II SA/Ke 986/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2016r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata S. G. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...], po rozpatrzeniu zażalenia M.S. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...], którym uznano za nieuzasadnione zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zmianami), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...], nakazał M. S. wykonać rozbiórkę budynku usługowego (handel art. przemysłowymi, o powierzchni sprzedaży ok. 16 m2), wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr ewidencyjny [...], w rejonie budynku mieszkalnego wielorodzinnego nr [...]. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją WINB z [...], a skarga złożona na tę decyzję oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 29 października 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przesłał zobowiązanej M.S. upomnienie z [...], którym wezwał ją do wykonania obowiązku. Upomnienie zostało doręczone 26 lutego 2015 r., ale obowiązek nie został wykonany. Dlatego organ I instancji przesłał zobowiązanej tytuł wykonawczy z [...], którym wszczął postępowanie egzekucyjne celem wyegzekwowania nałożonego obowiązku. M.S. złożyła zarzuty do wszczętego postępowania egzekucyjnego. Rozpatrując te zarzuty organ I instancji wydał na podstawie art. 34 § 2 i 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 ze zmianami), opisane na wstępie postanowienie. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy stwierdził, że art. 34 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazany w podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia stanowi: na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie. Natomiast wskazany przez organ I instancji art. 34 § 3 tej samej w jej obecnym brzmieniu nie istnieje (został skreślony). Zatem PINB powołał niewłaściwe przepisy. Ponieważ jednak organ II instancji ma prawo sprostować wady tego typu w uzasadnieniu postanowienia drugoinstancyjnego, Inspektor Wojewódzki wskazał, że właściwą podstawą prawną zaskarżonego postanowienia winien być art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi, że organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Z powyższego przepisu wynika między innymi, że w przypadku jeżeli zarzuty nie są uzasadnione, organ egzekucyjny w wyżej wskazanym postanowieniu orzeka o tym fakcie. Jednocześnie w niniejszej sprawie - w postępowaniu mającym na celu doprowadzenie do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, na obecnym etapie tego postępowania, wierzyciel czyli PINB, jest zarazem organem egzekucyjnym. Przesądza to o oczywistej okoliczności, że organ egzekucyjny nie może sam od siebie oczekiwać stanowiska jako od wierzyciela. Dalej organ odwoławczy zacytował art. 33 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy. Inspektor Wojewódzki podkreślił, że organ I instancji stwierdził odnośnie zarzutu dotyczącego błędnego określenia adresu nieruchomości, na której znajduje się sporny budynek usługowy, że przesłanka ta nie została wymieniona jako podstawa zarzutu. Organ odwoławczy podkreślił, że odwołująca się wskazując na niewłaściwe określenie adresu nieruchomości, powiązała ten fakt z zarzutem określonym w pkt 1, to znaczy nieistnieniem obowiązku, ponieważ uważa, że decyzja, z której wynika obowiązek jest nieważna z mocy prawa. Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu organ zacytował treść art. 156 § 1 pkt 5 kpa i zauważył, że decyzja z 12 listopada 2012 r., która nałożono obowiązek rozbiórki została utrzymana w mocy decyzją z 14 marca 2014 r., a skarga na tę ostateczną decyzję została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Oznacza to, że niezasadna jest teza, jakoby decyzja, z której wynika obowiązek była nieważna z mocy samego prawa, a zatem niezasadny jest też zarzut, o nieistnieniu obowiązku. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższe postanowienie M.S. zarzuciła, że w podstawie prawnej postanowienia organu I instancji wskazano przepis uchylony w momencie jego wydawania. Tymczasem organ odwoławczy zamiast uchylić to postanowienie, dokonał jego sprostowania w zakresie podstawy prawnej. Zdaniem skarżącej, zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, sprostowanie w zakresie podstawy prawnej aktów prawnych jest niedopuszczalne. Ponadto dodała, że sprostowania musi dokonać organ, który wydał akt podlegający sprostowaniu, tak więc ŚWINB w Kielcach nie mógł sprostować w niniejszej sprawie postanowienia organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Jeśli chodzi o zawarty w niej zarzut, jakoby nieprawidłowe wskazanie przez organ I instancji podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia musiało skutkować koniecznością jego uchylenia, to wbrew stanowisku autora skargi ani żaden przepis ani też orzecznictwo sądów administracyjnych na taką konieczność nie wskazuje. Wręcz przeciwnie, zgodnie z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Z kolei zgodnie z art. 144 kpa w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Stosownie zaś do art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Jak więc wynika z powyższych regulacji wskazanie przez organ I instancji błędnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a mianowicie zamiast art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 34 § 2 i § 3 tej samej ustawy nie mogło stanowić podstawy do uchylenia tego postanowienia. Chociaż w skardze M.S. nie podnosi już zarzutu związanego z jej zdaniem błędnym określeniem nieruchomości, na której znajduje się obiekt budowlany będący przedmiotem rozbiórki, to ponieważ zarówno w zarzutach jak i w zażaleniu twierdziła, że ten błędny adres skutkuje nieważnością decyzji, na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy, wskazać należy, co następuje. Wbrew stanowisku organu odwoławczego błędne określenie nieruchomości, na której znajduje się przedmiot rozbiórki mogłoby stanowić podstawę zarzutów, o jakiej mowa w art. 33 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a mianowicie niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym. Jednakże nawet jeśli samowolnie wzniesiony przez skarżącą obiekt usytuowany jest bliżej ulicy D. niż ulicy B., to zauważyć należy, że zarówno w decyzji PINB z 12 listopada 2012 r., jak i w wystawionym na jej podstawie tytule wykonawczym określono, że podlegający rozbiórce pawilon usytuowany jest na działce [...]. Tak więc tylko wówczas, gdyby na tej działce skarżąca wzniosła samowolnie przynajmniej dwa pawilony o tej samej powierzchni, mogłyby zachodzić jakieś wątpliwości co do tego, który z nich ma zostać rozebrany, oczywiście o ile w aktach sprawy zakończonej wydaniem decyzji nie byłoby mapy przedstawiającej usytuowanie tego pawilonu. Taka jednak sytuacja nie zachodzi. Ponadto zauważyć należy, że skarżąca do zażalenia dołączyła mapę, na której zaznaczyła kolorem czerwonym obiekt znajdujący się na działce [...] twierdząc, że tego właśnie obiektu dotyczy nakaz rozbiórki i że znajduje się on przy ul. D. Tymczasem właśnie mylenie przez skarżącą numeru działki, na której wzniesiony został przez nią pawilon handlowy doprowadziło do samowoli. Jak bowiem wynika z uzasadnienia wyroków tut. Sądu w sprawach II SA/Ke 429/14 oraz II SA/Ke 636/11, skarżąca w 2011 r. zgłosiła zamiar budowy pawilonu na działce nr [...], a faktycznie pawilon wybudowała na działce [...]. Tak więc ostatecznie uznać należy, że prawidłowo organ nie uwzględnił zarzutu związanego z rzekomym błędnym określeniem położenia obiektu, który skarżąca ma obowiązek rozebrać. Zasadnie również organy uznały, że pozostałe, podniesione w zarzutach okoliczności nie stanowią wymienionych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podstaw zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Mając powyższe na uwadze, ponieważ zawarty w skardze zarzut jest bezzasadny, a Sąd z urzędu nie dopatrzył się naruszenia przez organ prawa skutkującego koniecznością wyeliminowania zaskarżonego postanowienie, skarga podlegała oddaleniu, o czym, Wojewódzki Sad Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zmianami). O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej Sąd orzekł na podstawie art. 250 tej samej ustawy oraz § 18 ust.1 pkt 1 lit. c w zw. z § 2 ust.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 461), w zw. z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801).