach, a także błędne ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Sekretarz sądowy Joanna Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2020 r. sprawy ze skarg [...] na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów oddala skargi.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z [...], po rozpatrzeniu odwołania N.N., R.N. i A. K. od decyzji Starosty z [...] podjętej w postępowaniu prowadzonym z urzędu, dotyczącej ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów położonych w obrębie [...] w odniesieniu do których Starosta prowadzi modernizację ewidencji gruntów i budynków, w oparciu o projekt ustalenia klasyfikacji gruntów sporządzony przez klasyfikatora gruntów przyjęty 25 marca 2019 r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod identyfikatorem [...], którego elementem jest mapa klasyfikacyjna stanowiąca integralną część tej decyzji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz na podstawie art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 725), dalej zwanej "ustawą", utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że [...] Starosta wydał zarządzenie nr [...] w sprawie przeprowadzenia modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze obrębu [...] jednostka ewidencyjna P. - obszar wiejski. Ponadto pismem z 26 listopada 2018 r. zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów na gruntach, na których powyższym aktem zarządził przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków, a także zawiadomił strony o terminie wyłożenia projektu klasyfikacji, możliwości zgłaszania uwag i zastrzeżeń do tego projektu. Projekt ustalenia klasyfikacji dla gruntów położonych w obrębie [...] został opracowany przez klasyfikatora działającego z upoważnienia Starosty, a do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego został przyjęty 25 marca 2019 r., pod identyfikatorem [...].
Następnie Inspektor cytując treść § 7 ust. 1 i ust. 2 i 25 marca 2019 r. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów (Dz. U. z 2012 r., poz. 1246) podał, że w niniejszej sprawie strony zostały prawidłowo poinformowane o terminie czynności klasyfikacyjnych w terenie wykonanych przez klasyfikatora 20 grudnia 2018 r. Jak wynika ze sprawozdania technicznego zamieszczonego w dokumentacji o identyfikatorze [...] oraz włączonych do tej dokumentacji dokumentów, upoważniony przez Starostę klasyfikator wykonał w terenie wszystkie czynności określone przepisami rozporządzenia w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Po przeprowadzeniu tych czynności opracował projekt ustalenia klasyfikacji gruntów położonych w obrębie [...]. Z akt sprawy wynika, że w okresie wyłożenia projektu ustalenia klasyfikacji do publicznego wglądu to jest od 7 do 18 stycznia 2019 r. zostało zgłoszonych pięć zastrzeżeń, w tym zastrzeżenie N.N., R.N.. Starosta po ich rozpatrzeniu uznał zastrzeżenia za nieuzasadnione, o czym poinformował zainteresowanych.
Klasyfikator określił klasy bonitacyjne gruntów a także ustalił zasięg konturów typów gleb oraz klas bonitacyjnych. Zasięg określonych przez klasyfikatora konturów typów gleb oraz klas bonitacyjnych został pomierzony, co wynika ze sprawozdania technicznego zamieszczonego w dokumentacji o identyfikatorze [...].
Zestawiając treść art. 2 pkt 12 ustawy i art. 2 pkt 8 tej ustawy organ odwoławczy uznał, że prawo wyraźnie odróżnia gleboznawczą klasyfikację gruntów od ewidencji gruntów i budynków. Rodzaje użytków gruntowych zostały określone w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 393), a zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych zostało określone w załączniku nr 6 do tego rozporządzenia. Skoro zgodnie z art. 20 ust. 3 ustawy, gleboznawcza klasyfikacja gruntów, obejmuje grunty rolne i leśne, to z punktu widzenia instytucji użytku gruntowego procedury klasyfikacji gruntów są wtórne względem ustaleń użytku gruntowego. W pierwszej kolejności ustala się użytek gruntowy, a dopiero po ustaleniu, że jest to użytek rolny lub leśny można przystąpić do przeprowadzenia procedury związanej z klasyfikacją gruntów. Rodzaj użytków gruntowych oraz ich zasięg nie zależy od typu gleby i klasy gleby ale od istnienia elementów będących podstawą rozróżnienia rodzaju tych użytków, określonych przepisami rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz załącznika nr 6 do tego rozporządzenia. Natomiast rozróżnianie rodzajów użytków gruntowych odbywa się na podstawie przypisania cech, właściwości, czy też sposobu zagospodarowania, charakterystycznych dla danego rodzaju użytków, a elementy te określa załącznik nr 6 do ww. rozporządzenia (wyrok WSA w Krakowie z 25.11.2010 r. sygn. akt III SA/Kr 712/09).
Organ II instancji zaznaczył, że projekt ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów położonych w obrębie 260804 5 0009 C., został opracowany w odniesieniu do gruntów, do których Starosta prowadził modernizację ewidencji gruntów i budynków. Zaliczenie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych, w tym do gruntów rolnych i leśnych, zostało dokonane w ramach prac dotyczących modernizacji ewidencji gruntów i budynków. W dniu 26 kwietnia 2019 r. projekt operatu opisowo-kartograficznego opracowany dla obrębu [...] jednostka ewidencyjna [...] - obszar wiejski sporządzony w latach 2018-2019 przez Przedsiębiorstwo Usług Geodezyjnych, Kartograficznych i Projektowych T.P. z siedzibą w M. stał się operatem ewidencji gruntów i budynków - został włączony do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 26 kwietnia 2019 r. pod identyfikatorem [...]. Zgodnie z art. 24a ust. 8 ustawy informację o tym Starosta zamieścił w Dzienniku Urzędowym Województwa z 2019 r., pod poz. 2488.
Określenie rodzajów użytków i ich powierzchnie zawierają wykazy zmian danych ewidencyjnych zamieszczone w operacie włączonym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...]. Zgodnie z tymi wykazami, w skład:
- działki nr [...] składającej się dotychczas z gruntów stanowiących łąki trwałe klasy IV o powierzchni 0,0500 ha, grunty orne klasy V o powierzchni 0,0600 ha, grunty orne klasy VI o powierzchni 0,0200 ha, grunty orne klasy VI o powierzchni 0,0200 ha, wchodzą grunty stanowiące łąki trwałe klasy IV o powierzchni 0,0306 ha, grunty orne klasy V o powierzchni 0,0332 ha, las klasy V o powierzchni 0,0885 ha oraz grunty pod rowami (W-Ł) klasy IV o powierzchni 0,0043 ha,
- działki nr 15[...], składającej się dotychczas z gruntów stanowiących lasy klasy VI o powierzchni 0,5378 ha i grunty orne klasy VI o powierzchni 0,4820 ha wchodzą grunty stanowiące las klasy VI o powierzchni 0.5330 ha, grunty orne klasy VI o powierzchni 0,1698 ha oraz las klasy V o powierzchni 0,3170 ha,
- działki nr 15[...], składającej się dotychczas z gruntów stanowiących grunty orne klasy V o powierzchni 0,1433 ha i grunty orne klasy VI o powierzchni 0,4117 ha wchodzą grunty stanowiące grunty orne klasy V o powierzchni 0,1412 ha, grunty orne klasy VI o powierzchni 0,3371 ha oraz las klasy V o powierzchni 0,0767 ha,
- działki nr 15[...], składającej się dotychczas z gruntów stanowiących grunty orne klasy V o powierzchni 0,3000 ha i grunty orne klasy VI o powierzchni 0,2700 ha wchodzą grunty stanowiące grunty orne klasy V o powierzchni 0,27 ha, grunty orne klasy VI o powierzchni 0,07 ha oraz las klasy V o powierzchni 0,23 ha,
- działki nr 15[...], składającej się dotychczas z gruntów stanowiących łąki trwałe klasy IV o powierzchni 0,0900 ha, grunty orne klasy V o powierzchni 0,0600 ha, grunty orne klasy VI o powierzchni 0,1400 ha, wchodzą grunty stanowiące łąki trwałe klasy IV o powierzchni 0,0473 ha, las klasy V o powierzchni 0,2138 ha oraz grunty pod rowami o powierzchni 0,0031 ha,
- działki nr 15[...], składającej się dotychczas z gruntów stanowiących łąki trwałe klasy IV o powierzchni 0,0800 ha, grunty orne klasy V o powierzchni 0,1100 ha, grunty orne klasy VI o powierzchni 0,0600 ha, grunty pod rowami (W-Ł) klasy IV o powierzchni 0,0100 ha, wchodzą grunty stanowiące łąki trwałe klasy IV o powierzchni 0,0692 ha, grunty orne klasy V o powierzchni 0,0532 ha, las klasy V o powierzchni 0,1474 ha oraz grunty pod rowami (W-Ł) klasy IV o powierzchni 0,0043 ha.
Organ odwoławczy podniósł, że prace związane z modernizacją ewidencji gruntów i budynków dla obrębu [...] były prowadzone równolegle z pracami dotyczącymi opracowania projektu ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów położonych w obrębie [...]. Choć ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne wyraźnie odróżnia gleboznawczą klasyfikację gruntów od ewidencji gruntów i budynków, to informacje zawarte w ewidencji gruntów i gleboznawczej klasyfikacji gruntów wzajemnie się przenikają i są nierozerwalnie związane. Wprawdzie rodzaj użytków gruntowych oraz ich zasięg nie zależy od typu gleby i klasy gleby ale zmiana rodzaju użytku gruntowego wymaga określenia odpowiedniej dla tego rodzaju użytku klasy gruntów. Urzędowa tabela klas gruntów stanowiąca załącznik do rozporządzenia w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów, określa odrębną klasyfikację dla gruntów ornych, odrębną dla gleb łąk trwałych i pastwisk, odrębną dla lasów a także innych rodzajów gruntów opisanych szczegółowo w tej tabeli.
Zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów, czynności klasyfikacyjne obejmują między innymi zaliczenie gruntów do rodzaju użytku gruntowego. Z kolei w myśl § 8 ust. 2 pkt 1 lit. e tego rozporządzenia, mapa klasyfikacyjna wchodząca w skład projektu ustalenia klasyfikacji zawiera dane opisowo-informacyjne między innymi takie jak rodzaj użytków gruntowych.
Cechą odróżniającą grunty rolne i leśne w ewidencji gruntów i budynków od innych gruntów jest zaliczenie tych gruntów do odpowiedniego użytku gruntowego oraz określenie ich gleboznawczej klasyfikacji, która dotyczy wyłącznie gruntów rolnych i leśnych. Stąd przy opracowaniu projektu operatu opisowo-kartograficznego dla obrębu [...] sporządzonego w latach 2018-2019, który został włączony do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 26 kwietnia 2019 r. pod identyfikatorem [...]i stał się operatem ewidencji gruntów i budynków, wykorzystano informacje zawarte w projekcie ustalenia klasyfikacji w zakresie klasyfikacji gruntów, a w projekcie ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów położonych w obrębie [...] przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod identyfikatorem [...] wykorzystano informacje dotyczące użytków gruntowych zawarte w operacie projekcie operatu opisowo-kartograficznym sporządzonym w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków.
Inspektor Wojewódzki stwierdził, że elementem projektu ustalenia klasyfikacji gruntów sporządzonego przez klasyfikatora gruntów, przyjętego 25 marca 2019 r., do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod identyfikatorem [...], jest zaliczanie gruntów do poszczególnych rodzajów użytków gruntowych, w tym do gruntów leśnych stanowiących lasy. Decyzja z [...] odnosi się wyłącznie do ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów położonych w obrębie [...].
Odnosząc się do zarzutu błędnego zaliczenia części gruntów do gruntów leśnych jako lasów, organ wskazał, że klasyfikator określił klasy bonitacyjne dla część gruntów wchodzących w skład działek o numerach [...] jak dla gruntów stanowiących lasy. Oględziny przeprowadzone na gruncie 3 lipca 2019 r. potwierdziły zasadność takiej klasyfikacji. W księdze wieczystej KI[...] jako sposób korzystania w odniesieniu do działki nr 15[...] wpisano: Ls - lasy. Ponadto działki o numerach: 15[...], 15[...] i 15[...] zostały ujęte w "Uproszczonym planie urządzania lasu sporządzonym dla lasów nie stanowiących własności Skarbu Państwa wieś C. gmina P. na okres od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2018 r."
Cytując art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2129 ze zm. poz. 2161 oraz z 2019 r. poz. 83 i 125), organ II instancji wskazał, że zasięg konturów klasyfikacyjnych wykazany w projekcie ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów położonych w obrębie [...] odzwierciedla zasięg lasów wykazanych w opisanym wyżej uproszczonym planie urządzania lasów. Fakt, że uproszczony plan urządzania lasu dla lasów nie stanowiących własności Skarbu Państwa położonych we wsi C. został sporządzony na okres od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2018 r. nie oznacza, że grunty nim objęte przestają być lasami po upływie tego terminu.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy o lasach uproszczony plan urządzenia lasu to plan opracowywany dla lasu o obszarze co najmniej 10 ha, stanowiącego zwarty kompleks leśny, zawierający skrócony opis lasu i gruntów przeznaczonych do zalesienia oraz podstawowe zadania dotyczące gospodarki leśnej.
Upływ terminu na jaki opracowano taki plan oznacza potrzebę opracowania nowego planu urządzania lasu w celu określenia zadań dotyczących gospodarki leśnej na kolejne lata. Jednak jeżeli plan taki nie zostanie opracowany to zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o lasach, właściciele lasów są obowiązani do trwałego utrzymywania lasów i zapewnienia ciągłości ich użytkowania. Natomiast zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy o lasach, w ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu. Zgodnie z definicją zamieszczoną pod lp. 10 w tabeli stanowiącej załącznik nr 6 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, do lasów zalicza się grunty określone jako "las" w ustawie z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2018 r. poz.2129 i 2161 oraz z 2019 r. poz. 83 i 125).
Przywołując art. 3 ustawy o lasach Inspektor Wojewódzki stwierdził, że do uznania gruntu za las nie jest wymagane wcześniejsze ujęcie go w planie urządzania lasu lub w uproszczonym planie urządzania lasu. W związku z tym brak działek o numerach: [...] w "Uproszczonym planie urządzania lasu sporządzonym dla lasów nie stanowiących własności Skarbu Państwa wieś C. gmina P. na okres od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2018 r." nie stanowił przeszkody do zaliczenia części tych gruntów do gruntów leśnych w ramach prowadzonej przez Starostę ego w trakcie modernizacji ewidencji gruntów i budynków, a w konsekwencji do klasyfikacji tych gruntów jako gruntów leśnych stanowiących lasy. Działki o numerach: [...] graniczą ze sobą, a obszar zaliczony do gruntów leśnych stanowi zwartą powierzchnię - 0,4497ha.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że z treści odwołania wynika, że drzewostan znajdujący się na tych działkach jest częściowo wynikiem jego "uzupełnienia" przez poprzedniego ich właściciela w celu uzyskania drewna na opał. Cytując art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o lasach, organ stwierdził, że działalność byłego właściciela tych gruntów, polegająca na celowym nasadzaniu roślinności leśnej, mieści się w pojęciu gospodarki leśnej
Według A.K. grunty leśnie zawarte w obszarze działek o numerach: [...] powinny być sklasyfikowane jako grunty zadrzewione i zakrzaczone. Przywołując definicję zamieszczoną pod lp. 11 w tabeli stanowiącej załącznik nr 6 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz powołując się na oględziny tych działek grunty, organ uznał, że brak podstaw do zaliczenia tych gruntów do gruntów zadrzewionych i zakrzewionych.
Organ II instancji podkreślił, że jednym z argumentów przedstawionych w odwołaniach, jest uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy dla działek nr 15[...] i nr 15[...]. Według N.N. uzyskanie takiej decyzji oznacza, że automatycznie działki nią objęte stają się działkami budowlanymi. Organ jednak zauważył, że uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy nie oznacza, że grunty nią objęte, wykorzystywane dotychczas jako grunty rolne lub leśne, zostają automatycznie wyłączone z obowiązku określenia gleboznawczej klasyfikacji tych gruntów. W przepisach dotyczących gleboznawczej klasyfikacji gruntów brak pojęcia "działka budowlana". Ewidencja gruntów i budynków nie obejmuje informacji zawartych w decyzjach o warunkach zabudowy. W przepisach dotyczących prowadzenia ewidencji gruntów i budynków również brak pojęcia "działka budowlana".
Jak stanowi art. 20 ust. 3 ustawy, gleboznawczą klasyfikacją gruntów obejmuje się grunty rolne i leśne. Z kolei zgodnie z definicją zawartą w art. 4 pkt 11 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jedn. z 2017 r. poz. 1161), przez wyłączenie gruntów z produkcji rolnej lub leśnej rozumie się rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów.
Oględziny przeprowadzone na gruncie 3 lipca 2019 r. nie wykazały, aby na gruntach rozpoczęto inne niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów. W związku z tym istnieje obowiązek określenia klas bonitacyjnych dla tych gruntów. Natomiast kwestię wyłączania gruntów rolnych i leśnych z produkcji regulują odrębne przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą decyzję złożyli N.N., R.N., I.N. i A. K. Skargi te zarządzeniem z 10 grudnia 2019 r. zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
N.N., R.N. i I.N. w swojej skardze, domagając się uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji, zarzucili naruszenie:
a. art. 3 ustawy o lasach w związku z art. 6 ust. 1 pkt 1 tej ustawy poprzez błędną wykładnię i pominięcie kryterium przedmiotowego jakim jest przeznaczenie gruntu do produkcji leśnej lub związanej z gospodarką leśną zdefiniowaną ustawą dla uznania gruntu za las w rozumieniu ustawy, podczas gdy wskazane kryterium stanowi integralną część definicji ustawowej, a dopiero jego spełnienie, łącznie z pozostałym kryterium, pozwala na uznanie gruntu za las w rozumieniu ustawy;
b. art. 20 ust. 3 ustawy w związku z art. 2 pkt 12 ustawy, w związku z § 7 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów w związku z art. 6 kpa poprzez przekroczenie przez organ oraz klasyfikatora uprawnień i przeklasyfikowanie terenów stanowiących obecnie, zgodnie z aktualnymi wpisami w ewidencji gruntów i budynków, grunty rolne w drodze zaliczenia ich w trybie gleboznawczej klasyfikacji gruntów do określonych rodzajów gruntów leśnych, mimo że jest to możliwe tylko w sposób i w trybie właściwym dla aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, nie zaś w ramach postępowania w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów;
c. art. 20 ust. 3a ustawy w związku z art. 20 ust. 2 ustawy o lasach poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w ramach prac dotyczących gleboznawczej klasyfikacji gruntów, podczas gdy zgodnie z brzmieniem tych norm organ ewidencyjny jest zobowiązany uwzględnić ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu przy ewidencji gruntów i budynków nie zaś przy gleboznawczej klasyfikacji gruntów, a niezależnie od tego organ dodatkowo pominął, że dla działek ewidencyjnych o numerach: 15[...],15[...] i 15[...] na dzień wydania decyzji organu pierwszej instancji a także drugiej instancji nie istniał uproszczony planów urządzenia lasu;
d. § 4 pkt 4 rozporządzenia w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów poprzez przeprowadzenie z urzędu klasyfikacji gleboznawczej gruntów, pomimo że nie zawsze przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów powoduje konieczność przeprowadzenia klasyfikacji bowiem tę organ musi przeprowadzić jedynie w przypadku zmiany użytków gruntowych na gruntach podlegających klasyfikacji;
e. art. 107 § 1 i 2 kpa w związku z § 11 ust. 1 rozporządzenia w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów poprzez niezałączenie do decyzji organu pierwszej instancji i organu drugiej instancji załącznika stanowiącego integralną część decyzji w postaci mapy klasyfikacji, która zawierałaby stosowne adnotacje na temat tego, że stanowi załącznik do decyzji [...] oraz podpis osoby uprawnionej do wydania decyzji;
f. art. 107 § 1 kpa w związku z § 3 powyższego rozporządzenia poprzez wydanie decyzji organu pierwszej instancji przez nieuprawnioną osobę i brak zażądania przez organ odwoławczy od organu pierwszej instancji stosownego upoważnienia udzielonego przez Starostę Geodecie Powiatowemu;
g. art. 8 i art. 11 kpa w związku z art. 107 § 3 kpa przez naruszenie obowiązku kompleksowego i pełnego wyjaśnienia przesłanek dotyczących wydanej decyzji, w szczególności przez oparcie wydanej zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji o przesłanki niewynikające z przepisów prawa;
h. art. 7b. kpa poprzez brak jakiegokolwiek współdziałania w toku postępowania przez organy w zakresie niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, przejawiający się w szczególności rozbieżnymi informacjami kierowanymi w stosunku do skarżących, wprowadzającymi ich w błąd co do stanu sprawy oraz stanu prawnego, w szczególności co do istnienia uproszczonego planu urządzenia lasu;
i. art. 7 w związku z art. 77 § 1 kpa między innymi przez błędną ocenę zaświadczeń z 17 maja 2019 r. i 5 czerwca 2019 r. oraz uproszczonego planu urządzenia lasu, co skutkowało błędnym przyjęciem przez organ, że ów plan nadal obowiązuje; pominięcie w ocenie zdjęć znajdujących się w aktach sprawy, skutkujące błędnym ustaleniem, że działki o numerach 15[...], 15[...] i 15[...] stanowią las, podczas gdy porośnięta drzewami jest jedynie część działek położona na południe od przecinającej działki linii energetycznej; pominięcie w ocenie decyzji o warunkach zabudowy nr [...] oraz nr [...];
j. art. 80 kpa w związku z § 7 ust. 1 rozporządzenia w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów przez dokonanie ustaleń faktycznych z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów, bez należytego rozważenia całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego w tym w szczególności uznanie za zasługujący na uwzględnienie dowód w postaci opinii biegłego klasyfikatora, podczas gdy opinia ta de facto zastępowała etap subsumcji przepisów, której dokonać powinien organ rozstrzygający sprawę, a nie biegły powołany do ustalenia wiadomości specjalnych niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia, ponadto opinia ta jest nierzetelna, niepełna i niejasna a mimo to przyjęto ją jako podstawę do dokonania klasyfikacji gruntów, chociaż nie zostały wyjaśnione wszelkie wątpliwości i zastrzeżenia do opinii, a tym samym strony postępowania doznały ograniczenia w udziale w postępowaniu i wpływie na czynności organu;
k. art. 138 §1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, podczas gdy w świetle zebranego materiału dowodowego organ odwoławczy powinien stwierdzić zaistnienie naruszeń prawa i w konsekwencji uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie w stosunku do działek o numerach: 15[...], 15[...], 15[...], ewentualnie uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi na podstawie art. 138 § 2 kpa, gdyby istniały przesłanki pozwalające na stwierdzenie konieczności wyjaśnienia takiego zakresu sprawy, który nie mieści się w art. 136 kpa
W uzasadnieniu skargi jej autor podał, że grunt znajdujący się na powyższych działkach nie spełnia przesłanek z art. 3 ustawy o lasach. Zarówno organ odwoławczy jak i organ pierwszej instancji błędnie uznał, że spełnienie przez te działki wyłącznie kryterium powierzchni i rodzaju roślinności (co również jest dyskusyjne), jako przesłanek zawartych w art. 3 pkt 1 in princ. ustawy o lasach, jest wystarczające do uznania, że stanowią one las. Tymczasem dla ustalenia, że grunt jest lasem nie tylko w znaczeniu przyrodniczym, ale także prawnym, konieczne jest spełnienie nie tylko kryterium przyrodniczego (pokrycie roślinnością leśną) i kryterium przestrzennego (zwarta powierzchnia co najmniej 0,10 ha), lecz także kryterium przeznaczenia (do produkcji leśnej; lit. a punktu 1 art. 3 ustawy o lasach ) bądź jednej z pozostałych przesłanek z lit. b (grunt stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego) czy lit. c (grunt wpisany do rejestru zabytków). W sprawie bezspornym jest, że działki spełniają co najwyżej kryterium przestrzenne, nie są one bowiem przeznaczone do produkcji leśnej ani związane z gospodarką leśną. Kryteria podstawowe: przyrodnicze, przestrzenne i przeznaczenia, muszą być spełnione łącznie, by można było mówić o lesie, a w konsekwencji brak jest podstaw do zatwierdzenia klasyfikacji gruntów zalesionych w sposób przedstawiony w zakwestionowanej decyzji.
Wnoszący skargę podniósł, że o tym, czy dany grunt jest lasem w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustaw o lasach decyduje, co do zasady, w pierwszej kolejności zapis w ewidencji gruntów. Tego dowodu nie mogą samodzielnie kwestionować organy z pominięciem zapisu w ewidencji – zgodnie, z którą w niniejszej sprawie inaczej prezentuje się kwestia rodzajów gruntów na działkach nr: 15[...], 15[...], 15[...].
W celu ustalenia, czy dany teren stanowi grunt rolny lub leśny podlegający gleboznawczej klasyfikacji, konieczne jest odwołanie się do danych ewidencyjnych. Z kolei ogół użytków gruntowych wykazywanych w ewidencji gruntów został w § 67 rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków, podzielony na "grupy" użytków gruntowych, których obecnie wyróżnia się sześć, a wśród nich m.in.: grunty rolne, grunty leśne oraz tereny różne. W obrębie większości spośród tak wyróżnionych grup użytków, w tym w obrębie grupy gruntów rolnych oraz grupy gruntów leśnych, dokonano dalszego podziału systematyzacyjnego - na "rodzaje" użytków gruntowych. Względy wykładni systemowej nakazują przyjąć, że wprowadzony przez prawodawcę podział na "grupy" oraz "rodzaje" użytków gruntowych zachowuje swą prawną relewantność także na tle ściśle powiązanego z tym aktem normatywnym rozporządzenia w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów, w tym jego § 7 ust. 1 pkt 7. W świetle tego przepisu w ramach czynności klasyfikacyjnych w terenie klasyfikator dokonuje m.in. zaliczenia gruntów do odpowiedniego rodzaju użytku gruntowego. Skoro zaliczanie gruntów do odpowiedniego "rodzaju" użytku gruntowego nie mieści się w ściśle rozumianej gleboznawczej klasyfikacji gruntów, to przepis ten w tej części nie może być interpretowany rozszerzająco - jako umożliwiający zaliczanie gruntów także do poszczególnych "grup" użytków gruntowych. W konsekwencji analizowany przepis umożliwia co najwyżej przyporządkowanie (zmianę przyporządkowania) danego gruntu do określonego rodzaju użytku gruntowego w obrębie danej grupy użytków, a już nie pomiędzy różnymi grupami. Zatem, o ile można ewentualnie dopuścić "przekwalifikowanie" w omawianym trybie danego gruntu dotychczas wykazywanego jako np. grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych na np. grunty orne - gdyż następowałoby to w obrębie tej samej grupy użytków gruntowych: gruntów rolnych - o tyle za niedopuszczalne należy już uznać "przekwalifikowanie" w tym trybie np. gruntu zadrzewionego i zakrzewionego na użytkach rolnych (grupa: grunty rolne) na np. las (grupa: grunty leśne), albo np. gruntu zaliczanego do terenów różnych - (grupa: tereny różne) na np. grunty orne - R (grupa: grunty rolne), gdyż w ostatnio wymienionych przypadkach dochodziłoby do zmiany przyporządkowania nie tylko do "rodzaju", ale i do "grupy" użytków gruntowych (wyrok WSA w Poznaniu z 17 kwietnia 2019 r., IV SA/Po 760/18).
W świetle przywołanych przepisów zdaniem skarżących zaliczenie danego gruntu do innej grupy użytków gruntowych niż dotychczas - np. przekwalifikowanie użytku z "tereny różne" na "grunty rolne" - możliwe jest tylko w sposób i w trybie właściwym dla aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, nie zaś w ramach postępowania w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów.
Gleboznawcza klasyfikacja gruntów jest wyodrębnioną procedurą, której zasadniczym celem jest ustalenie lub zweryfikowanie klasy bonitacyjnej gruntu rolnego lub leśnego - a więc jedynie wąskiego wycinka danych (informacji) dotyczących gruntów, które są już ujawniane w ewidencji gruntów i budynków, a których w pozostałym zakresie w tym trybie nie ustala się. Przy czym ustalenia poczynione w ramach postępowania w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów mogą stanowić podstawę do aktualizacji wpisów w ewidencji gruntów i budynków. Zatem ostateczna decyzja o ustaleniu klasyfikacji jest bez wątpienia jedną z decyzji administracyjnych, które stanowią podstawę do aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, w drodze czynności materialno-technicznej.
W niniejszej sprawie klasyfikator przeklasyfikował część gruntów rolnych na działkach o numerach: 15[...], 15[...] i 15[...] na grunty leśne, mimo że w dniu przyjęcia projektu ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów w miejscowości C. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, to jest 25 marca 2019 r. zgodnie z ewidencją gruntów i budynków działki nr 15[...] i 15[...] w całości stanowiły grunty orne, a działka 15[...] prawie w 1/2 części stanowiła grunty orne. 26 kwietnia 2019 r. pod identyfikatorem [...]do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego przyjęto operat ewidencji gruntów i budynków, jednak na 12 listopada 2019 r. w ewidencji gruntów starostwa nie zostały wprowadzone zmiany, co wynika ze znajdujących się w aktach sprawy wypisów z rejestru gruntów. Z zaskarżonej decyzji wynika, że w niniejszej sprawie najpierw sporządzono gleboznawczą klasyfikację gruntów (25 marca 2019 r.) a następnie, na jej podstawie zaktualizowano ewidencję w zakresie "grup" użytków rolnych. Zatem działanie to nie było uprawnione bowiem biegły klasyfikator przekroczył uprawnienia i zmienił "grupy" użytków gruntowych, co przy uwzględnieniu treści ewidencji gruntów i budynków było w tym czasie niedopuszczalne.
W ramach postępowania w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów organ, w ślad za klasyfikatorem, jest władny stworzyć podstawę do zmiany wpisów w ewidencji gruntów i budynków w zakresie rodzaju użytków gruntowych tylko w takim zakresie i w taki sposób, że w decyzji o ustaleniu klasyfikacji na nowo określi rodzaj użytku gruntowego wyłącznie w granicach użytków już ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków jako określony rodzaj gruntów rolnych lub leśnych. Natomiast wykluczone jest władcze stwierdzenie w takim postępowaniu, że grunty dotychczas niezaliczone do żadnego z rodzajów gruntów leśnych, a więc np. grunty stanowiące "grunty orne" powinny zostać wpisane w ewidencji gruntów i budynków jako grunty leśne (określonego rodzaju). Taka zmiana danych ewidencyjnych wymagałaby ich aktualizacji, a więc w szczególności z wykorzystaniem dostępnych źródeł danych ewidencyjnych, gdyż dokonywanie kwalifikacyjnych "przesunięć" pomiędzy różnymi grupami użytków gruntowych nie należy do kompetencji klasyfikatora ani organu wydającego decyzję o ustaleniu klasyfikacji.
Dalej wnoszący skargę podniósł, że co do zasady organy ewidencyjne nie mogą samodzielnie ustalać, czy na danym terenie występuje las w rozumieniu art. 3 ustawy o lasach. Ich obowiązkiem jest natomiast odzwierciedlenie w ewidencji ustaleń zawartych w planie urządzenia lasu. Konkluzję tę potwierdza art. 20 ust. 3a ustawy, a obowiązek ten dotyczy ewidencji gruntów i budynków, a nie gleboznawczej klasyfikacji gruntów.
Ponadto organ pominął, że dla działek ewidencyjnych nr 15[...],15[...] i 15[...] na dzień wydania decyzji przez organy obu instancji nie istniał uproszczony plan urządzenia lasu, co wprost wynika ze znajdujących się w aktach sprawy zaświadczeń z 17 maja 2019 r. i 5 czerwca 2019 r.
W niniejszej sprawie organy przyjęły, że zasięg konturów klasyfikacyjnych wykazany w projekcie ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów położonych w C. odzwierciedla zasięg lasów wykazanych w uproszczonym planie urządzenia lasów. Tymczasem 26 kwietnia 2019 r. pod identyfikatorem [...]do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego przyjęto operat ewidencji gruntów i budynków, jednak na ten dzień jak i na 25 marca 2019 r., (dzień przyjęcia projektu ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów w dla terenu na którym położone są działki 15[...], 15[...], 15[...]) nie obowiązywał uproszczony plan lasu, bowiem ten wygasł z 31 grudnia 2018 r.
Odnośnie naruszenia § 4 rozporządzenia w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów wnoszący skargę stwierdził, że nie wystąpiła żadna z enumeratywnie wymienionych w tym przepisie okoliczności uzasadniająca wszczęcie postępowania wobec działek 15[...], 15[...], 15[...].
Skarżący także zarzucili, że nie został im doręczony wraz z decyzją organów obu instancji stanowiący integralną część decyzji załącznik w postaci mapy klasyfikacji, która zawierałaby stosowne adnotacje na temat także stanowi załącznik do decyzji oraz podpis osoby uprawnionej do wydania decyzji. Ponadto mapa znajdująca się w aktach sprawy nie zawiera stosownej adnotacji opatrzonej podpisem i pieczęcią oraz wskazującą datę i numer decyzji, której integralną część ma stanowić.
Dalej zarzucono, że w aktach sprawy nie znajduje się żaden dokument potwierdzający upoważnienie dla J. S. – geodety powiatowego do podpisania z upoważnienia Starosty ego decyzji organu I instancji. Tymczasem geodeta powiatowy, nie jest organem w rozumieniu kpa, zatem nie mógł w sposób prawidłowy wydać decyzji.
Zdaniem skarżących organy w niniejszej sprawie właściwie nie wyjaśniły motywów wydanych decyzji, odwołując się jedynie do mapy sporządzonej przez klasyfikatora oraz nie uwzględniły zastrzeżeń stron składanych w toku postępowania administracyjnego. Ponadto poszczególne wydziały starostwa powiatowego zupełnie odmiennie odnosiły się do kwestii obowiązywania uproszczonego planu urządzenia lasu. Co więcej z jednej strony skarżący otrzymali na działki nr 15[...] i nr 15[...] decyzje o warunkach zabudowy, a z drugiej inny organ ustalił, że w planowanym miejscu budowy budynku mieszkalnego znajduje się las.
Organy ograniczyły się również jedynie do mechanicznego powtórzenia w decyzji zapisów nieobowiązującego na dzień wydania decyzji uproszczonego planu urządzenia lasu. Z kolei sprzeczności nieobowiązującego uproszczonego plan urządzenia lasu (a co za tym idzie gleboznawczej klasyfikacji gruntów) z aktualnym stanem na nieruchomości są widoczne zarówno na zdjęciach lotniczych w ewidencji gruntów, z których jasno wynika, że działki nr: 15[...],15[...] i 15[...] nie są porośnięte drzewami, a od wielu lat na tych gruntach uprawiana była kukurydza czy ziemniaki. Obecnie na działkach tych znajdują się nieliczne samosiejki, co nie zmienia faktu, że nie są one przeznaczone pod produkcję leśną, a pod zabudowę mieszkaniową, o czym świadczą m.in. uwidocznione na fotografiach ogrodzenia działek czy też paliki wskazujące na miejsce położenia przyszłego budynku mieszkalnego. W ocenie skarżących najbardziej miarodajnymi w niniejszej sprawie są zdjęcia satelitarne ukazujące brak drzewostanu na omawianych działkach na północ od linii energetycznej przecinającej działki. Faktycznie porośnięta drzewami jest jedynie część działek położona na południe od przecinającej działki linii energetycznej, błędnie zatem przyjęto, że działki te w przeważającej mierze stanowią las.
Odnosząc się do sporządzonego przez klasyfikatora operatu technicznego -stanowiącego opinię biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 kpa, skarżący zarzucili, że biegły w swej opinii praktycznie skopiował jedynie dane z nieobowiązującego uproszczonego planu urządzenia lasu i nie zbadał gleby, ani drzewostanu. Przy skarżących nieruchomość oglądał tylko z drogi powiatowej przez co nie był w stanie faktycznie ustalić jakie drzewa znajdują się na działkach i jaką powierzchnię tych działek zajmują. Z kolei odpowiedzi na zastrzeżenia do operatu są tak lakoniczne, że uniemożliwiają jakiekolwiek ustosunkowanie się do nich.
Idąc dalej skarżący zarzucili, że w postępowaniu w sprawie zmiany klasyfikacji gruntów kluczowe jest ustalenie wystąpienia zmiany w profilu gleboznawczym, a z opinii biegłego nie wynika aby taka zmiana nastąpiła. Co więcej przedmiotowa zmiana powinna być stosunkowo trwała i mająca charakter zmiany wpływającej na naturalne właściwości gruntu, a zatem powinna wpływać na jego jakość produkcyjną. Działki o numerach; 15[...],15[...],15[...] stanowią w zakresie określonym wypisami z ewidencji gruntów z 7 października 2019 r. grunty rolne, od kilku lat nieuprawiane. Twierdzenia te skutecznie potwierdzają dokumenty znajdujące się w aktach sprawy.
A. K. w swojej skardze, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, wskazała, że działki oznaczone numerami [...] stanowią użytek- grunt orny i łąka. Na części tych działek rosną samosiejki, krzewy oraz drzewa iglaste częściowo uzupełnione przez byłego właściciela. Drzewa te po wycięciu służą na opał, a następnie teren ten będzie przywrócony do poprzedniego stanu (pole uprawne). Ponieważ teren ten obecnie stanowi śródpolne skupisko drzew i krzewów negatywnie wpływa to na plonowanie roślin uprawnych sąsiednich działek. W czasie przeprowadzania klasyfikacji gruntów wsi C. część powierzchni tych działek zakwalifikowano jako las. Zdaniem skarżącej terenu tego nie można uznać za las, gdyż nie został spełniony żaden warunek wynikający z art. 14 ust. 3, art. 7 ust. 1, art. 3 ustawy o lasach.
Skarżąca podkreśliła, że dla zmiany przeznaczenia terenu na leśny nie wystarczy nasadzenie drzew na danym obszarze, gdyż muszą być również spełnione warunki wynikające z przepisów prawa. Dalej wskazała, że Starosta w uzasadnieniu decyzji z [...] podał, że dokonane zmiany wydzielenia konturów klasyfikacyjnych dotyczących użytków leśnych przeprowadzono w oparciu o obowiązujący Uproszczony Plan Urządzania Lasu obrębu C.. Tymczasem jest to nieprawda, gdyż Starostwo Powiatowe w zaświadczeniu z 22 sierpnia 2019 r. zaświadczyło, że dla działek oznaczonych numerami położonych we wsi C. nie ma obowiązującego Uproszczonego Planu Urządzania Lasu oraz decyzji wydanych na podstawie art.19 ust.3 ustawy o lasach. Działki te nie były również ujęte w Uproszczonym Planie Urządzania Lasu dla wsi C., który obowiązywał do 31 grudnia 2018r.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że przedmiotem podnoszonych w toku postępowania administracyjnego przez skarżących zarzutów było tylko i wyłącznie zakwalifikowanie ich działek w części lub w większej niż dotychczas części do gruntów leśnych, w sytuacji gdy dotychczas według ewidencji gruntów stanowiły one grunty rolne. Nie było natomiast kwestionowane i nadal nie jest ustalenie samej klasy tych gruntów. Jedyny zarzut autorów skarg związany jest z tym, że nie powinna być to klasa gruntów leśnych lecz rolnych. Dodatkowo w skardze rodziny N. pojawia się jeszcze dalej idący zarzut, a mianowicie, że z uwagi na wydanie decyzji ustalających warunki zabudowy, działki, dla których taka decyzja została wydana, w ogóle nie powinny podlegać gleboznawczej klasyfikacji, gdyż są działkami budowlanymi. Tak bowiem należy rozumieć zawarty w tej skardze zarzut, że organ odwoławczy powinien uchylić decyzję organu I instancji i postępowanie w stosunku do działek 15[...], 15[...] i 15[...] umorzyć.
Przechodząc do poszczególnych zarzutów przede wszystkim, w ślad za organem, należy podkreślić to, że postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji było prowadzone z urzędu, jednocześnie z modernizacją ewidencji gruntów. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów, dalej określanego w skrócie w skrócie g.k.g., z urzędu klasyfikację przeprowadza się na gruntach, na których starosta zarządził przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków albo okresowej weryfikacji danych ewidencyjnych – w przypadku zmiany użytków na gruntach podlegających klasyfikacji. W niniejszej sprawie na potrzebę przeprowadzenia klasyfikacji gruntów zwróciło uwagę Przedsiębiorstwo Usług Geodezyjnych Kartograficznych i Projektowych T.P., wykonujące na zlecenie Starosty prace związane z modernizacją ewidencji gruntów (pismo z 25 październik 2018 r.), wnosząc o wydanie stosownego upoważnienia dla D.Ł. - klasyfikatora. Postępowanie w przedmiocie klasyfikacji gruntów zostało wszczęte 26 listopada 2018 r.
Faktem jest, że najpierw - bo 25 marca 2019 r. - do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego został przyjęty operat sporządzony przez tego klasyfikatora, o identyfikatorze [...]. Projekt operatu opisowo – kartograficznego sporządzony przez Przedsiębiorstwo Usług Geodezyjnych Kartograficznych i Projektowych T.P. o identyfikatorze [...]. został włączony do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 26 kwietnia 2019 r., stając się operatem ewidencji gruntów i budynków. Tak więc w dacie wydania przez organ I instancji decyzji o ustaleniu gleboznawczej klasyfikacji gruntów, co miało miejsce 2 maja 2019 r., w ewidencji gruntów działki należące do skarżących były zakwalifikowane częściowo jako las. Elementem bowiem operatu o identyfikatorze [...]. były sporządzone przez geodetę uprawnionego T.P. wykazy zmian danych ewidencyjnych dotyczące między innymi działek skarżących. Wykazy te znajdują się w aktach administracyjnych organu II instancji, zostały one szczegółowo opisane w zaskarżonej decyzji i przytoczone we wstępnej części niniejszego uzasadnienia.
Zgodnie z art. 24a ust. 1 ustawy po upływie terminu, o którym mowa w ust. 7 (a więc 15 dni roboczych od upływu terminu wyłożenia do wglądu projektu opisowo-kartograficznego w czasie którego upoważniony pracownik starostwa przy udziale przedstawiciela wykonawcy prac geodezyjnych związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków rozstrzyga o przyjęciu lub odrzuceniu uwag zgłoszonych do tego projektu), dane objęte modernizacją zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stają się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegają ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków. Informację o tym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa oraz w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej starostwa.
Jak już była o tym mowa, stosownie do powyższego przepisu operat opisowo-kartograficzny o identyfikatorze [...]sporządzony przez Przedsiębiorstwo Usług Geodezyjnych Kartograficznych i Projektowych T.P. i zawarte w nim dane, w tym między innymi wykazy zmian ewidencyjnych dotyczących zaliczenia części działek skarżących do gruntów leśnych, zostały przyjęte do ewidencji gruntów i budynków 26 kwietnia 2019 r. Informację o tym Starosta zamieścił w Dzienniku Urzędowym Województwa z dnia 10 czerwca 2019 r. pod poz. 2488. Jak wynika z oświadczeń złożonych na rozprawie przed sądem ani R.N. ani też A.K. nie składali, stosownie do art. 24a ust. 9 ustawy zarzutów do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków w związku z modernizacją, zaś pełnomocnik pozostałych skarżących nie posiadał żadnych wiadomości na temat tego, aby składali oni takie zarzuty.
W tej sytuacji niewątpliwie już w dacie wydawania przez organ I instancji decyzji, zgodnie z danymi ewidencyjnymi wynikającymi z operatu opisowo kartograficznego o identyfikatorze [...], działki skarżących stanowiły w części (dotyczy to działek nr [...]/1, 15[...], 15[...], 1558, [...]/1) lub w większej niż dotychczas części (co dotyczy działki nr 15[...]) las. Ponadto w dacie wydawania decyzji przez organ II instancji, co miało miejsce 10 października 2019 r. upłynął już termin do składania zarzutów, o których mowa w art. 24a ust. 9 ustawy, skoro skarżący nie kwestionowali danych ewidencyjnych wynikających z operatu opisowo – kartograficznego, zgodnie z którymi ich działki zostały częściowo lub w większej niż dotychczas części zakwalifikowane jako las.
W świetle powyższego zawarty w skardze R.N., N.N. i I.N. zarzut opisany w punkcie 1) lit.b skargi (że z naruszeniem art. 20 ust. 3 w zw. z art. 2 pkt 12 ustawy i w związku z § 7 ust. 1 pkt 7 g.k.g. organ i klasyfikator przekroczyli swoje uprawnienia i przeklasyfikowali teren stanowiący obecnie zgodnie z aktualnym wpisem w ewidencji gruntów i budynków teren rolny na grunt leśny), w stosunku do organu jest zupełnie nieuzasadniony. Co się zaś tyczy klasyfikatora, to ponownie podkreślenia wymaga, że swoje prace wykonywał on równolegle z pracami geodezyjnymi związanymi z modernizacją ewidencji gruntów i sporządzanym dla tego celu operatem opisowo kartograficznym. Zauważyć należy, że mapa klasyfikacji została sporządzona przez Przedsiębiorstwo Usług Geodezyjnych Kartograficznych i Projektowych - geodetę uprawnionego T. P., wykonującego prace związane z modernizacją ewidencji gruntów. Słusznie organ II instancji podkreślił, że chociaż ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne wyraźnie odróżnia gleboznawczą klasyfikację gruntów od ewidencji gruntów i budynków, to informacje zawarte w ewidencji gruntów i gleboznawczej klasyfikacji gruntów wzajemnie się przenikają i są nierozerwalnie związane. Wprawdzie rodzaj użytków gruntowych oraz ich zasięg nie zależy od typu gleby i klasy gleby ale zmiana rodzaju użytku gruntowego wymaga określenia odpowiedniej dla tego rodzaju użytku klasy gruntów. Urzędowa tabela klas gruntów stanowiąca załącznik do rozporządzenia w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów, określa odrębną klasyfikację dla gruntów ornych, odrębną dla gleb łąk trwałych i pastwisk, odrębną dla lasów a także innych rodzajów gruntów opisanych szczegółowo w tej tabeli. Zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 7 g.k.g. czynności klasyfikacyjne obejmują między innymi zaliczenie gruntów do rodzaju użytku gruntowego. Z kolei w myśl § 8 ust. 2 pkt 1 lit. e tego rozporządzenia, mapa klasyfikacyjna wchodząca w skład projektu ustalenia klasyfikacji zawiera dane opisowo-informacyjne między innymi takie jak rodzaj użytków gruntowych.
Z tych samych przyczyn za nieuzasadniony uznać należy zarzut tej samej skargi opisany w pkt.1) lit.c (naruszenia art. 20 ust. 3a ustawy w zw. z art. 20 ust.2 ustawy o lasach poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w ramach prac dotyczących gleboznawczej klasyfikacji gruntów, podczas, gdy obowiązek uwzględnienia ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu organ ma obowiązek uwzględnić przy ewidencji gruntów nie zaś przy ich gleboznawczej klasyfikacji). Co do tego zarzutu wskazać należy, że ponieważ skarżący w toku postępowania przez organami kwestionowali decyzję w przedmiocie gleboznawczej klasyfikacji gruntów, twierdząc, że na ich działkach nie ma lasu, odnosząc się do tych zarzutów organ, zwłaszcza odwoławczy, zajął się tą kwestią, szczegółowo wyjaśniając i uzasadniając, dlaczego działki zostały w części zakwalifikowane jako las. Tym niemniej jeszcze raz podkreślenia wymaga, że w dacie wydawania decyzji przez organ I instancji, w ewidencji gruntów, w związku z przyjęciem do jej zasobu operatu o identyfikatorze o identyfikatorze [...], działki były częściowo zakwalifikowane jako leśne. Wbrew zarzutom skargi R., N. i I. N., organ II instancji w sposób szczegółowy odniósł się do zarzutów związanych z tym, że uproszczony plan urządzenia lasu, którym objęte były ich działki, przesłał obowiązywać z końcem grudnia 2018 r. i wyjaśnił, dlaczego okoliczność ta nie miała znaczenia dla zaliczenia części ich działek do gruntów leśnych dokonanego w operacie nr ident. [...], operacie o numerze ident. [...]., a co za tym idzie także w decyzji o ustaleniu gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Przytoczone na wstępie uzasadnienia argumenty organu Sąd uznaje za prawidłowe. Nadto wskazać należy, że powoływanie się przez R. N. na aktualny stan istniejący na jego działce, w świetle zawartego w złożonym przez niego odwołaniu stwierdzenia, że wyciął rosnące na niej drzewa po to aby zrealizować inwestycję w postaci budowy domu, nie mogą skutecznie podważać ustaleń organów w niniejszej sprawie. Również prawidłowe jest stanowisko organu, że na ustalenie klasyfikacji gleboznawczej działek nr [...] nie mają wpływu wydane decyzje ustalające warunki zabudowy (a takie zostały wydane dla działek nr 15[...] i 15[...]), podobnie jak decyzje te nie miały znaczenia przy określaniu rodzaju użytku gruntowego. W całości bowiem należy podzielić stanowisko organu odnośnie tego, że wydanie decyzji ustalających warunki zabudowy nie stanowi podstawy do zmiany w ewidencji gruntów rodzaju użytku z rolnego bądź leśnego na grunt zabudowany.
Ponieważ, wbrew twierdzeniu skarżących, w dacie wydania przez organ I instancji decyzji, w ewidencji gruntów działki do nich należące były częściowo lub też w większej niż dotychczas części zaliczone do lasów, wszystkie zarzuty związane z podważaniem możliwości zmiany rodzaju użytku przez klasyfikatora są bezprzedmiotowe. Z tego samego powodu za nieuzasadnione uznać należy zarzuty podnoszone przez A.K., a dotyczące tego, że ponieważ jej działki nie były objęte uproszczonym planem urządzenia lasu to nie powinny być zakwalifikowane jako las. Do zmiany użytku z rolnego na leśny doszło bowiem nie na skutek decyzji ustalającej klasyfikację gruntów ale w związku z przyjęciem operatu opisowo-kartograficznego sporządzonego w związku z modernizacją gruntów prowadzoną na podstawie przepisów art. 24a ustawy. Niezależnie jednak od tego, za prawidłowe uznać należy wywody organu (zacytowane na wstępie) odnośnie działek skarżącej i powodów, dla których, odpowiadając na jej zarzuty organ uznał za prawidłowe zakwalifikowanie działek nr [...] w części jako lasu.
Odnosząc się do kolejnych zarzutów wskazać należy, że jak wynika ze złożonego przez organ dokumentu upoważnienia udzielonego 1 grudnia 2017 r. przez Starostę Powiatu ego zatrudnionemu na stanowisku geodety powiatowego J.S., był on uprawniony do wydania w niniejszej sprawie z upoważnienia starosty decyzji. Zgodnie z § 11 g.k.g mapa klasyfikacji, o której mowa w § 8 ust. 2 pkt 1, stanowi integralną część decyzji o ustaleniu klasyfikacji. Zacytowany przepis nie określa, że mapa ta ma stanowić załącznik do decyzji (tak jak przykładowo przewidują to przepisy art. 82 ust. 1 pkt 1 lit.a ust. 3, art. 84 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 283, czy też § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – Dz. U. z 2003 r., Nr 164, poz. 1558). Dlatego też zarzut, że znajdująca się w aktach mapa nie zawiera adnotacji o tym, że miałaby stanowić załącznik do decyzji, jest nieuzasadniony. Integralną część decyzji, stosownie do zacytowanego wyżej § 11 g.k.g. stanowi mapa klasyfikacji, sporządzona na kopii mapy ewidencyjnej. Mapa ta wchodzi w skład operatu przyjętego do ewidencji gruntów. Z projektem ustalenia kwalifikacji skarżący mieli możliwość zapoznania się w trybie określonym § 9 g.k.g. (zgodnie z którym w przypadku klasyfikacji przeprowadzanej z urzędu starosta zawiadamia właścicieli o miejscu i terminie wyłożenia na okres 14 dni do publicznego wglądu projektu ustalenia klasyfikacji, na co najmniej 14 dni przed tym terminem). Jak ustalił organ odwoławczy, Starosta wypełnił obowiązki wynikające z § 9 g.k.g. W ocenie Sądu znajdująca się w aktach mapa zawiera wszystkie elementy wymienione w § 8 ust. 2 pkt 1 g.k.g.
Odnosząc się do podnoszonych w stosunku do operatu sporządzonego przez klasyfikatora zarzutów (sprowadzających się do t,że nie może zostać on uznany za prawidłowy, gdyż klasyfikator nie miał wystarczającej ilości czasu do przeprowadzenia czynności w terenie), nie mogą one odnieść zamierzonego przez skarżących skutku, skoro nie podważają oni samej klasy gruntów, a jedynie zaliczenie ich do gruntów leśnych, i nie podnosili takich zarzutów we właściwym trybie (§ 10 g.k.g.) w toku postępowania przed organami.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organ ani nie naruszył przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy. Dlatego też skargi jako niezasadne podlegały oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zmianami).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło