II SAB/Ke 22/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sylwester Miziołek po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2009r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. S. na bezczynność Okręgowej Rady Adwokackiej w przedmiocie postępowania dyscyplinarnego wobec adwokata p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. W dniu 8 lipca 2009r. B. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę, w której zakwestionował bezczynność Okręgowej Rady Adwokackiej, polegającą na braku "zainicjowania postępowania dyscyplinarnego wobec adwokata K. N." oraz nieudzieleniu odpowiedzi w ustawowym terminie. W załączeniu skarżący przedstawił pismo Ministerstwa Sprawiedliwości z dnia 15 kwietnia 2009r., informujące stronę, iż złożone przezeń pismo, dotyczące wszczęcia postępowania dyscyplinarnego wobec adwokata K. N. zostało przekazane zgodnie z właściwością Okręgowej Radzie Adwokackiej, która po zbadaniu sprawy powiadomi skarżącego o podjętych czynnościach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga niniejsza podlega odrzuceniu. Zgodnie z przepisem art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Wyliczenie zawarte w cyt. powyżej przepisie jest enumeratywne, co oznacza, iż skarga wniesiona na jakikolwiek inny akt, czynność bądź zaniechanie organu, niewymienione w dyspozycji art. 3 § 2 ustawy p.p.s.a. jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu (art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), chyba że kognicja sądów administracyjnych wynika z przepisów szczególnych (art. 3 § 3 ustawy p.p.s.a.). W tym miejscu należy odwołać się do pojęcia "organów administracji publicznej", którymi w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego są naczelne i centralne organy administracji rządowej, wojewodowie oraz działające w ich lub we własnym imieniu inne terenowe organy administracji rządowej (zespolonej i niezespolonej), organy jednostek samorządu terytorialnego oraz inne organy i podmioty, gdy są one powołane w mocy prawa lub na podstawie porozumień do załatwiania spraw indywidualnych z zakresu administracji publicznej (art. 5 § 1 i 2 pkt 3, art. 1 pkt 2 k.p.a.). Nie budzi wątpliwości, iż strona skarżąca kwestionuje bezczynność Okręgowej Rady Adwokackiej w przedmiocie wdrożenia postępowania dyscyplinarnego wobec adwokata K. N.. Podkreślenia jednakże wymaga, iż tak sformułowana skarga dopuszczalna jest jedynie w sprawach, w których wydawane są decyzje i postanowienia oraz mogą być wydawane inne akty lub podejmowane czynności, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 3 § 2 pkt 1- 4 ustawy p.p.s.a.) Mając na uwadze powyższe stwierdzić trzeba, iż ustalenie kognicji sądu administracyjnego w rozpatrywanej sprawie zależy od tego czy uprawniony organ samorządu adwokackiego, rozstrzygając wniosek B. S. o zainicjowanie postępowania dyscyplinarnego wobec adwokata K. N.– uprawniony jest do podjęcia decyzji administracyjnej, postanowienia, bądź innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy p.p.s.a. W tym miejscu podnieść należy, iż zgodnie z art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. 2004r. nr 34, poz. 303 ze zm.), zwanej dalej ustawą, do zakresu działania okręgowej rady adwokackiej należą wszystkie sprawy adwokatury, których załatwienia ustawa nie zastrzega organom adwokatury oraz innym organom izb adwokackich, organom zespołów adwokackich lub organom państwowym. Trzeba mieć przy tym na uwadze, iż zgodnie z art. 50 cyt. ustawy wydawanie orzeczeń w sprawach dyscyplinarnych członków izby należy do zakresu działania sądu dyscyplinarnego. Jedynym wyjątkiem jest uprawnienie dziekana rady adwokackiej do wymierzenia – w ramach postępowania dyscyplinarnego – członkowi izby kary upomnienia. Od kary tej służy odwołanie do sądu dyscyplinarnego, który orzeka w tych sprawach jako druga i ostatnia instancja, od orzeczeń której nie przysługuje żaden środek odwoławczy (art. 85 ustawy). Z kolei od orzeczenia wydanego przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny w drugiej instancji (art. 91a ust. 1 ustawy) stronom, Ministrowi Sprawiedliwości, Rzecznikowi Praw Obywatelskich oraz Prezesowi Naczelnej Rady Adwokackiej przysługuje kasacja do Sądu Najwyższego. Natomiast żaden przepis cyt. ustawy nie poddaje kontroli sądu administracyjnego jakiegokolwiek stadium postępowania dyscyplinarnego lub czynności zmierzających do wszczęcia takiego postępowania w stosunku do adwokata. Wynika z tego, iż kontrolę sądową orzeczeń wydawanych w ramach postępowania dyscyplinarnego (jeżeli w danym przypadku jest ona przez ustawodawcę przewidziana) sprawuje Sąd Najwyższy, nie zaś sądy administracyjne. Z kolei zgodnie z art. 48 ust. 3 ustawy dziekan okręgowej rady adwokackiej może udzielić adwokatowi lub aplikantowi adwokackiemu ostrzeżenia za dopuszczenie się uchybienia mniejszej wagi, która to decyzja podlega zaskarżeniu do okręgowej rady adwokackiej. Podkreślić trzeba, iż przepisy ustawy Prawo o adwokaturze nie przewidują jednak żadnego trybu rozpoznania powyższego środka zaskarżenia, terminu jego wniesienia, nie odsyłają także do przepisów proceduralnych zawartych w innych ustawach, które przesądzałyby o charakterze przedmiotowego postępowania. Od uchwały okręgowej rady adwokackiej wydanej w oparciu o cyt. wyżej przepis nie przysługuje także stronie jakikolwiek środek odwoławczy. Natomiast wniesienie odwołania do Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej jest możliwe jedynie w stosunku do uchwały okręgowej rady adwokackiej, podjętej w pierwszej instancji (art. 46 ust. 1 ustawy). Z kolei o uchylenie sprzecznej z prawem uchwały okręgowej rady adwokackiej (jako jednego z organów izby adwokackiej) – do Sądu Najwyższego – zwraca się Minister Sprawiedliwości (art. 14 ust.1 ustawy). Mając na uwadze powyższe stwierdzić trzeba, iż ani "decyzja" dziekana okręgowej rady adwokackiej, ani uchwała okręgowej rady adwokackiej, o jakich mowa w cyt. art. 48 ust. 3 ustawy, nie stanowią decyzji administracyjnej w rozumieniu przepisów k.p.a. lub aktu (czynności) z zakresu administracji publicznej, dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Wskazania wymaga, iż tylko wówczas stronie przysługiwałoby uprawnienie do zaskarżenia takiego aktu do sądu administracyjnego, a tym samym do złożenia skargi na bezczynność organu w tym zakresie. Odnosząc się do określenia "decyzja" wskazać należy, iż ustawodawca użył tego pojęcia jedynie na oznaczenie końcowego rezultatu procesu decyzyjnego, jakiego dokonuje dziekan okręgowej rady adwokackiej w stosunku do adwokata (aplikanta adwokackiego), który dopuścił się uchybienia mniejszej wagi. Tego typu uznaniowe rozstrzygnięcie podejmowane jest w ramach korporacji jako jeden z elementów dyscyplinowania jej członków i realizacji podstawowych zasad etyki adwokackiej, w wykonaniu spoczywającego na organach samorządu zawodowego obowiązku sprawowania nadzoru nad przestrzeganiem przepisów o wykonywaniu zawodu adwokata, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 23 listopada 2007r., sygn. akt: II SAB/Ke 29/07). Reasumując, stwierdzić trzeba, iż skoro ani akty określone w art. 48 ust. 3, ani kara upomnienia, o jakiej mowa w art. 85 ust. 1 ustawy, nie mogą zostać zaskarżone do sądu administracyjnego, to tym samym bezczynność organów adwokatury w tym przedmiocie nie jest objęta kognicją sądów administracyjnych. Ze względu na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę – na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.