II SAB/Ke 28/09

PostanowienieWSA w Kielcach2009-12-21

Skład orzekający: Małgorzata Długońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna posiadająca stały dochód i znaczący majątek, mimo ponoszenia wydatków na cele inne niż konieczne utrzymanie, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna posiadająca stały dochód i znaczący majątek, mimo ponoszenia wydatków na cele inne niż konieczne utrzymanie, nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. Prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom w sytuacji ubóstwa, a wydatki na cele kulturalne czy uroczystości rodzinne nie stanowią wydatków koniecznych do utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżąca, 73-letnia emerytowana nauczycielka, złożyła wniosek o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na bezczynność organu. Skarżąca wykazała swoje dochody i wydatki, w tym znaczące wydatki na leczenie prywatne, naprawy, podatki, opłaty bieżące, a także zadłużenie. Posiada dom i dużą nieruchomość rolną. Sąd rozpatrywał wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Dnia 21 grudnia 2009 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. P. na bezczynność Burmistrza Miasta p o s t a n a w i a oddalić wniosek o ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 10 listopada 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę A. P. na bezczynność Burmistrza Miasta. W dniu 15 grudnia 2009r. wpłynął do Sądu wniosek A.P. o ustanowienie adwokata, sporządzony na urzędowym formularzu PPF. Z uzasadnienia wniosku złożonego w rozpatrywanej sprawie, a także z pism i dokumentów złożonych do sprawy I SA/Ke 268/09 wynika następujący stan faktyczny: Skarżąca jest emerytowaną nauczycielka w wieku 73 lat. Utrzymuje się z emerytury w kwocie 1782,67zł miesięcznie, leczy się prywatnie w Centrum Kardiologii. Wizyta jednorazowa wynosi 270zł. Ponadto skarżąca przeznacza większą część emerytury na rozliczne badania i leki. Wnioskodawczyni samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, w skład jej majątku wchodzi dom wielkości 180m² oraz nieruchomość rolna wielkości 53,031ha. W sprzeciwie od postanowienia Referendarza sądowego w sprawie SA/Ke 268/09 skarżąca podała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, jednocześnie wykazała szczegółowo ponoszone w ciągu roku wydatki oraz uzyskiwane dochody. Z przedstawionego zestawienia wynika, że ponoszone przez nią wydatki dotyczą m.in. opłat sądowych, administracyjnych (371 zł), podatków (204 zł), opłat bieżących: światło, woda, nieczystości, gaz (3 903,67zł), koniecznych napraw bieżących i leczenia. Do w/w wydatków skarżąca doliczyła zadłużenie w PKO w wysokości 4 787,49 zł, co łącznie stanowi kwotę 15 032,57 zł wydatków rocznie. We wniosku złożonym do sprawy II SAB/Ke 28/09 podała, że jej roczne wydatki wynoszą 23976,74 zł. Natomiast roczna kwota dochodu skarżącej wynosi 21 157,06 zł, na którą składa się wyłącznie emerytura. Według skarżącej po zbilansowaniu wydatków i dochodów pozostaje jej na miesięczne utrzymanie, tj. wyżywienie, środki czystości, kulturę oraz wydatki związane z uroczystościami rodzinnymi dla czworga dzieci i sześciorga wnuków oraz spłatą kredytu, kwota 510 zł. Na gruncie obowiązujących przepisów dotyczących postępowań sądowych obowiązuje zasada, zgodnie z którą koszty sądowe, jak również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 1 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego). Ubiegający się o przyznanie prawa pomocy winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. W niniejszej sprawie skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. o ustanowienie adwokata. Mając na względzie przedstawione przez skarżącą we wniosku okoliczności, przede wszystkim fakt, że posiada ona stały dochód oraz znaczący majątek w postaci domu (180 m²) i 53,031 ha nieruchomości rolnej, prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, nie ma na utrzymaniu innych osób, korzysta z prywatnej służby zdrowia, ma w pełni zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe należy stwierdzić, że A. P. nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku, tj. w sytuacji ubóstwa. Ponadto, w przypadku skarżącej, przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Z przedstawionej natomiast przez wnioskodawczynię analizy wydatków i uzyskiwanych przez nią dochodów wynika, iż nie grozi jej niedostatek, również z uwagi na zabezpieczenie w postaci nieruchomości. Ponadto potrzeby, na które wnioskodawczyni przeznacza wydatki (m.in. kultura, uroczystości rodzinne), z obiektywnego punktu widzenia nie stanowią wydatków koniecznych do jej utrzymania. Należy stwierdzić, że wydatki niebędące koniecznymi do jej utrzymania nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania prowadzonego przez skarżącą. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło