II SAB/Ke 158/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza Sędzia WSA Agnieszka Banach po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 marca 2022 r. sprawy ze skargi S. P. na bezczynność Zarządu Okręgowego [...] Związku Łowieckiego w L. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Zarząd Okręgowy [...] Związku Łowieckiego w L. do rozpoznania wniosku S. P. z dnia [...] września 2020 r. - w terminie 14 dni od daty doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. wymierza organowi grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych; IV. zasądza od Zarządu Okręgowego [...] Związku Łowieckiego w L. na rzecz S. P. kwotę [...](sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskiem z dnia 4 września 2020 r. S. P., na podstawie art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 2176) zwanej dalej "u.d.i.p.", zwrócił się do Zarządu Okręgowego [...] Związku Łowieckiego w L. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej odpowiedzi na pytania, cyt.: "1. Kto i na jakiej podstawie statutowej lub prawnej z Zarządu Główny [...] Związku Łowieckiego posiadał upoważnienia do reprezentowania [...] Związku Łowieckiego na konferencji odbywanej na [...] w dniach 27 luty 2020 do 1 marca 2020 roku? 2. Jakim zagadnieniom poświęcona była ta konferencja? 3. W jakiej formie spożytkowane zostały wnioski i materiały z tej konferencji? 4. Jakie zadania lub jakie role pełnili poszczególne osoby wchodzące w skład tej delegacji: (...)" (w tym miejscu wskazane z imienia i nazwiska). Wnioskodawca zwrócił się o udostępnienie powyższej informacji publicznej w formie wydruku, pocztą na podany we wniosku adres. W piśmie z dnia 22 października 2020 r. S. P. wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Zarządu Okręgowego [...] Związku Łowieckiego w L.. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 4 ust. 1 u.d.i.p. poprzez bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł, że wnioskiem z dnia 4 września 2020 r. wystąpił do organu o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej realizacji przez organ zadań określonych ustawą Prawo łowieckie. Wskazał, że zwrócił się o przesłanie dokumentów odzwierciedlających sposób wykonywania tych zadań, a w szczególności dostępności do przeprowadzania polowania w dobie walki z wirusem ASF. Zdaniem skarżącego, brak odpowiedzi organu w ciągu 14 dni lub niewykonanie żadnej z czynności określonej w art. 13-17 u.d.i.p., stanowi o bezczynności organu lub przewlekłym prowadzeniu postępowania w przedmiocie ww. wniosku. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o zobowiązanie organu do udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z dnia 4 września 2020 r., uznanie, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Zarząd Okręgowego [...] Związku Łowieckiego w L. pismem z dnia 12 listopada 2020 r. przekazał skargę S. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. WSA w Warszawie zarządzeniem z dnia 18 listopada 2020 r. wezwał organ do nadesłania odpowiedzi na skargę. Powyższe wezwanie doręczono organowi w dniu 7 grudnia 2020 r., na które organ nie udzielił odpowiedzi. WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 30 grudnia 2020 r. sygn. akt II SAB/Wa [...] stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania WSA w Lublinie. WSA w Lublinie wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o wskazanie Sądu do rozpoznania wniosków wszystkich sędziów i asesorów WSA w Lublinie o wyłączenie od orzekania w sprawie ze skargi S. P.. Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2021 r. sygn. akt III OW [...] Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył WSA w Kielcach do rozpoznania powyższych wniosków. WSA w Kielcach postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2021 r. sygn. akt II SO/Ke [...] wyłączył sędziów i asesorów WSA w Lublinie od orzekania w sprawie sygn. akt II SAB/Lu [...]. Następnie NSA postanowieniem z dnia 19 listopada 2021 r. sygn. akt III OW [...] wyznaczył WSA w Kielcach do rozpoznania wprawy ze skargi S. P. na bezczynność Zarząd Okręgowego [...] Związku Łowieckiego w L. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Sprawa niniejsza została zarejestrowana w WSA w pod sygn. akt II SAB/Ke [...]. W dniu 12 stycznia 2022 r. Sąd wezwał Zarząd Okręgowy [...] Związku Łowieckiego w L. do nadesłania w terminie 7 dni dokumentu, z którego wynika umocowanie M. P. do działania w imieniu organu oraz całości akt administracyjnych sprawy, a także udzielenia odpowiedzi na skargę, która będzie zawierała odniesienie się do zarzutów i wniosków skargi. Powyższe wezwanie doręczono organowi w dniu 18 stycznia 2022 r. Organ nie udzielił odpowiedzi. W dniu 18 lutego 2022 r. tut. Sądu ponownie wezwał organ do nadesłania w terminie 7 dni żądanych dokumentów. Wezwanie to organ odebrał w dniu 21 lutego 2022 r. Do dnia rozpoznania sprawy organ nie udzielił odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329) dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, a także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej - czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. Ponadto stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa niniejsza mogła zostać rozpoznana w trybie uproszczonym, ponieważ przedmiotem skargi jest bezczynność organu, przy czym zgoda stron na rozpatrzenie tej skargi w trybie uproszczonym nie była wymagana. Przedmiotem niniejszego postępowania jest bezczynność Zarządu Okręgowego [...] Związku Łowieckiego w L. w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego z 4 września 2020 r. W pierwszej kolejności podnieść należy, że zarówno wniosek jak i skarga zostały złożone przez S. P. jako osobę fizyczną, na co wskazuje nie tylko określenie wnioskodawcy w części wstępnej wniosku i skargi, ale również ich podpisanie bez zaznaczenia, że zostały złożone w imieniu wydawcy czasopisma " SEZON" oraz własnym jako redaktora naczelnego tego wydawnictwa. Zdaniem Sądu, oceny tej nie zmienia okoliczność powołania w treści skargi informacji, że S. P. jest redaktorem naczelnym tego wydawnictwa. Podanie w skardze tych danych ma jedynie walor informacyjny i nie stanowi oznaczenia – skonkretyzowania podmiotu skarżącego. W związku z powyższym, poza rozważaniami Sądu pozostaje kwestia wzajemnych relacji u.d.i.d.p. i ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe w zakresie trybu załatwienia sprawy wywołanej przedmiotowym wnioskiem. W dalszej kolejności wskazania wymaga, że zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. do udzielenia informacji publicznej zobowiązane są nie tylko władze publiczne, ale także inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Działalność [...] Związku Łowieckiego regulują przepisy ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (t.j. Dz. U. z 2020, poz. 1683), a w szczególności jej rozdział 6, a także statut. [...] Związek Łowiecki jest zrzeszeniem osób fizycznych i prawnych, które prowadzą gospodarkę łowiecką poprzez hodowlę i pozyskiwanie zwierzyny oraz działają na rzecz jej ochrony poprzez regulację liczebności populacji zwierząt łownych. [...] Związek Łowiecki posiada osobowość prawną. [...] Związek Łowiecki oraz koła łowieckie działają na podstawie ustawy oraz statutu uchwalonego przez Krajowy Zjazd Delegatów [...] Związku Łowieckiego. Statut [...] Związku Łowieckiego określa w szczególności organy [...] Związku Łowieckiego. Z powyższych przepisów wynika, że choć w strukturze organizacyjnej zrzeszenia podmiotowość prawną mają jedynie [...] Związek Łowiecki i koła łowieckie, to jednak zarządy okręgowe są statutowymi organami [...] Związku Łowieckiego wyposażonymi we własne władcze kompetencje. Podkreślić należy, że powołany wyżej przepis art. 4 ust. 1 u.d.i.p. wymienia podmioty zobowiązane do udostępniania informacji publicznej, przy czym katalog podmiotów wyliczonych w art. 4 ust. 1 pkt 1-5 nie ma charakteru zamkniętego. Podmiotem zobowiązanym do zajęcia stanowiska w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej może być zatem zarówno [...] Związek Łowiecki jak i jego jednostka organizacyjna w postaci zarządu okręgowego. W sprawie niniejszej nie budzi wątpliwości, że wniosek został skierowany do Zarządu Okręgowego [...] Związku Łowieckiego w L. (k.7 akt), a zatem do organu, o którym mowa w u.d.i.p. [...] Związek Łowiecki należy do podmiotów niepublicznych wykonujących zadania zlecone z zakresu administracji publicznej, przekazane mu na podstawie przepisów ustawy - Prawo łowieckie, przy czym realizuje je samodzielnie we własnym imieniu i na własną odpowiedzialność. W orzecznictwie sądowym prezentowany jest pogląd, który w całości podziela Sąd orzekający w sprawie niniejszej, że podmiot ten oraz zarządy okręgowe wykonują zadania z zakresu administracji publicznej. Zwraca się przy tym uwagę zarówno na treść art. 34 ustawy Prawo łowieckie, wymieniającego zadania związku, jak i realizowanie również innych zadań powierzonych mu przez ministra właściwego do spraw ochrony środowiska. O publicznoprawnym charakterze działalności świadczy także konieczność odbycia przez osoby ubiegające się o uprawnienia do polowania, szkolenia prowadzonego przez Związek, określonego w art. 42 ust. 4 -7 ustawy - Prawo łowieckie. W świetle przepisów ustawy Prawo łowieckie, [...] Związek Łowiecki wykonuje m.in. zadania administracji państwowej związane z wyrażonym w art. 5 oraz art. 74 ust. 2 Konstytucji [...] obowiązkiem ochrony środowiska naturalnego. Zadania te wykonują także koła łowieckie jako podstawowe ogniwo organizacyjne związku w realizacji celów i zadań łowiectwa ( por. wyrok WSA we Wrocławiu z 11 grudnia 2018 r., sygn. akt IV SAB/Wr [...], wyrok WSA w Warszawie z 11 września 2014 r., sygn. akt II SAB/Wa [...], wyrok NSA z 24 maja 2019 r., sygn. akt I OSK [...], wyrok NSA z 15 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK [...], wyroku z 27 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK [...] ). W świetle powyższego, [...] Związek Łowiecki w tym jego Zarządy Okręgowe są podmiotem wykonującym zadania publiczne, o jakim mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. W dalszej kolejności zadaniem Sądu kontrolującego sprawę niniejszą było ustalenie czy, żądane przez skarżącego informacje zawarte w jego wniosku stanowią informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p. W tym miejscu wskazać należy, że art. 6 ust. 1 u.d.i.p. w pkt 2 stanowi, iż udostępnieniu podlega informacja publiczna m.in. o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o organizacji. Udostępnieniu podlega również informacja publiczna o zasadach funkcjonowania podmiotów o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Zdaniem Sądu, skoro skarżący wystąpił w trybie u.d.i.p do organu z pytaniami dotyczącymi cyt.: "1. Kto i na jakiej podstawie statutowej lub prawnej z Zarządu Główny [...] Związku Łowieckiego posiadał upoważnienia do reprezentowania [...] Związku Łowieckiego na konferencji odbywanej na [...] w dniach 27 luty 2020 do 1 marca 2020 roku? 2. Jakim zagadnieniom poświęcona była ta konferencja? 3. W jakiej formie spożytkowane zostały wnioski i materiały z tej konferencji? 4. Jakie zadania lub jakie role pełnili poszczególne osoby wchodzące w skład tej delegacji: (...)" (w tym miejscu wskazane z imienia i nazwiska) - organ ten winien mu w terminie przewidzianym w u.d.i.p., udzielić stosownej odpowiedzi według posiadanej wiedzy w tym zakresie. W ocenie Sądu, w kontrolowanej sprawie informacje, których żądał skarżący, jako informacja o działalności organu, co do zasady mogą podlegać ujawnieniu w trybie informacji publicznej, o ile odnoszą się do wykonywania zadań publicznych lub gospodarowania mieniem publicznym (por. wyrok NSA z 24 maja 2019 r., sygn. akt I OSK [...]). Sumując, złożenie przez stronę wniosku o udzielenie informacji publicznej w zakresie w nim wskazanym powinno skutkować podjęciem przez organ czynności wynikających z u.d.i.p. W niniejszej sprawie organ nie podjął jednak żadnych działań, a w związku z tym słuszny okazał się zarzut bezczynności. Podkreślić należy, że na tym etapie postępowania Sąd nie może ingerować w uprawnienia organu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, w ramach których dokonywana jest ocena, czy określona informacja publiczna będąca w posiadaniu podmiotu zobowiązanego może być udostępniona i w jakim zakresie, czy też zachodzić będą podstawy do odmowy jej udostępnienia. Kwestia ta wymagać będzie oceny organu zobowiązanego do załatwienia wniosku skarżącego. Zgodnie z art. 13 u.d.i.p. adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej obowiązany jest co do zasady udostępnić informację publiczną w formie czynności materialno - technicznej, gdy jest jej dysponentem (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.) oraz nie zachodzą przesłanki wyłączające możliwość jej udostępnienia, określone w art. 5 ust. 1 - 2a u.d.i.p., bądź odmówić udostępnienia informacji publicznej z powodu ograniczeń wymienionych w art. 5 ust. 1 - 2a u.d.i.p. stosownie do treści art. 16 ust. 1 u.d.i.p., czego dokonuje w formie decyzji administracyjnej. Zaznaczenia przy tym wymaga, że organ winien podjąć ww. działania w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkami wynikającymi z ustawy (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Brak podjęcia przez podmiot obowiązany któregokolwiek z ww. działań, uzasadnia podniesienie zarzutu bezczynności. W sprawie niniejszej organ dopuścił się bezczynności w powyższym zakresie, gdyż wniosek skarżącego nie został załatwiony w przewidzianym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. 14-dniowym terminie, biegnącym od dnia jego otrzymania przez organ, co oznacza, że organ dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego. Z powyższych względów Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności i na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. Stwierdzając stan bezczynności organu Sąd uznał w punkcie II sentencji wyroku, że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W orzecznictwie przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK [...], publ. CBOSA). Podkreśla się również, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być szczególnie znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego (prawnego) uzasadnienia (por. wyrok NSA z 24 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK [...], publ. LEX nr 1803268; wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK [...], publ. CBOSA). Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak również w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. W ocenie Sądu, taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Z akt sprawy wynika, że organ całkowicie zignorował wniosek skarżącego. Z kolei dwukrotne wezwania tut. Sądu kierowane do organu o nadesłanie akt sprawy oraz udzielenie odpowiedzi na skargę pozostały bez odpowiedzi. Mając powyższe na uwadze Sąd za uzasadniony uznał wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. (punkt III sentencji wyroku). Zgodnie z art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1 wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W przekonaniu Sądu wymierzona grzywna jest adekwatna do stopnia zawinienia organu. O kosztach postępowania obejmujących wpis od skargi (100 złotych) Sąd postanowił na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a. - jak w punkcie IV sentencji wyroku. Zdaniem Sądu, brak było podstaw do zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przewidzianych. Jak już zaznaczono na wstępie, skarżący składając wniosek o udostępnienie informacji publicznej, a następnie skargę do Sądu działał bowiem w imieniu własnym, jako osoba fizyczna, a nie w imieniu ADYTON Sp. z o.o. z siedzibą w L.. Skarżący nie działał też jako dziennikarz w imieniu prasy. Pełnomocnictwo z dnia 3 grudnia 2021 r. zostało udzielone adwokatowi W. W. przez S. P. jako prezesa ww. spółki. Pełnomocnik ten reprezentuje więc ADYTON Sp. z o.o. , a nie skarżącego jako osobę fizyczną.