II SAB/Ke 103/20
PostanowienieWSA w Kielcach2020-12-16
Skład orzekający: Sylwester Miziołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez organ pomocy społecznej w sprawie pomocy prawnej dotyczącej emerytury podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie ma kompetencji do rozpoznawania skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawach, które nie mieszczą się w zakresie jego właściwości określonym w art. 3 § 2 p.p.s.a., a w szczególności gdy przedmiotem sprawy jest ustalenie prawa do emerytury, co należy do właściwości organów rentowych, a nie organów pomocy społecznej. Wobec braku właściwości sądu administracyjnego skarga podlega odrzuceniu.Stan faktyczny
A. B. złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kielcach w sprawie pomocy prawnej dotyczącej emerytury. Organ wskazał, że wniosek z dnia 21 września 2020 r. został przekazany do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, właściwego organu w sprawach emerytalnych.Rozstrzygnięcie
Odrzucił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sylwester Miziołek po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym skargi A. B. na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w przedmiocie pomocy w sprawie emerytalnej p o s t a n a w i a : odrzucić skargę.
A. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie "pomocy prawnej w sprawie emerytalnej".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, ewentualnie odrzucenie, wskazując że złożony przez stronę wniosek z dnia 21 września 2020 r. został przekazany w dniu 23 września 2020 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (wg właściwości).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
Z przytoczonych przepisów wynika, że sprawowana przez sądy administracyjne kontrola przewlekłego prowadzenia postępowania przed organami administracji publicznej obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle określonych przez p.p.s.a. Dopiero stwierdzenie, że dana sprawa podlega kognicji sądów administracyjnych będzie otwierało drogę do merytorycznej oceny kwestionowanego aktu, czynności, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest przewlekłe prowadzenie przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej postępowania administracyjnego w sprawie zgłoszonego przez stronę wniosku o pomoc prawną w sprawie emerytalnej.
Zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. 2019, poz. 1507) pomoc społeczna polega w szczególności na:
1) przyznawaniu i wypłacaniu przewidzianych ustawą świadczeń;
2) pracy socjalnej;
3) prowadzeniu i rozwoju niezbędnej infrastruktury socjalnej;
4) analizie i ocenie zjawisk rodzących zapotrzebowanie na świadczenia z pomocy społecznej;
5) realizacji zadań wynikających z rozeznanych potrzeb społecznych;
6) rozwijaniu nowych form pomocy społecznej i samopomocy w ramach identyfikowanych potrzeb.
Zgodnie z § 3 ust. 1 statutu MOPR w Kielcach, stanowiącym załącznik do uchwały Rady Miasta Kielce z dnia 23 kwietnia 2020 nr XXVII/508/2020, Ośrodek wykonuje zadania:
1) pomocy społecznej, wynikające z ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej w zakresie:
- zadań własnych gminy,
- zadań gminy zleconych z zakresu administracji rządowej,
- zadań własnych powiatu,
- zadań powiatu zleconych z zakresu administracji rządowej,
2) w zakresie rehabilitacji społecznej osób niepełnosprawnych, wynikające z ustawy z dnia 27.08.1997 roku o rehabilitacji zawodowej społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych,
3) w zakresie organizowania oparcia społecznego i organizowania usług opiekuńczych dla osób, które z powodu choroby psychicznej lub upośledzenia umysłowego mają poważne trudności w życiu codziennym, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 roku o ochronie zdrowia psychicznego,
4) w sprawie świadczeń rodzinnych, o których mowa w ustawie z dma 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych,
5) w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie,
6) prowadzenia postępowań wynikających z ustawy z dnia 7 września 2007 roku o pomocy osobom uprawnionym do alimentów,
7) w zakresie wspierania rodziny i systemie pieczy zastępczej wynikające z ustawy z dnia 9 czerwca 2011 roku o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
8) w zakresie organizowania prac społecznie użytecznych zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy,
9) w zakresie reintegracji społecznej i zawodowej osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, poprzez uczestnictwo w zajęciach prowadzonych przez Klub Integracji Społecznej, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 13 czerwca 2003 roku o zatrudnieniu socjalnym,
10) w zakresie opieki nad dziećmi do lat 3 poprzez organizację żłobka dziecięcego, zgodnie z ustawą o opiece nad dziećmi do lat 3 z dnia 4 lutego 2011 roku,
11) w zakresie ochrony zdrowia psychicznego, zgodnie z ustawą z dnia 19 sierpnia 1994 roku o ochronie zdrowia psychicznego.
Zgodnie z § 3 ust. 2 ww. statutu Ośrodek wykonuje czynności:
1) związane z przygotowaniem i wydawaniem decyzji administracyjnych w sprawach przyznania dodatków mieszkaniowych, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 czerwca 200 i roku o dodatkach mieszkaniowych,
2) związane z zawieraniem umów z zakresu rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych, wynikające z ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych,
3) związane z przygotowaniem i wydawaniem decyzji administracyjnych w sprawach przyznania dodatku energetycznego przysługującymi odbiorcy wrażliwemu energii elektrycznej, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 roku Prawo energetyczne,
4) związane z realizacją rządowego programu dla rodzin wielodzietnych, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 5 grudnia 2014 roku o Karcie Dużej Rodziny,
5) związane z przyznawaniem i wypłacaniem świadczenia wychowawczego, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 11 lutego 2016 roku o pomocy państwa w wychowaniu dzieci,
6) związane z przyznawaniem i wypłatą jednorazowego świadczenia z tytułu urodzenia dziecka, u którego zdiagnozowano ciężkie i nieodwracalne upośledzenie albo nieuleczalną chorobą zagrażającą życiu, które powstały w prenatalnym okresie rozwoju dziecka lub w czasie porodu w wysokości 4000 zł, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 4 listopada 2016 roku o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin "Za życiem",
7) związane z wnioskowaniem o przyznanie dotacji celowej na wypłatę świadczenia pieniężnego, wypłatą świadczenia pieniężnego oraz sporządzaniem sprawozdań na poziomie wykorzystania dotacji celowej na wypłatę świadczenia dla posiadaczy Karty Polaka, wynikające z ustawy z dnia 7 września 2007 roku o Karcie Polaka,
8) związane z ustaleniem prawa i wypłatą zasiłków dla opiekuna, wynikających z ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 roku o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów.
Z kolei zgodnie z § 3 ust. 3 ww. statutu do zadań Ośrodka należy również nadzorowanie pracy jednostek organizacyjnych Miasta Kielce, wymienionych w załączniku do niniejszego Statutu.
Uwzględniając treść cyt. regulacji należy stwierdzić, że skierowany przez skarżącego do Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wniosek nie dotyczył żadnej z ww. form pomocy, do udzielenia której jest uprawniony i zobowiązany organ pomocy społecznej. Żądanie skarżącego bezspornie natomiast dotyczyło kwestii związanych z ustaleniem prawa do emerytury. Tymczasem zgodnie z art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2020 r. poz. 53) decyzje w sprawach świadczeń wydają i świadczenia te wypłacają, z uwzględnieniem ust. 2-4, organy rentowe właściwe ze względu na miejsce zamieszkania osoby zainteresowanej. Organem rentowym jest z kolei jednostka organizacyjna Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, określona w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, właściwa do wydawania decyzji w sprawach świadczeń (art. 4 pkt 6). Przyznanie emerytury wiąże się bowiem ze spełnieniem określonych prawem przesłanek, do których oceny uprawniony jest wyłącznie organ rentowy. Okoliczność ta legła u podstaw przekazania przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kielcach wniosku strony z dnia 21 września 2020 r. Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych – wg właściwości.
Zestawiając ze sobą treść cyt. przepisów p.p.s.a., ustawy o pomocy społecznej oraz statutu MOPR – w kontekście wniosku skarżącego o pomoc prawną w sprawie emerytalnej – zasadnym jest stwierdzenie, że zaskarżone przez A. B. przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego w tym przedmiocie nie mieści się w zakresie właściwości sądu administracyjnego.
Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji postanowienia – na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło