II SA/Ke 99/06
WyrokWSA w Kielcach2006-10-24
Skład orzekający: Maria Grabowska, Grażyna Jarmasz, Mirosław Surma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynność materialno-techniczna polegająca na wezwaniu do uzupełnienia opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, w sytuacji gdy przedsiębiorca prowadzi działalność w formie spółki jawnej, a następnie zakłada spółkę cywilną, może być uznana za bezskuteczną w świetle przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi?Ratio decidendi
Sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności materialno-technicznej oraz poprzedzającej ją czynności, uznając, że spółka jawna PPHU "B" była odrębnym przedsiębiorcą od spółki cywilnej prowadzonej przez Z. W. i R. W. W związku z tym, podwyższenie opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż alkoholu dla osoby fizycznej Z. W. zostało ustalone z naruszeniem prawa, ponieważ w 2002 roku działalność prowadziła spółka jawna, a w 2003 roku zezwolenia zostały wydane dla spółki cywilnej.Stan faktyczny
Prezydent Miasta wezwał wspólników spółki cywilnej Z. W. i R. W. do wniesienia dopłaty tytułem uzupełnienia opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, uznając sklep spółki cywilnej za kolejny punkt sprzedaży w stosunku do spółki jawnej, której wspólnikiem był Z. W. Skarżący zakwestionował to wezwanie, wskazując, że spółka jawna i spółka cywilna są odrębnymi przedsiębiorstwami. Prezydent Miasta podtrzymał swoje stanowisko, uznając wezwanie za czynność materialno-techniczną. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując wyjaśnienia organu i wezwanie do zapłaty.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności oraz poprzedzającej ją czynności. 2. Nakazuje ściągnąć od Prezydenta Miasta S. na rzecz Skarbu Państwa- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach kwotę 200 złotych tytułem nieuiszczonego wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Jarmasz (spr.), Asesor WSA Mirosław Surma, Protokolant Sekretarz sądowy Łukasz Pastuszko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 października 2006 roku sprawy ze skargi Z. W. na czynność Prezydenta Miasta S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uzupełnienia opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych 1. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności oraz poprzedzającej ją czynności z dnia [...] numer [...], 2. nakazuje ściągnąć od Prezydenta Miasta S. na rzecz Skarbu Państwa- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach kwotę 200 złotych (dwieście) tytułem nieuiszczonego wpisu sądowego.
Pismem z dnia 4 grudnia 2005 roku numer [...]doręczonym Z. i R.W. w dniu 12 grudnia 2005r./ Prezydent Miasta S. wezwał Z. W. i R. W. , wspólników spółki cywilnej, do wniesienia dopłaty w kwocie [...] tytułem uzupełnienia dotychczasowej opłaty [...] zł łącznie za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w punkcie przy ul. P.
Przywołując art. 111 ustawy z 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi /t. jedn, Dz.U. 147 z 2002r., poz. 1231 ze zm./ stwierdził, że punk sprzedaży Delikatesy "A " przy ul. P. w 2003 roku jest kolejnym punktem sprzedaży w stosunku do punktu działającego w roku poprzednim tj. PPH U " B" spółka jawna wpisana do KRS pod numerem [...] z siedzibą w S., ul. L., której to wspólnikiem jest Z.W. wraz z P. U.. Zarówno spółka jawna jak i spółka cywilna są spółkami osobowymi, a więc przedsiębiorcami są odrębne osoby tj. wspólnicy, a nie same spółki.
W związku z tym sklep spółki cywilnej Z. W. jest kolejnym sklepem w stosunku do spółki jawnej.
W dniu 27 grudnia 2005r. Z. W. wniósł do Prezydenta Miasta S. pismo zatytułowane odwołanie od decyzji, w którym, w zdaniu pierwszym, stwierdził, że wnosi o uznanie, jak to w piśmie określono, w/w decyzji za niezgodną z obowiązującym prawem.
Na pismo to Prezydent Miasta S. odpowiedział pismem z dnia 2 stycznia, doręczonym w dniu 20 stycznia 2006r.. Podtrzymał swoje stanowisko, stwierdził, że wezwanie o uzupełnienie opłaty jest nadal aktualne, gdyż w piśmie z 27 grudnia 2005r. nie wykazano, że czynność materialno-techniczna w postaci wyliczenia zaległości, jest obarczona błędem.
Nadto w piśmie tym zawarto informację, że wyliczenie dla przedsiębiorcy opłat za zezwolenia, jak też wezwanie do ich uzupełnienia nie jest decyzją w rozumieniu Kpa, lecz czynnością materialno techniczną.
W dniu 31 stycznia 2006r. została wniesiona przez Z. W. skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, w której skarżący stwierdził, że w związku z pismem Prezydenta Miasta S. z dnia 2 stycznia 2006r. wyrażającego stanowisko Urzędu Miasta w sprawie wezwania do uzupełnienia opłaty za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych znak [...] kwestionuje wyjaśnienie organu oraz wezwanie do zapłaty kwoty [...] zł.
W uzasadnieniu skargi podano, że wezwanie do zapłaty kwoty [...] zł z tytułu uzupełnienia opłaty za sprzedaż napojów alkoholowych skarżący otrzymał 4 grudnia 2005r. Wezwanie to zakwestionował pismem z 27 grudnia 2005r.zarzucając niezgodność tego wezwania do zapłaty z prawem.
Odnosząc się do wyjaśnień Prezydenta Miasta S. z 2 stycznia 2006r., że wyliczenie kwoty opłaty jest czynnością materialno-techniczną zauważył,
2
że zgodnie z art. 9 Kpa na organie ciąży obowiązek informowania stron o okolicznościach faktycznych i pranych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków. Tego Urząd Miasta nie uczynił, więc krzywdzącym byłoby obarczanie go konsekwencjami za nieprawidłowe sformułowania w piśmie z dnia 27 grudnia 2005r.
Skarżący przywołał także przepis art. 111 ustawy o wychowaniu w trzeźwości
i przeciwdziałaniu alkoholizmowi przedsiębiorca zobowiązany jest do uiszczania
ustawowej opłaty o której mowa w pkt 5, a więc sprzedaży w danym punkcie
sprzedaży, przez co należy rozumieć wyodrębnioną jednostkę prowadząca
działalność w tym zakresie /przedsiębiorstwo/.
W ocenie skarżącego prowadzony przez niego sklep PPHU "B" spółka jawna przy ul. M. w S. pozostaje odrębnym przedsiębiorstwem w stosunku do utworzonego w 2003 roku sklepu Delikatesy "A" s.c. przy ul. P. także w S. Oba przedsiębiorstwa prowadzą sprzedaż alkoholu na podstawie odrębnych zezwoleń wydanych na podstawie odrębnych wniosków, posiadających odrębną numerację, odrębny termin ważności.
Na poparcie swoich twierdzeń skarżący odwołał się do regulacji art. 551 Kc stanowiącej, że przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników materialnych i niematerialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej i obejmuje ono m.in. koncesje, licencje, zezwolenia.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta S. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i zaprezentował obszerną argumentację je uzasadniającą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr. 153 poz.1269 ze zm./ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Rozciąga się ona także, wobec postanowienia art. 3 § 2 pkt. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ także na czynności z zakresu administracji publicznej, do których zalicza się także zaskarżoną w niniejszej sprawie czynność Prezydenta Miasta S..
W przypadku zaś uwzględnienia skargi na taką czynność, Sąd stwierdza bezskuteczność czynności w myśl przepisu art. 146 § 1 w/w ustawy Prawo o postępowaniu administracyjnymi.
Rozstrzygnięcie Sądu zostało podyktowane naruszeniem przepisu prawa materialnego w postaci art. 111 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, który stanowi, że opłatę za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych pobiera się w wysokości określonej w ust. 2 tego artykułu w przypadku przedsiębiorców rozpoczynających działalność gospodarczą w tym zakresie / ust. 3/.
3
Natomiast przedsiębiorcy, prowadzący sprzedaż napojów alkoholowych w punkcie sprzedaży w roku poprzednim, w którym wartość sprzedaży poszczególnych rodzajów alkoholu przekroczyła wielkości określone w ust. 5 , są obowiązani wnosić tę opłatę w wysokości podwyższonej.
Tak więc przesądzającym w sprawie jest ustalenie i stwierdzenie, czy spółka jawna PPHU "B" była tym samym przedsiębiorcą, co Z. W. jako wspólnik spółki cywilnej prowadzącej Delikatesy "A". Na tak postawione pytanie należy odpowiedzieć negatywnie.
Zdefiniowanie działalności gospodarczej oraz przedsiębiorcy zostało dokonane w art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 19 listopada 1999r./Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm./-w brzmieniu obowiązującym w 2002 i 2003 roku. Działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy jest zarobkowa działalność wytwórcza, handlowa, budowlana, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i eksploatacja zasobów naturalnych, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły.
Zaś przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz niemająca osobowości prawnej spółka prawa handlowego, objęta regulacją Kodeksu spółek handlowych, która zawodowo, we własnym imieniu podejmuje i wykonuje działalność gospodarczą.
Definicja ta wyróżnia dwa kryteria pozwalające na uznanie określonego podmiotu za przedsiębiorcę. Pierwszym jest kryterium podmiotowe pozwalające wyróżnić rodzaje podmiotów, które mogą być przedsiębiorcami ze względu na ich wskazanie w tym artykule. Drugie kryterium ma charakter przedmiotowy i polega na opisowym wskazaniu cech wykonywanej działalności.
Tak więc w przepisie tym spółka jawna, jako niemająca osobowości prawnej spółka prawa handlowego, zdefiniowana jest wprost jako przedsiębiorca. Co do faktu prowadzenia przez spółkę jawną sporu nie ma.
Podobnie też, odnosząc się do treści art. 4 ustawy z 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej / Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm./, uregulowana została kwestia spółki jawnej jako przedsiębiorcy. Artykuł ten stwierdza, że przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą.
W odniesieniu do jednostki organizacyjnej niebędącej osobą prawną, którą jest spółka jawna, zastosowanie będzie miała odrębna ustawa, a więc Kodeks spółek handlowych.
Przepis art. 8 ust. 1 i ust. 2 Ksh stwierdza, że spółka osobowa, a więc zgodnie z definicją z art. 4 § 1 Ksh spółka jawna, spółka partnerska, spółka komandytowa, spółka komandytowo-akcyjna, może we własnym imieniu nabywać prawa, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywaną, a przedsiębiorstwo swoje prowadzi pod własną firmą.
Jak z tego uregulowania wynika spółka jawna posiada zdolność prawną i jest traktowana jako podmiot prawa, a nie jako przedmiot wspólności łącznej, co ma miejsce w odniesieniu do spółek prawa cywilnego, a w konsekwencji w spółce cywilnej przedsiębiorcą jest każdy wspólnik.
Stąd też art. 36 ustawy z 20 sierpnia 1997r. o Krajowym Rejestrze Sądowym /t.jedn..Dz. U. Nr 17 z 2001 r., poz. 209 ze zm./ zawarty w Rozdziale 2 zatytułowanym
4
" Rejestr przedsiębiorców", w punkcie drugim, jako podmiot będący przedsiębiorcą wymienia spółkę jawną.
Tak więc spółka jawna PPHU "B" była przedsiębiorcą występująca samodzielnie w obrocie prawnym, a fakt, że jej wspólnikiem był skarżący nie dawał podstawy organowi do twierdzenia, że będąc wspólnikiem tej spółki był jednocześnie, jakby równolegle z tą spółką, przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.
Dlatego też konsekwencje w postaci podwyższenia opłat za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż alkoholu, jakie zdaniem organu wystąpiły dla osoby fizycznej Z. W., zostały ustalone z naruszeniem art. 11 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, ponieważ w 2002r. działalność gospodarczą, sprzedaż napojów alkoholowych, prowadził przedsiębiorca spółka jawna PPHU "B", zaś w 2003 zezwolenia z dnia 13 października 2003r. zostały wydane dla Z. W. i R. W. prowadzących w formie spółki cywilnej Delikatesy "A" w S., ul. P.
W ocenie Sądu tryb wnoszenia skargi na akty lub czynności organu administracji publicznej, przewidziany w przepisach art. 52 § 3 oraz art 53 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, został przez skarżącego zachowany, a terminy przez te przepisy przewidziane - dotrzymane.
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, działając na podstawie art. 146 § 1 ustawy (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło