II SAB/Ke 17/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 października 2011 roku sprawy ze skargi S.K. na przewlekłość postępowania administracyjnego Wójta Gminy K. w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych na gruncie p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie sądowe. S. T. K. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy K. w sprawie naruszenia stosunków wodnych na gruncie, wnosząc o zobowiązanie organu do zakończenia sprawy i wydania decyzji w terminie 14 dni od uprawomocnienia się orzeczenia, zobowiązanie organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie oraz nałożenie na organ grzywny w wysokości dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej. Z akt sprawy wynika, że w dniu 26 lutego 2010r. S. T. K. wystąpiła do Wójta Gminy K. o zajęcie stanowiska w sprawie naruszania stosunków wodnych przez S. Z., użytkownika działki nr ewid. 145 sąsiadującej z jej posesją (nr ewid. 144). W dniu [...] Wójt Gminy K. wydał decyzję znak: [...], w której nie stwierdził zakłócenia stosunków wodnych, a zalewanie działki wnioskodawczyni uznał za efekt naturalnego spływu wód. Decyzja ta została uchylona w trybie odwoławczym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] znak: [...] a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy zakwestionował opinię biegłego S. S. i zobowiązał organ I instancji do ustalenia kręgu stron postępowania. Postanowieniem z dnia [...] znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało wniesione przez T. K. w trybie art. 37 k.p.a. zażalenie za uzasadnione i wyznaczyło Wójtowi Gminy K. dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 20 czerwca 2011r. Wójt Gminy K. wyznaczył na dzień 27 czerwca 2011r oględziny z udziałem biegłego, informując wnioskodawczynię o przedłużeniu terminu zakończenia postępowania do dnia 20 lipca 2011r. W zaistniałym stanie faktycznym S. T. K. w dniu 21 czerwca 2011r wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego opisaną na wstępie skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy K.. W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że postępowanie nie mogło być zakończone w terminie wyznaczonym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze , albowiem biegły meliorant J. S., któremu zlecono wykonanie opinii w dniu 9 czerwca 2011r. nie wywiązał się ze zlecenia z powodu choroby, w związku z tym powołano innego biegłego J.J.. Biegły opracował opinię, która stanowiła podstawę decyzji z dnia [...] Z uwagi na brak podstaw do stwierdzenia przewlekłości postępowania oraz zakończenie postępowania poprzez wydanie decyzji, w ocenie Wójta Gminy K. skarga na bezczynność jest bezprzedmiotowa. Na rozprawie dniu 6 października 2011r. pełnomocnik skarżącej poparł skargę za wyjątkiem żądania zobowiązania Wójta Gminy K. do wydania decyzji administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Przedmiotem skargi S.T.K. jest bezczynność i przewlekłość postępowania Wójta Gminy K. w sprawie z wniosku skarżącej o wydanie decyzji w sprawie naruszania stosunków wodnych przez S. Z., użytkownika działki nr 145 sąsiadującej z jej posesją. Na wstępie wyjaśnić należy, że możliwość skarżenia przewlekłości postępowania została wprowadzona z dniem 11 kwietnia 2011 r. ustawą z dnia 8 grudnia 201 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r., Nr 6, poz. 18). Jest to odrębna od bezczynności organu instytucja procesowa, wobec czego, rozpatrując skargę wniesioną na bezczynność i przewlekłość sąd administracyjny zobowiązany jest zbadać spełnienie przesłanek do skutecznego wniesienia skargi zarówno w pierwszym jak i drugim przypadku i orzec odpowiednio do dokonanych w danym przypadku ustaleń. Bezspornie w dniu [...] Wójt Gminy K. po rozpatrzeniu wniosku S.T.K. wydał decyzję numer [...], w sprawie naruszania stosunków wodnych na gruncie stwierdzając, że nie doszło do zakłócenia stosunków wodnych na terenie działki nr ewid. 144 w K., uzasadniającego nakazanie przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Stan bezczynności, jako stan naruszenia prawa, trwa tak długo, jak długo organ nie załatwi sprawy lub nie podejmie innej czynności prawem przewidzianej umożliwiającej kontynuowanie postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie stan bezczynności organu w sprawie z wniosku skarżącej ustał z dniem [...], tj. w momencie wydania przez organ wskazanej wyżej decyzji, niezależnie od faktu, czy sprawa została rozstrzygnięta pozytywnie dla strony. Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008r. (sygn. akt I OPS 6/08) przepis art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 a tej ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. NSA uzasadniając swoje stanowisko stwierdził, że z przepisu art. 149 p.p.s.a., w brzmieniu wówczas obowiązującym, w myśl którego sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa, wynika a contrario, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza możliwość uwzględnienia skargi nawet wówczas gdy ta decyzja lub akt zostały podjęte z naruszeniem terminu przewidzianego do ich wydania. W konsekwencji, jeżeli do daty orzekania przez sąd, organ administracji publicznej, którego dotyczyła skarga na bezczynność, wyda akt lub podejmie czynność, których domagała się strona, to mimo pozostawania w zwłoce przestaje on tkwić w bezczynności. Postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie jego bezczynności staje się więc bezprzedmiotowe i z tego powodu podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Pogląd powyższy zachowuje aktualność także na gruncie art. 149 § 1 p.p.s.a. w brzmieniu obecnie obowiązującym, zgodnie z którym sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Treść art. 149 § 1 p.p.s.a. wskazuje, iż stwierdzenie przewlekłości jest możliwe wówczas, gdy Sąd uwzględniając skargę na bezczynność zobowiąże organ do wydania aktu. Skoro w niniejszej sprawie organ rozpoznał sprawę i dokonał rozstrzygnięcia w prawem przepisany sposób to brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia żądania skarżącej o stwierdzenie przewlekłości postępowania. Z tego samego powodu nie jest uzasadnione żądanie o wymierzeniu organowi grzywny, albowiem zgodnie z ust. 2 powołanego przepisu Sąd może orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny, jeżeli uwzględnia skargę na bezczynność, a taka sytuacja jak zostało wyżej podniesione nie występuje . Odnośnie żądania skarżącej, dotyczącego zobowiązania organu do nałożenia kary dyscyplinarnej na pracownika tego organu winnego niezałatwienia sprawy w terminie wskazać należy, iż nie mieści się w ogóle w kompetencji sądów administracyjnych. Nawet gdyby w niniejszej sprawie Sąd uwzględnił skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy K., to mógłby zobowiązać organ wyłącznie do wydania aktu administracyjnego, względnie dokonania innej czynności wskazanej w art. 149 § 1 p.p.s.a. Nie mógłby natomiast zobowiązać organu do nałożenia kary dyscyplinarnej na pracownika tego organu, albowiem żaden przepis p.p.s.a. takiej możliwości nie przewiduje. Mając na względzie powyższe, Sąd uznał, że postępowanie w sprawie bezczynności Wójta Gminy K., wywołane niniejszą skargą, stało się bezprzedmiotowe i dlatego podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.