II SAB/Ke 13/12
WyrokWSA w Kielcach2012-04-26
Skład orzekający: Anna Żak, Renata Detka, Jacek Kuza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta K. dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie wniosku E.M. z dnia 31 maja 2004 r. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, i czy w związku z tym należy zobowiązać organ do wydania aktu, stwierdzić rażące naruszenie prawa oraz wymierzyć grzywnę?Ratio decidendi
Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że Prezydent Miasta K. dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie wniosku o odszkodowanie, co stanowiło rażące naruszenie prawa. W związku z tym, Sąd zobowiązał organ do wydania aktu rozstrzygającego wniosek w terminie jednego miesiąca, stwierdził rażące naruszenie prawa przez przewlekłość oraz wymierzył organowi grzywnę w kwocie 500 zł.Stan faktyczny
Skarga E.M. dotyczyła bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania przez Prezydenta Miasta K. w sprawie wniosku z dnia 31 maja 2004 r. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Skarżący zarzucił organowi m.in. brak wznowienia postępowania mimo wskazań sądowych i decyzji administracyjnych, przekazanie sprawy do niewłaściwego organu oraz niewydanie postanowienia o podjęciu postępowania. Prezydent Miasta K. podejmował różne czynności, jednak sprawa nie została załatwiona, a postępowanie było wielokrotnie zawieszane i przekazywane między różnymi jednostkami.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zobowiązał Prezydenta Miasta K. do wydania aktu rozstrzygającego wniosek E.M. z dnia 31 maja 2004 r. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt organowi. Sąd stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzył Prezydentowi Miasta K. grzywnę w kwocie 500 zł za przewlekłe prowadzenie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2012r. sprawy ze skargi E.M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta K. w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną I. zobowiązuje Prezydenta Miasta K. do wydania aktu rozstrzygającego wniosek E.M. z dnia 31 maja 2004 roku o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt organowi; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. wymierza Prezydentowi Miasta K. grzywnę w kwocie 500 (pięćset) złotych za przewlekłe prowadzenie postępowania.
Skargą datowaną na 2 lutego 2012 r., a wniesioną w dniu 3 lutego 2012 r. za pośrednictwem Prezydenta Miasta K. do WSA w K.ach, E. M. zarzucił Prezydentowi Miasta K. bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania oraz naruszenie zasad wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Prezydenta K. z dnia [...] dotyczącą wniosku E. M. i R. K. z dnia 31 maja 2004 r. dotyczącego odszkodowania za pozbawienie właściciela nieruchomości. W skardze wniesiono również o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a.
W uzasadnieniu skargi E. M. zarzucił:
1. nie wznowienie postępowania w sprawie wniosku strony z 31 maja 2004 r. mimo wskazań zawartych w wyroku WSA w Warszawie z dnia [...], sygn. akt IV SA/Wa 2000/09 i decyzji Głównego Geodety Kraju z dnia [...] stwierdzającej nieważność decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta K. z dnia [...],
2. przekazanie sprawy do załatwienia do Miejskiego Zarządu Dróg z naruszeniem przepisów o właściwości,
3. nie wydanie postanowienia w przedmiocie podjęcia postępowania w związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...], mimo zwrócenia się o to pismem z dnia 25 maja 2011 r.
Z dokumentów dołączonych do skargi, a także do odpowiedzi na nią wynika, że
Prezydent K. działający jako starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, po rozpatrzeniu wniosku E. M. i R. K. z dnia 31 maja 2004 r. o doprowadzenie do zgodności ewidencji gruntów ze stanem prawnym dla nieruchomości położonej przy ul. Ł. i Ponurego P. w K.ach, decyzją z dnia [...], orzekł o pozostawieniu bez zmian dotychczasowego zapisu w ewidencji gruntów i budynków miasta K., dotyczącego nieruchomości położonej w K.ach przy ul. P. i Ł., oznaczonej w obrębie 005 numerami działek: 82/3, 16/8, 10/5, 10/4, 24/1, 30, 35, 40, 51/2 o łącznej powierzchni 1,4115 ha. Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy w/w decyzję.
Wyrokiem z dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję tego samego organu z dnia [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta K. z dnia [...] Sąd stwierdził bowiem, że obie te decyzje dotknięte są wadą kwalifikowaną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
W następstwie tego wyroku Główny Geodeta Kraju decyzją z dnia [...] stwierdził nieważność decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta K. z dnia [...] W uzasadnieniu tej decyzji Główny Geodeta Kraju uwzględniając w/w wyrok WSA w Warszawie stwierdził, że organy administracji błędnie zakwalifikowały wniosek stron z dnia 31 maja 2004 r. jako żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Analiza jego treści wskazuje bowiem, że zakres żądania wynikał wprost z powołanej we wniosku podstawy materialno prawnej, tj. art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, przytaczanej dalej jako Przepisy wprowadzające (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zmianami). Intencją wnioskodawców było zatem uruchomienie w trybie określonym w powołanym przepisie, postępowania w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną przy ulicy P. i Ł., obecnie oznaczoną w ewidencji gruntów i budynków miasta K. w obrębie 005 numerami działek: 10/4, 10/5, 16/8, 24/1, 30, 35, 40, 51/1, 51/2, 65/1 i 82/3 o łącznej powierzchni 1,4115 ha.
Po zwrocie akt w dniu 23 sierpnia 2011 r., Prezydent Miasta K. podejmował w sprawie różne czynności, które nie doprowadziły do załatwienia sprawy.
Pismem z dnia 8 września 2011 r. organ wezwał E. M. i R. K. do sprecyzowania, czy ich wniosek z dnia 31 maja 2004 r. należy potraktować jako wniosek o wszczęcie postępowania w trybie art. 73 Przepisów wprowadzających, tj. o wydanie decyzji przez Wojewodę w sprawie nabycia przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego własności nieruchomości obecnie oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków miasta K. w obrębie 005 numerami działek: 10/4, 10/5, 16/8, 24/1, 30, 35, 40, 51/1, 51/2, 65/1 i 82/3 o łącznej powierzchni 1,4115 ha.
W odpowiedzi na to wezwanie E. M. i R. K. w piśmie z dnia 26 września 2011 r. wezwali Prezydenta Miasta K. do sprecyzowania wezwania poprzez wskazanie: czy wolą organu jest wszczęcie postępowania odszkodowawczego za przejęte przez Państwo grunty J. S. jedynie wobec E. M. i R. K. z pominięciem pozostałych 16 stron będących współwłaścicielami przejętych gruntów, dlaczego organ pomija wyrok WSA w Warszawie z dnia [...], IV SA/Wa 2000/09 i wyrok WSA w K.ach z dnia 27 kwietnia 2011 r., II SA/Ke 161/11, czy organ zamierza umorzyć postępowanie podtrzymując swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] oraz czy wolą organu jest przekazanie sprawy nabycia własności nieruchomości przez Państwo Wojewodzie i ewentualnie w trybie jakich przepisów.
Pismem z dnia 26 października 2011 r. Prezydent Miasta K. przekazał wniosek E. M. i R. K. z dnia 31 maja 2004 r. Miejskiemu Zarządowi Dróg, celem podjęcia działań w trybie przepisów art. 73 Przepisów wprowadzających, tj. o wydanie decyzji przez Wojewodę w sprawie nabycia przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego własności nieruchomości obecnie oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków miasta K. w obrębie 005 numerami działek: [...] o łącznej powierzchni 1,4115 ha. Organ powołał się przy tym na wiążący pogląd wyrażony w wyroku WSA w Warszawie z dnia [...], z którego wynika, że intencją E. M. i R. K. przedstawioną jasno we wniosku z dnia 31 maja 2004 r., było uruchomienie postępowania, o jakim mowa w art. 73 Przepisów wprowadzających, w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania.
Pismem z dnia 16 listopada 2011 r. Miejski Zarząd Dróg w K. zwrócił wniosek E. M. i R. K. z dnia 31 maja 2004 r. do załatwienia Prezydentowi Miasta K., ponieważ w jego ocenie nie ma podstaw do regulowania własności przedmiotowych działek w trybie art. 73 Przepisów wprowadzających, gdyż Skarb Państwa i Gmina K. są już ich właścicielami, co wynika z zapisów w ewidencji gruntów miasta K. i w księgach wieczystych.
W dniu 9 grudnia 2011 r. do Urzędu Miasta K. wpłynęło datowane na 8 grudnia 2011 r. zażalenie skierowane do Wojewody za pośrednictwem Prezydenta Miasta K., na bezczynność tego ostatniego organu w sprawie wniosku E. M. i R. K. z dnia 31 maja 2004 r.
W kolejnym piśmie z dnia 19 grudnia 2011 r. Prezydent Miasta K. przekazał wniosek E. M. i R. K. z dnia 31 maja 2004 r. Wojewodzie emu, celem podjęcia działań w trybie przepisów art. 73 Przepisów wprowadzających. W piśmie tym Prezydent Miasta K. wyraził pogląd, że uzyskanie deklaratoryjnej decyzji wojewody, w której zostanie wskazany właściciel gruntu (Skarb Państwa lub gmina), a więc podmiot zobowiązany do wypłaty odszkodowania, o którego ustalenie i wypłatę zwrócił się E. M. i R. K. we wniosku z dnia 31 maja 2004 r., stanowi zagadnienie wstępne w postępowaniu o ustalenie wysokości i wypłatę odszkodowania.
Uwzględniając zażalenie z dnia 8 grudnia 2011 r., Wojewoda postanowieniem z dnia 5 stycznia 2012 r. uznał je za uzasadnione i zobowiązał Prezydenta Miasta K. do zawieszenia, w terminie do dnia 20 stycznia 2012 r., na podstawie art. 97 § 1 pkt. 4 kpa, postępowania w sprawie wniosku E. M. i R. K. z dnia 31 maja 2004 r., do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jakim jest prawomocne orzeczenie w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa, w trybie art. 73 Przepisów wprowadzających, przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego prawa własności przedmiotowej nieruchomości, a po ustąpieniu przyczyny zawieszenia, do podjęcia zawieszonego postępowania i zakończenia sprawy.
Pismem z dnia 31 stycznia 2012 r. Prezydent Miasta K. zawiadomił strony o wszczęciu - na żądanie E. M., R. K., R.S., Z. L. i M. S. zawarte we wniosku z dnia 31 maja 2004 r. uzupełnionym wnioskami z dnia 30 czerwca i 25 sierpnia 2004 r. - postępowania w sprawie o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, położoną w K. przy ulicy Ł. i P., oznaczoną w ewidencji gruntów i budynków miasta K. w obrębie 005 numerami działek: 10/4, 10/5, 16/8, 24/1, 30, 35, 40, 51/2, 65/1 i 82/3 o łącznej powierzchni 1,4041 ha.
Dwa dni później, tj. w dniu 2 lutego 2012 r. Prezydent Miasta K. wydał postanowienie zawieszające z urzędu, na podstawie art. 97 § 1 pkt. 4 kpa, opisane wyżej postępowanie administracyjne w sprawie o ustalenie i wypłatę odszkodowania, do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, tj. zakończenia postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa, w trybie art. 73 Przepisów wprowadzających, przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego prawa własności przedmiotowej nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. Na postanowienie to E. M. złożył zażalenie do Wojewody , który jednak utrzymał je w mocy. Na postanowienie Wojewody utrzymujące w mocy zawieszenie postępowania E. M. złożył skargę do WSA w Kielcach, która nie została jeszcze rozpoznana.
Z pisma Prezydenta Miasta K. z dnia 22 lutego 2012 r. przekazującego w/w zażalenie Wojewodzie wynika ponadto, że w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa, w trybie art. 73 Przepisów wprowadzających, przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego prawa własności przedmiotowej nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, toczyło się postępowanie przed WSA w Warszawie, w związku ze skargą E. M. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...], uchylającą w punkcie I i w tej części umarzającą postępowanie, a w pozostałej części utrzymującą w mocy decyzję Wojewody z dnia [...], której przedmiotem była odmowa stwierdzenia, że przedmiotowe nieruchomości przeszły na własność Skarbu Państwa lub gminy w trybie art. 73 Przepisów wprowadzających. Jak wynika z wyjaśnień złożonych na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2012 r., wskazane postępowanie przed WSA w Warszawie zakończyło się wyrokiem z dnia 24 lutego 2011 r., I SA/Wa 1844/10 oddalającym skargę. Od wyroku tego E. M. złożył skargę kasacyjną, która nie została jeszcze rozpoznana.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta K. wniósł o jej odrzucenie, względnie oddalenie. W ocenie tego organu bowiem podjął on kroki mające na celu rozpatrzenie wniosku E. M. i R. K. z dnia 31 maja 2004 r. poprzez wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za przedmiotową nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Organ nie wskazał jednak jakichkolwiek przepisów mających uzasadniać złożone przez siebie wnioski, ani też nie wyjaśnił, czym uzasadnia wniosek o odrzucenie, a czym wniosek o oddalenie skargi.
Na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2012 r. skarżący wyjaśnił, że jego skarga dotyczy zarówno bezczynności, jak i przewlekłości postępowania Prezydenta Miasta K., ponieważ nigdy nie rozpoznał on wniosku stron z dnia 31 maja 2004 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w K.ach zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu obowiązującym od dnia 11 kwietnia 2011 r. (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów administracji podlega kontroli sądowej, jeżeli polega ono na braku wydania decyzji administracyjnej, niektórych kategorii postanowień, innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, względnie pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach. Według art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6.
O bezczynności organu administracji publicznej można mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ bądź nie podjął żadnych czynności w sprawie, bądź wprawdzie podjął je, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie wydał w terminie decyzji administracyjnej. Przewlekłość stanowi natomiast w ocenie sądu kwalifikowaną postać bezczynności polegającą na tym, że nie tylko organ nie załatwił sprawy mimo tego, że mógł i powinien ją załatwić, ale ponadto podejmował działania z naruszeniem terminów załatwiania spraw określonych w art. 35 kpa, czynności organu nie prowadziły do załatwienia sprawy, ani nie przybliżały do tego, przez co miały znamiona czynności pozornych, czy nawet zbytecznych. Jak wynika z powyższych wywodów, stwierdzenie bezczynności wyłącza przede wszystkim załatwienie sprawy. Bezprzedmiotowe jest bowiem wówczas zobowiązywanie organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Oznacza to, że wydanie decyzji kończącej postępowanie uniemożliwia zaskarżenie bezczynności organu, nawet jeżeli postępowanie prowadził on w sposób rażąco naruszający terminy załatwiania spraw określone w przepisach kpa. Podobnie należy ocenić postępowanie, które wprawdzie nie zostało zakończone wydaniem merytorycznej decyzji kończącej sprawę, ale doszło w nim do wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania. Zgodnie bowiem z art. 35 ust. 5 kpa, do terminów określonych w przepisach poprzedzających (tj. w art. 35 § 1 – 4 kpa), nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, a także okresów zawieszenia postępowania. Nawet jednak w razie zaistnienia takich okoliczności wyłączających możliwość zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, a więc wyłączających możliwość uwzględnienia podstawowego żądania skargi na bezczynność, bądź przewlekłe prowadzenie postępowania, konieczne jest rozstrzygnięcie przez Sąd, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wynika to bowiem z zestawienia przepisów p.p.s.a. wprowadzonych ustawami: z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 6/2011 poz.18), z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz.U. Nr 34/2011 poz. 173) i z dnia 25 marca 2011 r. o zmianie p.p.s.a. (Dz.U. Nr 76/2011 poz. 409) - z przepisami kodeksu cywilnego dotyczącymi odszkodowania za niewydanie orzeczenia lub decyzji (art. 417¹ § 3 kc). Zgodnie bowiem z tym ostatnim przepisem, jeżeli szkoda została wyrządzona przez niewydanie orzeczenia lub decyzji, gdy obowiązek ich wydania przewiduje przepis prawa, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu niezgodności z prawem niewydania orzeczenia lub decyzji, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Wspomniane stwierdzenie stanowiące prejudykat w sprawie o odszkodowanie opartej na treści art. 417¹ § 3 kc, może wynikać między innymi z wyroku rozstrzygającego na podstawie art. 149 p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Aby możliwość uzyskania takiego stwierdzenia była realna, konieczne jest istnienie możliwości orzeczenia o tym czy bezczynność, bądź przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa również wtedy, gdy organ, przed rozpoznaniem skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, usunął bezczynność lub przewlekłość, załatwiając sprawę przez wydanie aktu, bądź dokonanie czynności. Z powyższych wywodów wynika ponadto, że w przedstawionej sytuacji aktualne jest również rozstrzyganie na wniosek strony bądź z urzędu, o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Nie ulega również żadnej wątpliwości, że wskazane rozstrzygnięcia określone w art. 149 § 1 zd. 2 i 149 § 2 p.p.s.a., tym bardziej mogą zapaść w razie uwzględnienia zasadniczego żądania skargi, tj. zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności.
Przenoszą powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że Prezydent Miasta K. nie załatwił rozpoznawanej sprawy mimo upływu terminów do jej załatwienia, a załatwiając ją dopuścił się przewlekłości, która miała charakter rażącego naruszenia prawa.
Niezałatwienie wniosku stron o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną przy ulicy P. i Ł., obecnie oznaczoną w ewidencji gruntów i budynków miasta K. w obrębie 005 numerami działek: [...] o łącznej powierzchni 1,4115 ha, nie jest wątpliwe. Wbrew twierdzeniom organu przy tym, fakt zawieszenia postępowania w sprawie postanowieniem z dnia 2 lutego 2012 r. do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, tj. zakończenia postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa, w trybie art. 73 Przepisów wprowadzających, przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego prawa własności przedmiotowej nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, nie świadczy o tym, że Prezydent Miasta K. nie ma możliwości załatwienia sprawy. Jak wynika bowiem z poczynionych w sprawie ustaleń, w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa, w trybie art. 73 Przepisów wprowadzających, przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego prawa własności przedmiotowej nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, toczyło się postępowanie przed WSA w Warszawie, w związku ze skargą E. M. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...], uchylającą w punkcie I i w tej części umarzającą postępowanie, a w pozostałej części utrzymującą w mocy decyzję Wojewody z dnia [...], której przedmiotem była odmowa stwierdzenia, że przedmiotowe nieruchomości przeszły na własność Skarbu Państwa lub gminy w trybie art. 73 Przepisów wprowadzających, które to postępowanie zakończyło się oddaleniem skargi wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 24 lutego 2011 r. Mimo tego, że E. M. od wyroku tego złożył skargę kasacyjną, która nie została jeszcze rozpoznana, nie można przyjąć, aby istniały w sprawie podstawy do dalszego zawieszenia postępowania, a w konsekwencji uznania, że niezałatwienie sprawy wniosku E. M. i R. K. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną przy ulicy P. i Ł., jest uzasadnione. W związku bowiem z wydaniem przez Ministra Infrastruktury w dniu [...] decyzji załatwiającej ostatecznie sprawę stwierdzenia nabycia z mocy prawa, w trybie art. 73 Przepisów wprowadzających, przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego prawa własności przedmiotowej nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, której wykonanie nie zostało wstrzymane, już w dacie [...] nie było podstaw do zawieszania postępowania z powodu tamtego postępowania. Stanu tego nie zmieniło wniesienie skargi przez E. M. do WSA w Warszawie na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...], ani też nierozpatrzonej jeszcze skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie z dnia 24 lutego 2011 r. oddalającego skargę E. M.. Wniesienie tych skarg nie wstrzymuje bowiem wykonania decyzji (art. 61 § 1 p.p.s.a.), a Sądy te nie wydały postanowienia o wstrzymaniu jej wykonania na podstawie art. 61 § 3 i 61§ 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. Zważywszy na datę złożenia przez E. M. i R. K. wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną przy ulicy P. i Ł. (31 maja 2004 r.), nie może być wątpliwości, że w sprawie doszło do przewlekłości. O rażącym charakterze tej przewlekłości świadczą natomiast następujące okoliczności.
Ze względu na ostateczny wynik pierwszej fazy postępowania, w której Prezydent Miasta K., jak się okazało całkowicie błędnie rozpatrywał wniosek E. M. i R. K. z dnia 31 maja 2004 r. jako żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, należy uznać, że przewlekłość w załatwieniu wniosku stron wynikła z tamtej błędnej kwalifikacji, obciąża organ. Nawet jednak gdyby nie przyjąć takiego poglądu, to również późniejsze działania organu świadczą o rażącej przewlekłości.
W toku postępowania wszczętego wnioskiem E. M. i R. K. z dnia 31 maja 2004 r. najpierw Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia [...], a następnie Główny Geodeta Kraju w decyzji z dnia [...] wyjaśnili, że analiza treści wniosku stron z dnia 31 maja 2004 r. wskazuje jednoznacznie, że treść i zakres żądania strony wynikał wprost z powołanej w tym wniosku podstawy materialno prawnej, tj. art. 73 Przepisów wprowadzających. Intencją wnioskodawców było zatem uruchomienie w trybie określonym w powołanym przepisie, postępowania w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną przy ulicy Ponurego P. i Ł.. Mimo tak jednoznacznych wskazań, mających w wypadku wskazań zawartych w wyroku WSA w Warszawie charakter wiążący (art. 153 p.p.s.a.), Prezydent Miasta K. po otrzymaniu w dniu 23 sierpnia 2011 r. akt sprawy, pismem z dnia 8 września 2011 r. wezwał E. M. i R. K. do dalszego sprecyzowania ich wniosku w szczególności przez wskazanie, czy ich wniosek z dnia 31 maja 2004 r. uzupełniony pismami z dnia 30 czerwca i 25 sierpnia 2004 r. należy potraktować jako wniosek o wydanie decyzji przez Wojewodę w sprawie nabycia prawa własności przedmiotowych nieruchomości przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego w trybie art. 73 Przepisów wprowadzających. Następnie organ podjął dwie nieuzasadnione i nieskuteczne próby przekazania wniosku stron z dnia 31 maja 2004 r. do załatwienia Miejskiemu Zarządowi Dróg (pismo z dnia 26 października 2011 r.) i Wojewodzie emu (pismo z dnia 19 grudnia 2011 r.). Miejski Zarząd Dróg zwrócił wniosek pismem z dnia 16 listopada 2011 r. wyjaśniając, że nie ma podstaw do złożenia wniosku do Wojewody o uregulowanie stanu prawnego przedmiotowych nieruchomości w trybie art. 73 ust. 1 Przepisów wprowadzających, gdyż zgodnie z zapisami w ewidencji gruntów miasta K. i w księgach wieczystych, jako właściciel tych nieruchomości ujawniony jest Skarb Państwa i Gmina K.. Bezzasadność wzywania stron do wyżej opisanego sprecyzowania ich wniosku z dnia 31 maja 2004 r. o ustalenie i wypłatę odszkodowania, a także przekazywania tego wniosku MZD i Wojewodzie do załatwienia wynikała z tego, że wniosek ten nie obejmował żądania stwierdzenia nabycia prawa własności przedmiotowych nieruchomości przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego w trybie art. 73 Przepisów wprowadzających, a ponadto E. M. i R. K. nie byli legitymowani do wszczęcia takiego postępowania. Ani w dniu 31 grudnia 1998 r. ani później nie posiadali oni bowiem żadnych praw rzeczowych do tych działek. Ponadto należy zauważyć, że kwestia stwierdzenia nabycia własności przedmiotowych działek przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego w trybie art. 73 Przepisów wprowadzających, była już przedmiotem rozstrzygania przez organy administracji, w wyniku czego po rozpatrzeniu wcześniejszego wniosku E. M. doszło w dniu [...] do wydania przez Wojewodę decyzji stwierdzającej, że między innymi przedmiotowe nieruchomości nie stały się w żadnej części z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa ani żadnej jednostki samorządu terytorialnego. Decyzja ta została następnie uchylona w części dotyczącej wszystkich przedmiotowych nieruchomości ostateczną decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] i w tej części postępowanie zostało umorzone, ponieważ organ II instancji uznał, że skoro przedmiotowe działki w dniu 31 grudnia 1998 r. pozostawały własnością Skarbu Państwa, to nie było podstaw do prowadzenia postępowania w tej części na żądanie wnioskodawców, gdyż nie legitymowali się oni w dniu 31 grudnia 1998 r. i nadal nie legitymują się prawem własności tych działek. Z tego powodu nie posiadali oni bowiem interesu prawnego do wystąpienia z wnioskiem w trybie art. 73 Przepisów wprowadzających, co skutkowało umorzeniem postępowania na podstawie art. 105 kpa jako bezprzedmiotowego. Należy dodać, że skarga wniesiona na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] między innymi przez E. M. i R. K., została oddalona wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 24 lutego 2011 r., a Sąd podzielił w całości motywację zaprezentowaną w uzasadnieniu decyzji Ministra Infrastruktury. Skoro takie rozstrzygnięcia zapadły w niniejszej sprawie już w czerwcu 2010 r., a następnie 24 lutego 2011 r., to Prezydent Miasta K. nie miał żadnych podstaw do przewlekania rozstrzygnięcia wniosku E. M. i R. K. z dnia 31 maja 2004 r. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za przedmiotowe nieruchomości, a jego czynności należy uznać za zbyteczne i nie zmierzające do załatwienia sprawy. Z uwagi natomiast na znaczne przekroczenie terminów załatwienia tej sprawy określonych w art. 35 kpa, Sąd uznał, że stwierdzone przewlekłe prowadzenie postępowania miało cechy rażącego naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 149 § 1 zd. 2 p.p.s.a. i zasługuje na wymierzenie organowi, który się go dopuścił grzywny w kwocie 500 zł (art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a.).
Odnosząc się do zawartych w skardze i wyrażanych w toku postępowania administracyjnego zarzutów E. M. dotyczących nie wznowienie postępowania w sprawie wniosku strony z 31 maja 2004 r. mimo wskazań zawartych w wyroku WSA w Warszawie z dnia [...], sygn. akt IV SA/Wa 2000/09 i decyzji Głównego Geodety Kraju z dnia [...], należy zauważyć, że nie miały one żadnego uzasadnienia i wynikły prawdopodobnie z wadliwego rozumienia przez skarżącego instytucji wznowienia postępowania administracyjnego uregulowanej w art. 145 i n. kpa. Ponieważ postępowanie zainicjowane wnioskiem stron z dnia 31 maja 2004 r. nie zostało zakończone wydaniem prawomocnej decyzji, nie było w sprawie podstaw do wdrażania nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji administracyjnych inicjowanego wnioskiem o wznowienie postępowania, o jakim mowa w art. 145 i n. kpa.
Uwzględniając powyższe rozważania WSA w Kielcach, na podstawie art. 149 § 1 i 2 oraz art. 286 § 2 p.p.s.a. zobowiązał Prezydenta Miasta K. do wydania aktu rozstrzygającego wniosek E. M., (który sam tylko i w imieniu własnym złożył niniejszą skargę) z dnia 31 maja 2004 r. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt organowi. W punkcie II wyroku Sąd na podstawie art. 149 § 1 zd. 2 p.p.s.a. stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a w punkcie III, na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. wymierzył Prezydentowi Miasta K. grzywnę w kwocie 500 zł za przewlekłe prowadzenie postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło