II SA/Ke 98/10

Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 16 kwietnia 2010 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. H. z dnia 1 kwietnia 2010 r. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi E. H. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2009 postanawia: I. ustanowić dla E. H. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych, II. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. E. H. do swojej skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] w przedmiocie płatności ONW dołączył urzędowy formularz PPF, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe razem z dziewiętnastoletnią córką i siedemnastoletnim synem. Jego żona wyjechała do Włoch i postanowiła tam pozostać. Skarżący pobiera rentę w wysokości 737 zł miesięcznie oraz otrzymuje alimenty po 500 zł na dziecko. W sumie trzyosobowa rodzina osiąga miesięczny dochód w wysokości 1737 zł. Wnioskodawca jest właścicielem domu wielkości 130 m.kw. i gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,6 ha. Skarżący wykazał kredyt bankowy w wysokości 3500 zł. Podniósł, że jego sytuacja finansowa jest dość trudna z powodu nakładów na edukację dzieci. Postanowieniem Referendarza sądowego z dnia 23 lutego 2010 r., zwolniono skarżącego od wpisu sądowego od skargi i oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie. Skarżący nie wniósł sprzeciwu od postanowienia i stało się ono prawomocne. Wyrokiem z dnia 18 marca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę E. H. W dniu 23 marca 2010 r. skarżący złożył następny formularz PPF wnosząc o ustanowienie radcy prawnego. Pismem z dnia 25 marca 2010 r. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy o przyznanie prawa pomocy poprzez podpisanie wniosku. W odpowiedzi na to wezwanie E.H. złożył kolejny podpisany formularz PPF z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wnioskodawca podał te same dane co w pierwszym wniosku, jedynie renta wynosi obecnie 780 zł. Zgodnie z art. 245 § 1 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego). Ubiegający się o przyznanie prawa pomocy winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w stosunku do osób żyjących w ubóstwie (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę. W rozpatrywanej sprawie uwzględniając sytuację majątkową wnioskodawcy, w szczególności: konieczność utrzymania dwojga dzieci w wieku szkolnym oraz posiadanie jedynie małego gospodarstwa rolnego, uznano, że nie jest on w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika prawno z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem jego wniosek z dnia 1 kwietnia 2010 r. zasługuje na uwzględnienie w zakresie przyznania radcy prawnego z urzędu, który jest niezbędny do sporządzenia skargi kasacyjnej. Natomiast kwestia zwolnienia od kosztów sądowych została rozstrzygnięta prawomocnym postanowieniem Referendarza sądowego z dnia 23 lutego 2010 r. Skarżący został zwolniony wyłącznie od wpisu sądowego od skargi i poinformowany o wysokości kosztów sądowych na późniejszym etapie postępowania. Ze względu na to, że sytuacja majątkowa i rodzinna wnioskodawcy nie uległa zmianie, brak jest podstaw do zmiany prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie kosztów sądowych. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.