II SAB/Ke 24/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2017r. na rozprawie sprawy ze skargi M. M. na bezczynność i przewlekłość Wojewody w przedmiocie zwrotu posiadania nieruchomości postanawia odrzucić skargę. M.M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania oraz na niezałatwienie w terminie sprawy dotyczącej wezwania z 30 maja 2012 r. złożonego przez niego do Wojewody w przedmiocie zwrotu nieruchomości wraz z zabudowaniami odebranymi w wyniku przeprowadzonych czynności egzekucyjnych, który to zwrot miał nastąpić w terminie do 6 czerwca 2012 r. z jednoczesną zapłatą na jego rzecz kwoty 10.000 zł za każdy następny dzień związany z opóźnieniem w zwrocie nieruchomości i zabudowań, a którą to sprawę skarżący zainicjował w następstwie postanowienia Wojewody z [...] w związku z postanowieniem Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 12 marca 2012 r. Skarżący zarzucił naruszenie: art.7, art.8, art. 12, art.35 § 1, § 2, § 3 i art. 36 § 1 kpa przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu i wniósł o: 1) zobowiązanie Wojewody do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi; 2) zarządzenie od Wojewody wyjaśnienia przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie wraz z ich ukaraniem; 3) wymierzenie Wojewodzie grzywny w wysokość dziesięciokrotność przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w poprzednim roku ; 4) podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości; 5) stwierdzenie, że niezałatwienie niniejszej sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. 6) stwierdzenie bezczynności i przewlekłości postępowania. W uzasadnieniu skarżący podał, że [...] Wojewoda wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dla przedsięwzięcia polegającego na budowie węzła drogowego. Minister Infrastruktury 30 marca 2011 r. utrzymał w mocy za pewnymi wyjątkami powyższą decyzję oraz postanowieniem z tego samego dnia odmówił wstrzymania wykonalności wydanej decyzji. Dnia [...] Wojewoda wydał postanowienie dotyczące opróżnienia z rzeczy i osób oraz wydania nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] (winno być Z.) oznaczonej w ewidencji gruntów m. K. (obr.0010) jako działka [...] o pow. 0,1119 ha, w którym to dokumencie organ nakazał zastosować środek egzekucyjny w postaci odebrania ww. nieruchomości, opróżnienia lokalu i innych pomieszczeń, a w razie podjęcia przez zobowiązanych lub inne osoby działań utrudniających realizację ww. obowiązku postanowił zastosować środek egzekucyjny w postaci przymusu bezpośredniego. Skarżący podkreślił, że powyższe postanowienie chociaż zostało przez niego zaskarżone 3 lutego 2012 r., a także wniósł on o wstrzymanie jego wykonania, to jednak bez ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy czynności egzekucyjne zostały przeprowadzone 22 i 29 lutego 2012 r. W ich wyniku ostatecznie 29 lutego 2012 r. nieruchomość została odebrana, a lokale i inne pomieszczenia opróżnione. Autor skargi podkreślił, że na skutek złożonego środka odwoławczego Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej wydał [...] postanowienie, w którym uchylił postanowienie z [...]. Dalej skarżący zaznaczył, że spotkał się z Wojewodą celem ustalenia terminu zwrotu na jego rzecz nieruchomości położonej przy ul. [...] w K. wraz z zabudowaniami, co jednak w umówionym czasie nie nastąpiło. Dlatego 30 maja 2012 r. złożył w siedzibie organu pisemne wezwanie do zwrotu nieruchomości wraz z zabudowaniami w terminie do 6 czerwca 2012 r. z jednoczesnym żądaniem zapłaty na jego rzecz kwoty 10.000,00 złotych za każdy następny dzień związany z opóźnieniem w zwrocie nieruchomości i zabudowań, które w dniu wydania postanowienia z 13 marca 2012 r. przez Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej istniały na nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] i mogły być mu zwrócone. Wnoszący skargę podkreślił, że ww. nieruchomość ostatecznie nie została zwrócona, nie zostały też zapłacone żadne pieniądze. W grudniu 2013 r. powyższa nieruchomość stanowiła już ciąg drogi wojewódzkiej Nr 762, zabudowania znajdujące się na niej zostały wyburzone, a rzeczy ruchome zostały usunięte. Zdaniem skarżącego ustosunkowanie się do jego żądań wskazanych w piśmie z 30 maja 2012 r. nie było i nie jest skomplikowane, a jednak w niniejsze sprawie trwa już przeszło 4 (cztery) lata co znacząco narusza art. 35 kpa. Skarżący dodał, że 13 lutego 2017 r. wysłał bezpośrednio do Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej (jak również za pośrednictwem Wojewody) zażalenie na bezczynność i przewlekłość postępowania oraz na niezałatwienie sprawy w terminie przez Wojewodę, która dotyczy wezwania z 30 maja 2012 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. W uzasadnieniu organ podniósł, że istotnie pismem z 30 maja 2012 r. skarżący zwrócił się do Wojewody oraz Miejskiego Zarządu Dróg z wezwaniem w przedmiocie zwrotu nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] wraz z ruchomościami. Powołał się przy tym na prawomocność postanowienia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej. Nadto żądał zapłaty kwoty 10 000 zł za każdy dzień zwłoki w wydaniu nieruchomości. Dalej organ podał, że nieruchomość położona w K. przy ul. [...] nr [...] była przedmiotem postępowania egzekucyjnego. Nieruchomość została odebrana zobowiązanemu i wydana wierzycielowi 29 lutego 2012 r. Postanowieniem z [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej uchylił postanowienie z [...] w przedmiocie zastosowania środka egzekucyjnego w postaci odebrania zabudowanej nieruchomości gruntowej nr [...] oraz opróżnienia znajdujących na niej lokali i innych pomieszczeń, jak również o zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci przymusu bezpośredniego. Powyższe postanowienie zostało wydane i doręczone organowi egzekucyjnemu po dacie czynności egzekucyjnych. W tym czasie organ egzekucyjny nie władał już tą nieruchomością, bowiem została ona wydana wierzycielowi. Wezwanie winno było zatem zostać skierowane do podmiotu władającego na datę żądania nieruchomością, a takim podmiotem nie był wówczas Wojewoda. Ponadto pismo M.M. w przedmiocie wezwania do zwrotu nieruchomości nie jest sprawą administracyjną, lecz cywilnoprawną i dlatego do sprawy tej nie stosuje się przepisów kpa. W sprawach sygn. akt VII Co 14/14 i VII Co 47/15 przed Sądem Rejonowym w Kielcach z wniosku skarżącego toczyły się postępowania o zawezwanie do próby ugodowej. W żadnej ze spraw strony nie zawarły ugody. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 7128, ze zmianami), dalej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Jak wynika z powyższej regulacji kognicją sądów administracyjnych objęta jest nie każda bezczynność organu bądź przewlekłe prowadzenie przez ten organ postępowania ale tylko bezczynność (przewlekłość) dotycząca postępowania administracyjnego, które kończy się wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej. Tymczasem w niniejszej sprawie skarga dotyczy braku reakcji Wojewody na pismo skarżącego z 30 maja 2012 r., zatytułowane "wezwanie", w którym to piśmie jego autor, powołując się na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] wezwał solidarnie Wojewodę oraz Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg do zwrotu w terminie 7 dni "bezprawnie odebranej" nieruchomości położonej w K. przy ul. Z. – działki nr [...]o pow. 0,1119 ha wraz z zabudowaniami i rzeczami ruchomymi. W wezwaniu tym skarżący dodatkowo poinformował adresatów tego pisma, że w przypadku uchybienia terminu związanego z nieoddaniem nieruchomości, za każdy dzień opóźnienia będzie naliczał kwotę 10 000 zł. Na rozprawie przed Sądem skarżący potwierdził, że występując z tym wezwaniem oczekiwał na zwrócenie mu posiadania nieruchomości. Zwrot posiadania nieruchomości jest czynnością faktyczną z zakresu prawa cywilnego, nie zaś czynnością z zakresu administracji publicznej. Dlatego też brak reakcji organu na zgłoszone roszczenie cywilne jest sprawą, która nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Dodatkowo Sąd rozważał, czy organ nie powinien był wydać postanowienia o zwrocie pisma na podstawie art. 66 kpa, zgodnie z którym jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na postawie danych podania, albo gdy w z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowieni, na które służy zażalenie. Ostatecznie Sąd doszedł do przekonania, że pisma skarżącego z 30 maja 2012 r. nie można potraktować jako pozwu, którego rozpoznanie należy do właściwości sądu powszechnego. Pismo to bowiem było skierowane do dwóch podmiotów, wobec których skarżący wyartykułował w nim swoje roszczenie i poinformował o skutkach niezaspokojenia tego roszczenia. Nie był to więc pozew, który kieruje się do sądu powszechnego, ale pismo procesowe, poprzedzające ewentualnie wniesienie pozwu. Rozpatrzenie takiego pisma nie następuje w drodze postępowania administracyjnego, a jego adresat nie miał obowiązku wydania postanowienia na podstawie art. 66 kpa. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd odrzuci skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Mając to na uwadze należało orzec jak w sentencji postanowienia.