II SAB/Ke 23/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2014r. sprawy ze skargi M.K. na bezczynność Starosty w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie uprawnienia do udziału we wspólnocie gruntowo- leśnej I. zobowiązuje Starostę do rozpatrzenia wniosku M.K. datowanego na dzień 4 lutego 2013r. o ustalenie uprawnienia do udziału we wspólnocie gruntowo- leśnej – w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Starosty na rzecz M.K. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 31 marca M.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Starosty, zarzucając naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 k.p.a. "poprzez rażące przekroczenie terminów do załatwienia wniosku z dnia 4 lutego 2013r. w przedmiocie ustalenia uprawnienia do udziału we wspólnocie gruntowo-leśnej". M.K. wniósł o zobowiązanie Starosty do rozpoznania jego wniosku, stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że dnia 13 listopada 2013r. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie na bezczynność Starosty . Postanowieniem z dnia 27 lutego 2014r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uznając zażalenie M.K. na niezałatwienie w terminie jego wniosku dotyczącego ustalenia osób uprawnionych do udziału we Wspólnocie gruntowo-leśnej dla obrębu L. wyznaczyło organowi dodatkowy termin do załatwienia przedmiotowej sprawy do dnia 31 marca 2014r. oraz zarządziło wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie. Ponadto skarżący w uzasadnieniu skargi obszernie wskazał na okoliczności, które w jego ocenie świadczą o zasadności wniosku o ustalenie uprawnienia do udziału we wspólnocie gruntowo-leśnej dla obrębu L., gmina C.. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Starosta w uzasadnieniu odniósł się merytorycznie do wniosku o ustalenie uprawnienia do udziału we wspólnocie, opisując fakty jakie miały miejsce od daty przekazania przez ojca skarżącego gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Państwa decyzją Naczelnika Gminy i Miasta C. z dnia 12 maja 1876r. oraz wskazał stan prawny, wynikający z ustawy z dnia 29 czerwca 1963r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Opisując czynności dokonane przez organ po wydaniu postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego Kielcach z dnia 27 lutego 2014r. Starosta podał, że dnia 17 marca 2014r. M.K. złożył na piśmie wniosek o wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów (zmiana dotyczy nieruchomości położonej w gminie C. obręb L. działki Nr Wspólnota gruntowo-leśna wsi L.). Postanowieniem z dnia 20 marca 2014r. Starosta na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. "odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wniosku złożonego dnia 17 marca 2014r. przez M. K., dotyczącego wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów..". Po rozpoznaniu zażalenia M. K., Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 16 maja 2014r. utrzymało mocy zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na bezczynność Starosty w przedmiocie załatwienia wniosku M.K. z dnia 4 lutego 2013r. jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej p.p.s.a. (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne rozpoznają skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie natomiast z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę (w tym także skargę na bezczynność) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Pokreślić trzeba, że przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuacje, w których stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z przepisem art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Przepis art. 37 k.p.a. stanowi, że na niezałatwienie sprawy w terminie, określonym w art. 35 k.p.a. stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia. Stosownie do treści art. 149 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku, wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Skargę na bezczynność organu, tak jak każdą skargę wnosi się w określonej sprawie administracyjnej, co oznacza wskazanie w jakiej sprawie skarżący zarzuca bezczynność organu. W sprawie niniejszej skarżący wskazał jasno, że bezczynność Starosty dotyczy braku rozpoznania jego wniosku z dnia 4 lutego 2013r. w przedmiocie ustalenia uprawnienia do udziału we wspólnocie gruntowo-leśnej. Bezspornym jest, że Starosta tego wniosku nie rozpoznał. Z akt sprawy wynika, że organ w formie pisemnej udzielał skarżącemu odpowiedzi na jego pisma w przedmiocie uprawnienia do udziału we Wspólnocie gruntowo-leśnej wsi L., wskazując na brak tego uprawnienia, jednak nie uczynił tego w formie rozstrzygnięcia, na które skarżący mógłby złożyć środek zaskarżenia. Z treści art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1963r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych wynika, że w drodze decyzji starosta ustala m.in. wykaz osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej. Uznać należy, że skarżący wyczerpał tryb przewidziany w art. 37 k.p.a., poprzez złożenie zażalenia na bezczynność organu w załatwieniu jego wniosku z dnia 14 lutego 2013r. Postanowieniem z dnia 27 lutego 2014r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało zażalenie M.K. na niezałatwienie w terminie jego wniosku dotyczącego ustalenia osób uprawnionych do udziału we Wspólnocie gruntowo-leśnej dla obrębu L. za uzasadniony i wyznaczyło organowi dodatkowy termin do załatwienia przedmiotowej sprawy do dnia 31 marca 2014r. oraz zarządziło wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie. Organ ten wskazał, że Starosta winien rozpoznać i zająć w formie aktu administracyjnego stosowne stanowisko. Zatem, zatem zadaniem Starosty winno był wydanie rozstrzygnięcia, dokładne jego uzasadnienie, z pouczeniem o środkach zaskarżenia. Nie można uznać, że postanowienie Starosty z dnia 20 marca 2014r. jest załatwieniem sprawy z wniosku z dnia 4 lutego 2013r., a jak również wykonaniem postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, bowiem Starosta Kielecki, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku M. K., złożonego dnia 17 marca 2014r., dotyczącego wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów, a zatem wniosku dotyczącego innego przedmiotu. Z akt sprawy nie wynika, aby składając dnia 17 marca 2014r. ten wniosek M.K. cofnął wniosek z dnia 4 lutego 2013r. Należało zatem, pomimo złożenia wniosku z dnia 17 marca 2014r. o wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów, rozpoznać wniosek z dnia 4 lutego 2013r. o ustalenie uprawnienia do udziału we wspólnocie gruntowo-leśnej. Z pism skarżącego, składanych do Starosty już po wydaniu postanowienia z dnia 20 marca 2014r. zawierających prośbę o wyjaśnienie, jakie rozstrzygnięcie zostało wydane w przedmiocie wniosku z dnia 4 lutego 2013r., jasno wynika, że nie zrezygnował on ze swego pierwszego żądania. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że Starosta pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 4 lutego 2013r., a bezczynność ta ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Świadczy o tym fakt, że organ, pomimo upływu terminu do załatwienia wniosku, będąc wielokrotnie wzywany przez skarżącego do jego rozpoznania, a nadto zobowiązany przez organ wyższego stopnia do rozpoznania wniosku z dnia 4 lutego 2013r. i zajęcia stosownego stanowiska w formie aktu administracyjnego, w dodatkowo wyznaczonym terminie - obowiązku tego nie wykonał. Powyższe uzasadnia zastosowanie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązanie Starosty do rozpatrzenia wniosku M.K. datowanego na dzień 4 lutego 2013r. o ustalenie uprawnienia do udziału we wspólnocie gruntowo-leśnej – w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku. Podkreślenia wymaga, że Sąd zobowiązując Starostę do rozpoznania wniosku skarżącego nie określa, jakiej treści ma być to rozstrzygnięcie. Należy to bowiem do obowiązku właściwego organu administracji publicznej. Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego uzasadnia art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.