II SAB/Ke 21/10

WyrokWSA w Kielcach2010-06-30

Skład orzekający: Anna Żak, Dorota Chobian, Beata Ziomek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pozostaje w bezczynności w przedmiocie kontroli legalności obiektu budowlanego, pomimo wielokrotnych postępowań wyjaśniających i kontroli, które nie wykazały nieprawidłowości?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej zasługuje na uwzględnienie, jeśli organ ten, pomimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył postępowania wydaniem aktu administracyjnego lub nie podjął stosownej czynności w prawnie ustalonym terminie. Nawet jeśli organ prowadził postępowania wyjaśniające i kontrole, które nie wykazały nieprawidłowości, nie zwalnia go to z obowiązku formalnego załatwienia sprawy poprzez wydanie aktu administracyjnego.
Stan faktyczny
L.S. złożył skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w O., zarzucając mu brak działań w celu usunięcia rzekomych nieprawidłowości w budynku sąsiada (otwory okienne, obniżenie dachu). PINB argumentował, że wielokrotne kontrole i postępowania wyjaśniające nie wykazały podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego, a inwestycja była realizowana na podstawie pozwolenia na budowę. Sąd uznał, że mimo braku stwierdzonych nieprawidłowości, PINB pozostaje w bezczynności, ponieważ nie wydał formalnego aktu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do wydania aktu administracyjnego w przedmiocie wniosku L.S. dotyczącego kontroli legalności budowy domu mieszkalnego w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia prawomocnego wyroku. Przyznano również koszty nieopłaconej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian,, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Asystent sędziego Andrzej Stolarski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 czerwca 2010r. sprawy ze skargi L.S. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie kontroli legalności obiektu budowlanego I. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do wydania aktu administracyjnego w przedmiocie wniosku L.S. dotyczącego kontroli legalności budowy domu mieszkalnego na działce nr 151 w miejscowości S., gm. C., w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata R.N. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych w tym VAT w kwocie 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. L.S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O., który nie podejmuje działań w celu nakazania jego sąsiadowi S.C. usunięcia trzech otworów okiennych i obniżenia dachu w budynku zlokalizowanym na działce nr 151 w miejscowości S. gmina C. Udzielając odpowiedzi na skargę PINB wskazał, że sprawa budowy realizowanej na przedmiotowej działce była przedmiotem wielokrotnego postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez ten organ. L.S. interweniował w kwestii rozbudowy tego budynku po raz pierwszy pismem z dnia 5.06.2007r., a następnie w kolejnych pismach kierowanych do PINB w O. (9.07.2007r., 26.08.2007r, 3.01.2008r., 21.01.2008r.) oraz Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (30.07.2007r., 8.05.2008r., 23.06.2008r.). Dokonane na działkach nr 151 i nr 152 w S. nr 28 kontrole (5.06.2007r., 25.09.2007r., 14.07.2008r.,) nie potwierdziły nieprawidłowości mogących skutkować koniecznością prowadzenia postępowania administracyjnego, o czym L.S. był pisemnie informowany. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w pismach z dnia 20.06.2008r. i 28.07.2008r. po zapoznaniu się z okolicznościami sprawy wskazywał, że inwestor realizuje budowę na podstawie decyzji Starosty O. Nr [...] z dnia [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z wewnętrzną instalacją wod-kan, energii elektrycznej i c.o. oraz budowę zbiornika na ścieki sanitarne na działce nr 151. W toku kontroli nie stwierdzono istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków udzielonego pozwolenia na budowę. Odnośnie decyzji Starosty O. z dnia [...] wskazano, że organem właściwym do oceny jej prawidłowości jest Wojewoda, do którego należy kierować interwencje. Postanowieniem z dnia 16 lutego 2009r. sygn. akt II SA/Ke 71/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę L.S. na pismo Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...]. W odpowiedzi na skargę podniesiono również, że na wniosek L.S. toczyło się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty O. z dnia [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z instalacjami na działce nr 151 w miejscowości S., gmina C., które zakończyło się decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności opisanej decyzji Starosty O. Reasumując organ wskazał, że podejmowanie działań w celu zadośćuczynienia żądaniom L.S. jest niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność jej organów. Kontrola ta ogranicza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy i przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W przypadku skargi na bezczynność Sąd czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. Przed rozpoznaniem merytorycznym skargi Sąd zobowiązany jest ocenić, czy zostały spełnione warunki dopuszczalności wniesienia skargi. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 52 ust. 1 p.p.s.a. skargę można wnieść skutecznie dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Niewyczerpanie tego wymogu skutkuje odrzuceniem skargi. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 p.p.s.a. należy rozumieć sytuację, w której strona lub uczestnik postępowania na prawach strony określonego postępowania administracyjnego złoży przewidziany prawem środek zaskarżenia od danego aktu lub czynności. W ten sposób zostaje spełniony wymóg wyczerpania środków zaskarżenia i każdy z podmiotów określonych w art. 50 p.p.s.a. (uprawnionych do wniesienia skargi) uzyskuje prawo zaskarżenia do wojewódzkiego sądu administracyjnego rozstrzygnięcia wydanego wskutek złożenia środka zaskarżenia (zob. Woś T., Knysiak-Molczyk H., Romańska M., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005r., s. 238-239). Za równoznaczne z wyczerpaniem środków zaskarżenia w przypadku złożenia skargi na bezczynność uznaje się wniesienie zażalenia do organu wyższego stopnia w trybie art. 37 k.p.a. Wobec faktu, że skarżący skierował do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego pismo z dnia [...] w którym konsekwentnie podnosi kwestie nieprawidłowej realizacji rozbudowy budynku na działce nr 151 w miejscowości S. Sąd uznał, że pismo to nosi znamiona skargi na PINB w O. w związku ze sposobem załatwienia jego wielokrotnych interwencji zgłaszanych do tego organu. W tej sytuacji należało stwierdzić, że spełniony został wymóg wyczerpania środków zaskarżenia, co otwiera drogę do dalszego, merytorycznego rozpoznania skargi. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. T. Woś: Postępowanie sądowoadministracyjne, Wyd. Prawnicze PWN , Warszawa 1996, s. 62-63). Z akt administracyjnych wynika, że na skutek licznych interwencji L.S. dotyczących istniejących obiektów i urządzeń oraz inwestycji realizowanych przez M. i S. C. na działkach ewidencyjnych nr 151 i 152 położonych w miejscowości Stoki Stare 28 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. prowadził postępowania wyjaśniające, w toku których przeprowadzano kontrole oraz czyniono ustalenia dotyczące zgodności z prawem ich realizacji. Każde z tych postępowań kończyło się wydaniem pisma informującego L.S. o braku podstaw do podejmowania stosownych działań m.in. w odniesieniu do rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr 151. Należy wskazać, że dokonane przez organ ustalenia faktyczne oraz ich ocena prawna w aspekcie obowiązujących przepisów normujących proces inwestycyjny nie zwalniają organu od załatwienia sprawy w prawem przepisanej formie. Zasadą jest bowiem to, że organ administracji w przypadku złożenia wniosku o rozstrzygnięcie sprawy pozostającej w jego kompetencji, winien zakończyć ją aktem administracyjnym. Tylko taki sposób załatwienia sprawy administracyjnej otwiera stronie drogę do zweryfikowania podjętego rozstrzygnięcia i zapobiega wszczynaniu kolejnych postępowań w tej samej sprawie. W tym stanie rzeczy, wobec bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O., Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę i na podstawie art. 149 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło