II SAB/Ke 108/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Banach, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 września 2021 r. Polskiej Federacji Związkowej P. na bezczynność Dyrektora Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. II SAB/Ke 108/21 Uzasadnienie W dniu 21 czerwca 2021 r. Polska Federacja Z. wniosła skargę na bezczynność Dyrektora Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej (MGOPS), w przedmiocie nierozpatrzenia wniosku z dnia 19 maja 2021 r., nr [...], o udostępnienie informacji publicznej, wnosząc o: 1. stwierdzenie, że doszło do bezczynności w zakresie odpowiedzi na pytania zawarte w ww. wniosku; 2. zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku; 3. zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżąca Federacja wyjaśniła, że ww. wnioskiem zwróciła się o udostępnienie następujących informacji publicznej: 1. czy w okresie od 1 stycznia 2021 r. do nadal, bez obecności pracownika socjalnego prowadzącego daną rodzinę były prowadzone z tą rodziną lub jej członkami rozmowy z udziałem dyrektora, zastępcy dyrektora MGOPS lub innego przełożonego tego pracownika?; 2. jeśli tak, to ile było takich spotkań/rozmów w ww. okresie, z podaniem daty i miejsca spotkań, ilu pracowników socjalnych taka sytuacja dotyczyła, a także, czy w wyniku tych rozmów zostały sporządzane protokoły/oświadczenia? Skarżąca Federacja podniosła, że nie występowała o udostępnienie rejestrów lub kalendarza spotkań, a wyłącznie o udostępnienie informacji statystycznych dotyczących spotkań kierujących MGOPS w ramach wykonywanych przez nich czynności służbowych. Na poparcie skargi przywołała stosowne przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, wyrok NSA w sprawie I OSK 1083/15 oraz wyrok WSA w Warszawie w sprawie II SAB/Wa 564/14. Podniosła, że do dnia wniesienia skargi organ nie dokonał czynności, do której był zobowiązany na mocy ustawy, a jedynie poinformował skarżącą, że nie uważa żądanej informację za publiczną. W odpowiedzi na skargę Dyrektor MGOPS wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że żądana informacja nie miała charakteru informacji publicznej, o czym powiadomił skarżącą, a dodatkowo o tym, że nie posiada żądanej informacji. Wyjaśnił, że pracownicy MGOPS , w tym dyrektor lub jego zastępca prowadzą codziennie dziesiątki rozmów z potencjalnymi klientami pomocy społecznej. Niektóre są dokumentowane w protokołach, inne mają charakter całkowicie nieoficjalny. Takie rozmowy nie są rejestrowane w żadnych rejestrach. Statystyki i sprawozdawczość pozwalają wyodrębnić ilość poszczególnych świadczeniobiorców, ale nie rozmów z nimi. Żaden przepis prawa powszechnie obowiązującego nie nakłada na organy pomocy społecznej obowiązku prowadzenia rejestrów rozmów z klientami pomocy społecznej. W tej sytuacji organ realizując wniosek skarżącej musiałby żądaną informację wytworzyć, co jest w praktyce niemożliwe, z uwagi na dużą skalę rozmów. Ponadto, w ocenie organu żądana informacja ma charakter dokumentów wewnętrznych, wytworzonych w zakresie działania organu wykonującego zadania z zakresu administracji publicznej. Orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące dokumentu wewnętrznego zaakceptował Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. P 25/12. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej "Ppsa", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1–7 i § 3 Ppsa, a także, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 Ppsa, na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1–4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest przy tym wymagane poprzedzenie jej ponagleniem, o którym mowa w art. 37 Kpa i art. 53 § 2b Ppsa, ponieważ w tych sprawach przepisy Kpa stosuje się wyłącznie w zakresie wskazanym w art. 16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020 r., poz. 2176), dalej "udip". Udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej. W sytuacji gdy wniosek nie znajduje podstawy w przepisach prawa, ponieważ żądanie nie dotyczy informacji publicznej, organ nie jest w posiadaniu danej informacji lub obowiązuje inny tryb udostępniania informacji, organ zobowiązany jest zawiadomić o tym wnioskodawcę (w formie pisma). Obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział natomiast w takich przypadkach, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, ale organ odmawia jej udostępnienia, albo zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania (art. 16 ust. 1 udip), tj., gdy istnieją ustawowe podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej (art. 5 udip), bądź przeszkody do jej udostępnienia w określony sposób lub w określonej formie (art. 14 ust. 2 udip). Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie (por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2019 r., sygn. I OSK 137/18). Zgodnie z art. 13 ust. 1 udip udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2). W rozpoznawanej sprawie skarżąca Federacja we wniosku z dnia 19 maja 2021 r. wystąpiła do Dyrektora MGOS o udzielenie informacji, czy we wskazanym we wniosku okresie były prowadzone, bez obecności pracownika socjalnego prowadzącego daną rodzinę, rozmowy z tą rodziną lub jej członkami z udziałem dyrektora, zastępcy dyrektora MGOPS lub innego przełożonego tego pracownika, a jeśli tak, to ile było takich spotkań/rozmów, z podaniem daty i miejsca spotkań, ilu pracowników socjalnych taka sytuacja dotyczyła, a także, czy w wyniku tych rozmów zostały sporządzane protokoły/oświadczenia. Organ niezwłocznie, bowiem w piśmie z dnia 21 maja 2021 r., poinformował wnioskodawcę, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, oraz że MGOPS nie prowadzi rejestrów dotyczących rozmów z rodzinami. W orzecznictwie trafnie podkreśla się, że o ile sam terminarz spotkań organów władzy publicznej jest dokumentem wewnętrznym i nie stanowi informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2014 r., sygn. I OSK 2914/13), o tyle już informacja o spotkaniach organów władzy publicznej, funkcjonariuszy publicznych, wykonujących zadania związane z pełnioną funkcją stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust.1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c udip jako dotyczącą działalności organów władzy publicznej (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 19 grudnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Wa 563/14, z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. II SAB/Wa 582/14). Nie ma więc racji organ twierdząc, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. Skarga na bezczynność w niniejszej sprawie nie jest jednak zasadna z przyczyn, o których poniżej. Zgodnie z art. 10 ust. 1 udip na wniosek udostępniana jest wyłącznie informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium. W Biuletynie Informacji Publicznej, pod adresem: [...].html, udostępniony jest Regulamin Organizacyjny MGOPS , jako załącznik do zarządzenia Nr [...] Dyrektora MGOPS z dnia 1 kwietnia 2016 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu Organizacyjnego MGOPS . W § 17 ust. 1 pkt 20 Regulaminu określono, że do zadań i kompetencji Dyrektora Ośrodka należy przyjmowanie klientów Ośrodka w sprawach skarg i wniosków. Z kolei zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 18 regulaminu, do zadań i kompetencji Zastępcy Dyrektora należy również przyjmowanie klientów Ośrodka w sprawach skargi i wniosków. Z powyższego jednoznacznie wynika, że zarówno Dyrektor, jak i jego Zastępca spotykają się z klientami Ośrodka. Przywołane zapisy Regulaminu pozwalają również na spotkania bez obecności pracownika socjalnego prowadzącego daną rodzinę. Potwierdzeniem tego są wyjaśnienia organu zawarte w odpowiedzi na skargę, gdzie podano, że pracownicy Ośrodka, w tym Dyrektor lub jego Zastępca prowadzą codziennie dziesiątki rozmów z osobami, czy rodzinami – potencjalnymi klientami pomocy społecznej. Nie budzi zatem wątpliwości, że Informacja, o którą wnosiła skarżąca Federacja w punkcie 1 wniosku z dnia 19 maja 2021 r. łączy się z kompetencjami i zadaniami Dyrektora MGOPS i jego zastępcy. Uwzględniając fakt, że przepisy nie wprowadzają obowiązku rejestracji rozmów/spotkań, żądanie udostępnienia ich ilości, dat i miejsca w jakich się odbywały, ilu pracowników taka sytuacja dotyczyła – nie znajduje uzasadnienia. Nie bez znaczenia jest także okoliczność, że w odniesieniu do punktu 2 ww. wniosku organ zarówno w odpowiedzi na wniosek, jak i w odpowiedzi na skargę w sposób jednoznaczny oświadczył, że nie prowadzi rejestrów dotyczących rozmów z rodzinami. Jest to równoznaczne z twierdzeniem, że nie może udzielić informacji, gdyż nie posiada dokumentów źródłowych. Skarżąca Federacja w żaden sposób nie podważyła skutecznie tego twierdzenia. Wniosek o udzielenie informacji publicznej rodzi po stronie dysponenta tej informacji obowiązek jej udostępnienia w sytuacji, gdy owa informacja publiczna znajduje się w jego posiadaniu. W sytuacji zatem, gdy organ nie posiada żądanej informacji, nie można zobowiązać go do jej udzielenia. Jeśli podmiot nie jest w posiadaniu informacji publicznej wskazanej we wniosku o udzielenie informacji publicznej, to w ocenie Sądu zasadne jest przyjęcie, że odpowiedź udzielona pismem (czynność materialno-techniczna) z podaniem wyjaśnienia, że organ nie jest w posiadaniu informacji, wyłącza możliwość postawienia skutecznego zarzutu bezczynności. Nie można zobowiązać organu do udostępnienia informacji, której nie posiada, ponieważ zobowiązanie takie byłoby niewykonalne. W niniejszej sprawie organ musiałby żądaną informację wytworzyć. Należy również zauważyć, że Sąd nie jest władny do zweryfikowania prawdziwości twierdzeń organu, podanych w piśmie o nieprowadzeniu rejestrów rozmów z rodzinami. Wyjaśnienia organu w powyższym zakresie znajdują jednak oparcie w tym, że przepisy obowiązującego prawa nie nakładają na dyrektorów ośrodków pomocy społecznej obowiązku prowadzenia takich rejestrów, skarżąca zaś nie wykazała, że organ faktycznie dysponuje danymi objętymi wnioskiem. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 Ppsa.