II SAB/Ke 29/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Detka po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2007 r. w Kielcach na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. G. na bezczynność Dziekana Rady Adwokackiej w przedmiocie nieudzielenia w terminie odpowiedzi na skargę p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. II SAB/Ke 29/07 U Z A S A D N I E N I E W dniu 23 sierpnia 2007 r. D. G. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, za pośrednictwem Rady Adwokackiej, pismo zatytułowane "pozew", w którym domagała się "ukarania" Dziekana Rady Adwokackiej za "brak odpowiedzi w ustawowym terminie na skargę". Skargę tę wraz z dokumentacją Dziekan Rady Adwokackiej przedstawił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach dnia 5 listopada 2007 r. wnosząc jednocześnie o jej oddalenie, bowiem zawarte w niej zarzuty są nieuzasadnione. Na podstawie przedstawionych dokumentów, Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił, że D. G. pismem z dnia 4 czerwca 2007 r. zwróciła się do Rady Adwokackiej o ukaranie adwokata P. Z., powołując się na okoliczność, że pomimo, iż podjął się udzielenia jej pomocy prawnej, unikał spotkania, a także sporządził niekorzystne dla niej pismo procesowe. Pismem z dnia 22 czerwca 2007 r. Wicedziekan Rady Adwokackiej adw. B. G., a następnie pismem z dnia 16 sierpnia 2007 r. Dziekan Rady Adwokackiej adw. S S. wezwali adwokata P. Z. do niezwłocznego udzielenia wyjaśnień w zakresie objętym skargą D. G. Dnia 27 sierpnia 2007 r. Dziekan Rady Adwokackiej zapoznał z treścią skargi zebranych na posiedzeniu ORA, zaś pismo adwokata P.Z. z wyjaśnieniami dotyczącymi zarzutów D. G. wpłynęło do Dziekana Rady Adwokackiej w Kielcach dnia 12 września 2007 r. Pismem z dnia 26 września 2007 r. Dziekan ORA w Kielcach poinformował skarżącą, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego nie znajduje podstaw do uruchomienia procedury wynikającej z prawa o adwokaturze, gdyż adwokat dochował należytej staranności przy pełnieniu obowiązków służbowych, zaś zawarta w piśmie procesowym ocena prawna jest pełni profesjonalna i świadczy o znajomości merytorycznej zagadnienia. W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 5 października 2007 r. D. G. skierowała do Naczelnej Rady Adwokackiej – za pośrednictwem Rady Adwokackiej– pismo zatytułowane "skargą", które dotyczyło "decyzji (...) Dziekana Rady Adwokackiej z dnia 26 września 2007 r. w sprawie adw. P. Z". Zarzuciła w nim, że adwokat nie dochował w pełni należytej staranności w pełnieniu swoich obowiązków służbowych, a mianowicie nie odbył z nią roboczego spotkania i nie zapoznał się z materiałem dowodowym jaki miała mu przedstawić. Poza tym adwokat "nie był zobligowany do oceny prawnej słuszności co do wznowienia bo to należy do kompetencji sądu a jego obowiązkiem było zgromadzenie materiału dowodowego, zapoznanie się z racjami klienta i fachowe przedstawienie tego sądowi". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie może zostać poddana merytorycznej kontroli, albowiem nie należy do kognicji sądu administracyjnego. Stosownie do treści art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej u.p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej obejmującej orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Wyszczególnienie wymienionych wyżej aktów jest wyczerpujące, a to oznacza, że skarga wniesiona na jakikolwiek inny akt, czynność bądź zaniechanie organu, nie ujęty w dyspozycji art. 3 § 2 u.p.p.s.a. jest niedopuszczalna i podlegać musi odrzuceniu (art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), chyba że kognicja sądów administracyjnych wynika z przepisów szczególnych ( stosownie do art. 3 § 3 u.p.p.s.a.). Podkreślić należy, że organami administracji publicznej w rozumieniu niniejszej ustawy są naczelne i centralne organy administracji rządowej, wojewodowie oraz działające w ich lub we własnym imieniu inne terenowe organy administracji rządowej (zespolonej i niezespolonej), organy jednostek samorządu terytorialnego oraz inne organy i podmioty, gdy są one powołane w mocy prawa lub na podstawie porozumień do załatwiania spraw indywidualnych z zakresu administracji publicznej (art. 5 § 2 pkt w zw. z art. 1 pkt 2 kpa). Treść niniejszej skargi złożonej przez D.G. oraz dokumentacja przedstawiająca przebieg toczącego się dotychczas postępowania w Radzie Adwokackiej , mającego na celu wyjaśnienie stawianych przez nią zarzutów jednemu z adwokatów, nakazuje zakwalifikować tę skargę - w świetle powołanego art. 3 § 2 u.p.p.s.a. – jako bezczynność na działanie Dziekana Rady Adwokackiej. Skarga taka jest jednak dopuszczalna tylko w sprawach, w których wydawane są decyzje i postanowienia (art. 3 § 2 pkt 1-3) oraz mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy podkreślić należy, że ustalenie kognicji sądu administracyjnego w niniejszym przypadku, dotyczącym skargi na bezczynność Dziekana Rady Adwokackiej, zależeć będzie od odpowiedzi na pytanie, czy Dziekan tej Rady – w rozstrzygnięciu wniosku D. G. o ukaranie jednego z adwokatów za nierzetelne, jej zdaniem, wykonywanie swoich obowiązków - uprawniony jest do podjęcia aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 u.p.p.s.a. Zgodnie z art. 48 ust.1 i 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz.U. 2004 Nr 34, poz.303 ze zm.), zwanej dalej ustawą, dziekan reprezentuje okręgową radę adwokacką, kieruje jej pracami, przewodniczy na jej posiedzeniu oraz wykonuje czynności przewidziane w niniejszej ustawie. Między innymi, może udzielić adwokatowi lub aplikantowi adwokackiemu ostrzeżenia za dopuszczenie się uchybienia mniejszej wagi. Decyzja dziekana podlega wówczas zaskarżeniu do okręgowej rady adwokackiej. Przepisy ustawy nie przewidują jednak żadnego trybu rozpoznania powyższego środka zaskarżenia, terminu jego wniesienia, nie odsyłają także do przepisów proceduralnych zawartych w innych ustawach, które przesądzałyby o charakterze postępowania przewidzianego w art. 48 ust.3. Od uchwały okręgowej rady adwokackiej wydanej w oparciu o cyt. wyżej przepis nie przysługuje także stronie jakikolwiek środek odwoławczy. Artykuł 46 ust. 1 ustawy przewiduje wprawdzie odwołanie do Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej ( a od jej uchwały odwołanie do Ministra Sprawiedliwości, zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego – art. 46 ust.2), ale jedynie od uchwały okręgowej rady adwokackiej, podjętej w pierwszej instancji. O uchylenie sprzecznej z prawem uchwały okręgowej rady adwokackiej ( jako jednego z organów izby adwokackiej), zwraca się natomiast do Sądu Najwyższego - Minister Sprawiedliwości (art. 14 ust.1 ustawy). "Decyzja" dziekana okręgowej rady adwokackiej, o jakiej mowa w art. 48 ust.3 ustawy nie jest zatem decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów kpa i nie zostaje podjęta w sprawie z zakresu administracji publicznej, co dawałoby stronie uprawnienie do zaskarżenia jej do sądu administracyjnego, a tym samym do złożenia skargi na bezczynność dziekana w tym zakresie. Określenia "decyzja" ustawodawca użył tu jedynie na oznaczenie końcowego rezultatu procesu decyzyjnego, jakiego dokonuje dziekan okręgowej rady adwokackiej w stosunku do adwokata (aplikanta adwokackiego), który dopuścił się uchybienia mniejszej wagi. Tego typu uznaniowe rozstrzygnięcie podejmowane jest w ramach korporacji jako jeden z elementów dyscyplinowania jej członków i realizacji podstawowych zasad etyki adwokackiej, w wykonaniu spoczywającego na organach samorządu zawodowego obowiązku sprawowania nadzoru nad przestrzeganiem przepisów o wykonywaniu zawodu adwokata (art. 3 pkt 3 ustawy). Dziekan rady adwokackiej zgodnie z art. 85 ustawy, może także – w ramach postępowania dyscyplinarnego - wymierzyć członkowi izby karę upomnienia. Od kary tej służy odwołanie do sądu dyscyplinarnego, który orzeka w tych sprawach jako druga i ostatnia instancja. W tym przypadku od orzeczenia sądu dyscyplinarnego nie przysługuje żaden środek odwoławczy. Kasacja do Sądu Najwyższego przysługuje bowiem stronom, Ministrowi Sprawiedliwości, Rzecznikowi Praw Obywatelskich oraz Prezesowi Naczelnej Rady Adwokackiej jedynie od orzeczenia wydanego przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny w drugiej instancji (art. 91a ustawy). Kontrolę sądową orzeczeń wydawanych w ramach postępowania dyscyplinarnego – jeżeli w danym przypadku jest ona przez ustawodawcę przewidziana – sprawuje zatem Sąd Najwyższy, a nie sądy administracyjne. Żaden przepis ustawy nie poddaje kontroli sądu administracyjnego jakiegokolwiek stadium postępowania dyscyplinarnego lub czynności zmierzających do wszczęcia takiego postępowania w stosunku do adwokata. Skoro zatem ani decyzja dziekana rady adwokackiej określona w art. 48 ust.3 ani też wymierzona przez niego kara upomnienia, o jakiej mowa w art. 85 ust.1 ustawy, nie mogłyby zostać zaskarżone do sądu administracyjnego, to tym samym kognicją sądów administracyjnych nie jest objęta bezczynność dziekana w ramach tych czynności. Mając na uwadze powyższe, skargę należało odrzucić jako nie należącą do właściwości sądu administracyjnego, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 58 § 1pkt 1 u.p.p.s.a.