II SAB/Ke 129/24
WyrokWSA w Kielcach2025-02-05
Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Krzysztof Armański, Agnieszka Banach
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Starosta dopuścił się bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej na wniosek Stowarzyszenia, a jeśli tak, to czy naruszenie to miało charakter rażący?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Starosta dopuścił się bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej, ponieważ dokumentacja projektowa dołączona do wniosku o pozwolenie na budowę może zawierać informacje o sprawach publicznych, nawet jeśli postępowanie nie zostało jeszcze zakończone. Sąd zobowiązał Starostę do rozpatrzenia wniosku w terminie 14 dni, stwierdził jednak, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zasądzono zwrot kosztów postępowania.Stan faktyczny
Stowarzyszenie S. D. zwróciło się do Starosty o udostępnienie szeregu informacji dotyczących planowanej inwestycji budowlanej, w tym szczegółów technicznych i ocen oddziaływania. Starosta odmówił udostępnienia większości informacji, twierdząc, że stanowią one tajemnicę inwestora i nie są informacją publiczną do czasu zakończenia postępowania. Stowarzyszenie wniosło skargę na bezczynność organu. WSA w Kielcach oddalił skargę, ale NSA uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując, że dokumentacja projektowa może zawierać informacje publiczne. Po ponownym rozpoznaniu WSA zobowiązał Starostę do rozpatrzenia wniosku.Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Starostę do rozpatrzenia wniosku S. D. z 13 lipca 2023 r. w terminie 14 dni od daty zwrotu organowi akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku; stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; zasądzono od Starosty na rzecz S. D. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański Sędzia WSA Agnieszka Banach (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. D. na bezczynność Starosty w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Starostę do rozpatrzenia wniosku S. D. z 13 lipca 2023 r., w terminie 14 dni od daty zwrotu organowi akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Starosty na rzecz S. D. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wnioskiem z 13 lipca 2023 r. S. D. (zwane dalej "Stowarzyszeniem") wystąpiło do Starosty, za pośrednictwem poczty elektronicznej, o udostępnienie informacji, cyt.: "W związku z postępowaniem prowadzonym pod sygnaturą [...] wnosimy o:
- podanie listy wszystkich dokumentów, które zostały załączone do sprawy;
- podanie, czy w dokumentacji występuje ocena obszaru na który oddziałuje inwestycja, w tym ocena oddziaływania na środowisko Natura 2000 (jeśli tak, prosimy o przesłanie powyższych informacji);
- podanie, czy zostały przeprowadzone badania lub ocena kumulacji pola magnetycznego oraz czy dokumentacja zawiera takie wyliczenia (jeśli tak, prosimy o przesłanie powyższych informacji);
- podanie jaka będzie ilość anten, na jakiej wysokości będą rozlokowane oraz szerokość wiązki w pionie i poziomie;
- podanie jaka będzie moc promieniowania poszczególnych anten oraz jaka będzie emisja pola elektromagnetycznego w tym częstotliwość pracy;
- podanie, czy został określony azymut wiązki głównej (jeśli tak, prosimy o przesłanie informacji);
- podanie, czy anteny (nadajnik) mają możliwość zmiany częstotliwości pracy, mocy oraz położenia (tilt) zdalnie;
- podanie, czy Starosta [...] powołał biegłego celem oceny, czy przedmiotowa inwestycja nie będzie potencjalnie lub znacząco wpływać na środowisko".
W odpowiedzi udzielonej pismem z 24 lipca 2023 r. Starosta poinformował wnioskodawcę, że w powyższej sprawie nie zostały wytworzone żadne dokumenty, które mogą stanowić informację publiczną w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, z wyjątkiem zawiadomienia o wszczęciu postępowania znak: [...] Wskazał, że w tej sprawie postępowanie administracyjne prowadzone jest na wniosek przedsiębiorcy nie będącego osobą publiczną, a żądane informacje dotyczą dokumentów załączonych przez inwestora do wniosku o pozwolenie na budowę. Do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia prowadzonego postępowania i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zatwierdzeniu projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego przedłożone przez inwestora dokumenty oraz dokumentacja projektowa są jego własnością, a dostęp do informacji w nich zawartych podlega ograniczeniu ze względu na prywatność inwestora oraz tajemnicę wynikającą m.in. z praw autorskich autora projektu. Nadto Starosta wyjaśnił, że żadne przepisy prawa nie nakładają na organ obowiązku powoływania biegłego do oceny oddziaływania na środowisko, a stacje bazowe telefonii komórkowej, jako instalacje radiokomunikacyjne zostały wykreślone z katalogu przedsięwzięć mogących oddziaływać na środowisko. Stowarzyszenie zostało poinformowane, że zgodnie z art. 34a ustawy Prawo budowlane organ zamieszcza w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie obsługującego go urzędu informację o wszczęciu postępowania w sprawie pozwolenia na budowę dotyczącego realizacji inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej oraz informuje o tym postępowaniu w sposób zwyczajowo przyjęty na obszarze właściwości tego organu. Informacja w tej sprawie została udostępniona w BIP Starostwa Powiatowego w K. w 4 lipca 2023 r. oraz przesłana do Urzędu Gminy M. w celu publikacji. Dodatkowo podano, że informacje dotyczące wszystkich postępowań administracyjnych związanych z budową obiektów budowlanych na terenie powiatu kieleckiego są udostępniane publicznie i bezpłatnie na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego za pomocą wyszukiwarki http://wyszukiwarka. gunb.gov.pl/.
Stowarzyszenie 25 lipca 2023 r. przesłało Staroście informację, że, cyt.: "Z ostrożności procesowej w uzupełnieniu wniosku z 13 lipca 2023r. informujemy, iż w naszym zainteresowaniu nie są akta czy dokumenty z toczącego się postępowania administracyjnego natomiast domagamy się udostępnienia zawartych w nich informacji".
Starosta pismem z 7 sierpnia 2023 r. poinformował Stowarzyszenie, że:
- do wniosku o pozwolenie na budowę inwestor dołączył wymagane przepisami art. 33 ust. 2 ustawy Prawo budowlane dokumenty, tj.: projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany w postaci papierowej - w 3 egzemplarzach wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw lub kopiami tych opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;
- przedmiotowa inwestycja nie jest zaliczana do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, ani przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i nie wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko;
- projektowana inwestycja nie jest położona na obszarze Natura 2000 i nie wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na ten obszar.
Organ podtrzymał wyjaśnienia zawarte w piśmie z 24 lipca 2023 r., wskazując, że pozostałe żądane informacje nie mogą zostać udostępnione, gdyż stanowią integralną część projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, objętego tajemnicą inwestora. Szczegółowe informacje i rozwiązania architektoniczno-budowlane zawarte w projekcie sporządzonym na zlecenie przedsiębiorcy nie będącego osobą publiczną, nie stanowią informacji publicznej do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia prowadzonego postępowania i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zatwierdzeniu projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno- budowlanego. Toczące się postępowanie administracyjne w tej sprawie nie zostało zakończone ostateczną decyzją.
Stowarzyszenie w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach zarzuciło Staroście bezczynność w zakresie rozpatrzenia wniosku strony z 13 lipca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, podnosząc naruszenie:
- art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskiej i Politycznych oraz art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez niezastosowanie polegające na nieudostępnieniu informacji na wniosek i tym samym naruszenie prawa człowieka do otrzymywania informacji;
- art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 i art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o udostępnienie informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 902), dalej jako "u.d.i.p.", poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że prawidłowe jest zakończenie sprawy bez pełnego udostępnienia wnioskowanej informacji, ani wydania decyzji administracyjnej w sprawie w terminie ustawowo przewidzianym.
W oparciu o powyższe zarzuty Stowarzyszenie wniosło o stwierdzenie, że doszło do bezczynności oraz zobowiązanie organu do załatwienia wniosku poprzez udostępnienie wnioskowanej informacji w zakresie pytań:
- czy zostały przeprowadzone badania lub ocena kumulacji pola magnetycznego oraz czy dokumentacja zawiera takie wyliczenia (jeśli tak, o przesłanie informacji);
- podanie jaka będzie ilość anten, na jakiej wysokości będą rozlokowane oraz szerokość wiązki w pionie i poziomie;
- podanie jaka będzie moc promieniowania poszczególnych anten oraz jaka będzie emisja pola elektromagnetycznego w tym częstotliwość pracy;
- podanie, czy został określony azymut wiązki głównej (jeśli tak, o przesłanie informacji);
- podanie, czy anteny (nadajnik) mają możliwość zmiany częstotliwości pracy, mocy oraz położenia (tilt) zdalnie,
lub do wydania decyzji administracyjnej w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku. Strona skarżąca wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie podniosło w szczególności, że organ pozostaje w bezczynności w ramach niniejszej sprawy, a jego stanowisko jest błędne. Przedmiotem wniosku był bowiem szereg informacji dotyczących inwestycji realizowanej na terenie powiatu. Są to informacje o zamierzeniach działań władzy ustawodawczej oraz wykonawczej, a także o programach w zakresie realizacji zadań publicznych, sposobie ich realizacji, wykonywaniu i skutkach realizacji tych zadań (art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. a i c u.d.i.p.) i tym samym podlegają udostępnieniu. Według skarżącego, budowa stacji telefonii komórkowej związana jest z zagospodarowanie terenu i dotyczy wydatkowania środków publicznych, więc bez wątpienia stanowi sprawę publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.
Zdaniem Stowarzyszenia, organ zaprzecza sam sobie, przywołując przesłankę ograniczenia prawa do informacji z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. i nie jest wstanie zdecydować, czy uznaje, że wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej, czy też stanowią taką informacje, ale dostęp do nich jest ograniczony. Świadczy to o tym, że organ nie zbadał okoliczności sprawy w rzetelny sposób, ani nie przeanalizował przedmiotu żądania i nie sposób uznać, aby wniosek był prawidłowo załatwiony.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Zdaniem Starosty, od bezczynności organu trzeba odróżnić sytuację, w której organ odpowiada na wniosek o udzielenie informacji publicznej, lecz z przyczyn przez niego opisanych i wyjaśnionych, nie może podać precyzyjnych informacji. Odpowiedź organu na wniosek skarżącego, tj. pismo z 24 lipca 2023 r., a zwłaszcza pismo z 7 sierpnia 2023r. należało potraktować jako udzielenie informacji, uwalniające od zarzutu bezczynności, choć stanowisko organu mogło nie satysfakcjonować wnioskodawcy.
Organ wskazał, że powiadomił skarżącego o przyczynach braku możliwości udostępnienia pełnej informacji, zgodnie ze złożonym wnioskiem, w szczególności przez wzgląd, że część żądanych dokumentów nie zawiera informacji publicznej (za wyjątkiem przedłożonej skarżącemu kopii zawiadomienia o wszczęciu postępowania znak: [...] z 4 lipca 2023 r.).
Odnosząc się do żądań zawartych w petitum skargi, Starosta podkreślił, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do organu drogą mailową 13 lipca 2023 r. i został uzupełniony przez skarżącego 25 lipca 2023 r., zaś organ udzielił odpowiedzi odpowiednio pismem z 24 lipca 2023 r. oraz pismem z 7 sierpnia 2023 r. Skarga na bezczynność wpłynęła zaś 16 sierpnia 2023 r., tj. przed upływem dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy, przewidzianego w art. 13 ust. 2 u.d.i.p., co czyni niezasadnym zarzut pozostawania przez organ w bezczynności, poprzez nieudostępnienie informacji na wniosek.
Podsumowując, Starosta podkreślił, że wniosek skarżącego został zrealizowany w istotnej części, natomiast pozostały, sporny zakres informacji zawartych w przedłożonych przez inwestora dokumentach nie mógł zostać udostępniony z wyżej podanych przyczyn.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 18 października 2023 r. w sprawie o sygn. akt II SAB/Ke 93/23 oddalił skargę S. D. na bezczynność Starosty w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z 13 lipca 2023 r.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Stowarzyszenie, zaskarżając to orzeczenie w całości. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 listopada 2024 r. sygn. akt III OSK 554/24 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach.
Za zasadne Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty naruszenia prawa materialnego. Powołując się na art. 1 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 u.i.d.p., NSA podkreślił w szczególności, że możliwość dostępu do danych z akt administracyjnych zawierających informację o sprawach publicznych nie może zostać - co do zasady - ograniczona do decyzji rozstrzygającej sprawę, jak błędnie przyjął Sąd pierwszej instancji. Dokumentacja projektowa dołączona do wniosku inwestora o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zatwierdzeniu projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego może bowiem zawierać informację o sprawach publicznych.
Po przekazaniu akt sprawy Sądowi pierwszej instancji na dzień 5 lutego 2025 r. wyznaczone zostało posiedzenie niejawne w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, a także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej - czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1991/12 i z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05, postanowienie NSA z dnia 23 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 646/10, dostępne: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, jak i dalej powołane orzeczenia).
Ponadto stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa niniejsza mogła zostać rozpoznana w trybie uproszczonym, ponieważ przedmiotem skargi jest bezczynność organu, przy czym zgoda stron na rozpatrzenie tej skargi w trybie uproszczonym nie była wymagana.
Z kolei zgodnie z art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przepis ten znajduje zastosowanie, gdy doszło do orzeczenia, o którym mowa w art. 185 § 1 p.p.s.a., a mianowicie, gdy zaszła konieczność ponownego rozpoznania sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Sąd pierwszej instancji, rozpoznający sprawę ponownie, nie może dokonać interpretacji przepisów w sposób odmienny niż wynikająca z orzeczenia wydanego w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej. Związanie wykładnią prawną dotyczy zarówno sądu rozpoznającego sprawę ponownie, jak również organu administracyjnego, do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia, chyba że nastąpi zmiana stanu prawnego, powodująca, że pogląd prawny NSA staje się nieaktualny. Oznacza to, że orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie.
Ponowną kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie objęta została bezczynność Starosty w zakresie rozpatrzenia wniosku S. D. z 13 lipca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Zakres badania przez sąd sprawy ze skargi na bezczynność organu administracji publicznej sprowadza się w pierwszym rzędzie do rozważenia, czy w ustalonym stanie faktycznym na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie oraz wyjaśnienia, jakie terminy określa ustawodawca do załatwiania spraw określonego rodzaju. Zasady oraz tryb udostępniania informacji publicznej reguluje powołana wyżej ustawa o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta wprowadziła w art. 1 ust. 1 definicję legalną "informacji publicznej", przez którą to informację należy rozumieć "każdą informację o sprawach publicznych". Udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej, przy czym informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 tej ustawy. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p., obowiązek wydania decyzji administracyjnej spoczywa na organie zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej - poza sytuacjami, gdy zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania - w takich przypadkach, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia, bo istnieją ustawowe podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej (art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), bądź przeszkody do jej udostępnienia w określony sposób lub w określonej formie (zob. art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Odpowiednio do okoliczności faktycznych rozpoznanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej powinno polegać zatem zasadniczo na: udostępnieniu informacji publicznej będącej w dyspozycji organu w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku - w drodze dokonania czynności materialno-technicznej, odmowie jej udzielenia - w drodze decyzji na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy w przypadku uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy (brak spełnienia warunku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy lub ograniczenie dostępu do informacji stosownie do art. 5 ustawy), wydaniu decyzji o umorzeniu postępowania - w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 ustawy lub poinformowaniu wnioskodawcy, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach ustawy, a więc nie dotyczy informacji publicznej.
W świetle powyższych uregulowań przyjąć należy, że bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej wystąpi wówczas, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot, będący w jej posiadaniu, nie podejmuje w przewidzianym terminie odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami orzecznictwa bezczynność zaistnieje zarówno wtedy, gdy nie zostanie dotrzymany termin załatwienia sprawy, jak i w razie odmowy podjęcia określonego działania, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby podmiot mylnie sądził, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od takiego obowiązku.
W sprawie niniejszej nie było kwestionowane, że Starosta, zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p., jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w kontekście żądanych informacji określonych we wniosku skarżącego z 13 lipca 2023 r. Organ nie powziął również wątpliwości co do trybu, w jakim Stowarzyszenie zwróciło się o żądane informacje publiczne, dlatego pismem z 24 lipca 2023 r., w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. (tj. w 14-tym dniu od złożenia wniosku 6 września 2022 r.), a następnie po uzupełnieniu wniosku przez Stowarzyszenie 25 lipca 2023 r. pismem z 7 sierpnia 2023 r. - udzielił wnioskodawcy odpowiedzi na ten wniosek, udostępniając informację publiczną w posiadanym zakresie. Treść skargi potwierdza, że odpowiedzi organu dotarły do skarżącego. Organ w reakcji na powyższy wniosek pismem z 24 lipca 2023 r., poinformował Stowarzyszenie, że w sprawie, której dotyczy wniosek o udzielenie informacji publicznej nie zostały wytworzone żadne dokumenty, które mogą stanowić informację publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p., z wyjątkiem zawiadomienia o wszczęciu postępowania z 4 lipca 2023 r., którego kopię organ udostępnił skarżącemu.
Biorąc pod uwagę stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w uzasadnieniu wyroku z dnia 7 listopada 2024 r. sygn. akt III OSK 554/24 wskazać należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z 9 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 7/13, akta sprawy są jako całość zbiorem różnorodnych materiałów usystematyzowanym przez organ, który nadał temu zbiorowi określony kształt i który się nim posługuje w prowadzonym postępowaniu. Akta są więc pewnym przedmiotem, którego dotyczą przepisy szczególne odnoszące się zarówno do jego tworzenia, rejestrowania, przechowywania, jak i udostępniania. Żądanie udostępnienia akt sprawy jako całości nie jest więc wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, ale żądaniem udostępnienia określonego zbioru materiałów. Zdaniem NSA należy zatem uwzględnić, że prawo do informacji dotyczy informacji o sprawie publicznej, a więc informacji o czymś, a nie udostępnienia zbioru materiałów jako takich.
Jednocześnie NSA podkreślił, że uznanie, że akta sądowe jako zbiór pewnych dokumentów i informacji nie stanowią informacji publicznej w całości, nie ogranicza prawa do informacji. Wnioskodawcy bowiem nie interesują wszystkie informacje zawarte w aktach sądowych, tylko ich część, którą może wskazać i określić we wniosku, co pozwoli zobowiązanemu podmiotowi udzielić tej informacji lub wydać decyzję o odmowie (por. Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Komentarz, Irena Kamińska i Mirosława Rozbicka-Ostrowska, LexisNexis, Warszawa 2012, str. 42). Stanowisko to można odnieść generalnie do akt innych postępowań, nie tylko sądowych (por. wyrok NSA z 5 marca 2024 r., sygn. akt III OSK 386/23, dostępny w CBOSA).
Jak ocenił NSA w powyższym wyroku, pomimo że akta sprawy nie stanowią informacji publicznej, nie oznacza to, że zawarte w nich informacje publiczne nie mogą być udostępnione w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zdaniem NSA, dotyczy to również będących przedmiotem tej sprawy informacji zawartych w aktach postępowania administracyjnego. Zatem informacje zawarte w aktach postępowania administracyjnego mogą być udostępniane w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, jeżeli stanowią one informacje o sprawach publicznych. Dokumentacja projektowa dołączona do wniosku inwestora o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zatwierdzeniu projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego może bowiem zawierać informację o sprawach publicznych. Informacje zawarte w takiej dokumentacji objęte wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej złożonym na etapie toczącego się postępowania administracyjnego, jeszcze przed jego zakończeniem, nie mogą zostać uznane za informacje nie stanowiące informacji publicznej tylko z tego powodu, że sprawa nie została zakończona decyzją administracyjną. Tym bardziej, że projektowana inwestycja w postaci budowy stacji bazowej telefonii komórkowej stanowi inwestycję celu publicznego z zakresu łączności publicznej. Charakter prawny objętej wnioskiem dostępowym inwestycji przemawia zatem, jak ocenił sąd kasacyjny, za udostępnieniem informacji publicznej znajdującej się w aktach postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego.
Zatem, jeżeli organ dostrzega konieczność ochrony tajemnicy przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.), bo zdaniem organu przedłożone przez inwestora dokumenty oraz dokumentacja projektowa są jego własnością, a dostęp do informacji w nich zawartych podlega ograniczeniu ze względu na prywatność inwestora oraz tajemnicę wynikającą m.in. z praw autorskich autora projektu, to w uzasadnieniu decyzji o odmowie udostępnienia takich informacji, organ ma obowiązek wykazać, że informacje te są chronione prawem. Odmowa udostępnienia informacji publicznej w drodze decyzji wydanej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., z uwagi na ochronę tajemnicy ustawowo chronionej (art. 5 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p) wymaga skonkretyzowanego i zindywidualizowanego względem określonej informacji wykazania, że ma ona charakter informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej lub innej posiadającej wartość gospodarczą. Odmowa oparta na tych podstawach, aby była skuteczna i legalna, musi wystąpić po spełnieniu dwóch przesłanek: formalnej i materialnej. W zakresie przesłanki formalnej przedsiębiorca musi zamanifestować w sposób zewnętrzny wolę zachowania określonych informacji w poufności. W zakresie zaś przesłanki materialnej, informacja ta, objęta manifestacją przedsiębiorcy, musi być tego rodzaju, że ma obiektywnie charakter informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej lub innej posiadającej realnie określoną wartość gospodarczą, wykluczającą możliwość udostępnienia informacji i przeważającą nad zasadą jawności (zob. wyrok NSA z 22 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 2347/15, LEX nr 2387437). Z powyższych powodów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a w punkcie I sentencji wyroku zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku Stowarzyszenia z 13 lipca 2023 r. - w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi akta sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku z uwzględnieniem stanowiska zajętego w tej sprawie przez sądy administracyjne.
Na mocy art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w punkcie II sentencji wyroku. Oceniając tę kwestię Sąd miał na uwadze, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa, czy opóźnienia w podejmowanych czynnościach pozbawionego jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W niniejszej sprawie nie sposób dopatrzyć się w działaniu organu rażącego naruszenia prawa. Bezczynność wynikała z błędnego procedowania organu nad złożonym wnioskiem, tj. przyjęcia, że doszło do nadużycia prawa poprzez żądanie udostępnienia przez skarżącą informacji jedynie z pobudek osobistych. Natomiast bezczynność ta nie była wynikiem kwestionowania konstytucyjnego prawa do uzyskiwania informacji o działalności władzy publicznej, czy też wyrazem złej woli organu. Należy podkreślić, że regulacje u.d.i.p. mogą powodować i niejednokrotnie powodują wątpliwości interpretacyjne.
O zasądzeniu kosztów postępowania sądowego, na które złożył się wpisu od skargi w wysokości 100 zł, Sąd orzekł w punkcie III sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło