II SAB/Ke 3/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi [...] z siedzibą w W. na bezczynność Wójta Gminy Łagów– obecnie Burmistrza Miasta i Gminy Łagów w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Burmistrza Miasta i Gminy Łagów do rozpoznania wniosku [...] z siedzibą w W. z dnia 3 października 2017r. o udostępnienie informacji publicznej; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy Łagów na rzecz [...] z siedzibą w W. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w W. wniosła 4 grudnia 2017 r. (data wpływu do organu), skargę na bezczynność Wójta Gminy Łagów (obecnie Burmistrza Miasta i Gminy Łagów) w sprawie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z 3 października 2017 r., domagając się: 1. zobowiązania organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej i ujawnienie informacji wskazanych we wniosku, 2. stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, że 3 października 2017 r., poprzez swojego pełnomocnika złożyła w formie mailowej do organu wniosek o udzielnie w takiej samej formie informacji na temat posiadanego przez gminę oprogramowania. Jednak organ do dnia złożenia skargi nie odpowiedział w żaden sposób na powyższy wniosek. Autor skargi podniósł, że wniosek został wniesiony do jednostki samorządu terytorialnego, na oficjalny adres mailowy urzędu gminy, a żądaną informację niewątpliwie organ posiada, gdyż dotyczy ona programów i aplikacji komputerowych, którymi dysponuje Gmina. Dodał, że informacja o majątku Gminy, którym są posiadane przez nią programy i aplikację komputerowe, jest bez wątpienia informacją publiczną, którą Wójt Gminy zobowiązany jest udzielić. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta i Gminy Łagów wniósł o jej odrzucenie. Wskazał, że 1 czerwca 2017 r. weszła w życie nowelizacja ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego dokonana ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 roku o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935 ze zm.). Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zmieniła tryb wnoszenia skargi na bezczynność organu administracji publicznej. Zdaniem organu artykuł 53 § 2b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyraźnie wskazuje, że skargę na bezczynność można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Przepis ten nie zawiera żadnych wyjątków z uwagi na to co jest przedmiotem bezczynności, pozwalających na odstępstwo od tej reguły. Ponieważ skarżąca Spółka wniosła skargę nie zachowując wymogu wynikającego z powyższego przepisu, skargę tę należy uznać za niedopuszczalną. Odnosząc się do zarzutów skargi organ podkreślił, że wniosek skarżącego został załatwiony 8 grudnia 2017 r. W konsekwencji więc, jeżeli Sąd nie odrzuci skargi z wyżej wskazanych przyczyn, zachodził podstawa do umorzenia postępowania sądowego. Organ dodał, że wniosek przyszedł zwykłą pocztą elektroniczną, jako zwykł mail bez priorytetu i nie zawierał podpisu elektronicznego oraz bliższego wskazania tematu, w związku z powyższym nie został uznany przez pracownika za wiążący. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Na wstępie, w związku ze stanowiskiem organu, iż skarga powinna zostać odrzucona zauważyć należy, że faktycznie, co do zasady warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego jest, jak to wynika z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej P.p.s.a., wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej, przy czym dotyczy to także skargi na bezczynność organu, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Jednakże zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, w przypadku skargi na bezczynność organu, której przedmiotem jest dostęp do informacji publicznej, skarga nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Brak jest bowiem podstaw do występowania z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa oraz wykazywania, że złożone zostało zażalenie na bezczynność organu w trybie, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. (w brzmieniu sprzed nowelizacji.) – przykładowo wyroki w sprawach o sygnaturach I OSK 601/05, I OSK 678/11, I OSK 2603/13, postanowienie w sprawach I OSK 462/10, I OSK 262/08). Uzależnienie uruchomienia drogi postępowania sądowoadministracyjnego od wyczerpania środków zaskarżenia ma miejsce tylko wówczas, gdy takie środki przysługują, czy to na podstawie kodeksu postępowania administracyjnego, czy to przepisów szczególnych. Tymczasem środków takich nie przewiduje ani ustawa o dostępie do informacji publicznej ani też kpa w odniesieniu do udzielenia informacji publicznej. Nowelizacja P.p.s.a. oraz kpa dokonana ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie 1 czerwca 2017 r. nie zmienia powyższego stanowiska. W ocenie Sądu, skoro ponaglenie zastąpiło zażalenie do organu wyższego stopnia oraz wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z art. 37 k.p.a., których to wniesienie w przypadku skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie było wymagane zgodnie z ugruntowanym od lat orzecznictwem, obecnie również nie jest wymagane ponaglenia, gdyż nadal brak jest podstaw do stosowania przepisów k.p.a. w przedmiotowym zakresie. Przechodząc do zarzutów skargi stwierdzić należy, że nie może budzić wątpliwości to, że Wójt Gminy Łagów, do którego wpłynął wniosek o udostępnienie informacji (a od 1 stycznia 2018 r. Burmistrz Miasta i Gminy Łagów), jest organem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1764), dalej u.d.i.p., natomiast żądana informacja, jako dotycząca majątku jednostki samorządu terytorialnego, jest informacją publiczna w rozumieniu tej ustawy (art.6 ust. 1 pkt 2 lit.f). Między stronami nie jest sporne to, że wniosek o udostępnienie tej informacji wpłynął do organu 3 października 2017 r. Jak wynika z odpowiedzi na skargę oraz dołączonego do niej wydruku, odpowiedź na ten wniosek została udostępniona skarżącej 8 grudnia 2017r., a więc już po wniesieniu skargi. Ponieważ celem skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji jest zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku, z chwilą udostępnienia żądanej informacji postępowanie w tej części stało się bezprzedmiotowe, w związku z czym na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. podlegało umorzeniu. W dacie bowiem wyrokowania organ nie pozostawał już bezczynny. Powyższa okoliczność nie zwalnia jednak Sądu od obowiązku rozpoznania skargi w zakresie orzeczenia, czy organ dopuścił się bezczynności (art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a.), a jeśli tak, to czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Otóż w świetle zawartej w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. regulacji, zgodnie z którą organ powinien udostępnić informację bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od złożenia wniosku, nie może budzić wątpliwości to, że Wójt Gminy Łagów (będący do końca grudnia 2017 r. organem wykonawczym tej Gminy) dopuścił się bezczynności. Jednak w ocenie Sądu, w okolicznościach sprawy nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa jest bowiem postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i powinno być interpretowane ściśle. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego pojęcia, "rażące" to "ponad miarę", "niewątpliwe", "wyraźne", "oczywiste". Ocena, czy mamy do czynienia z rażącą postacią bezczynności, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami rozpatrywanej indywidualnie sprawy. W niniejszej sprawie wniosek strony skarżącej, chociaż z uchybieniem ustawowych terminów, ale został załatwiony. Wprawdzie przekroczony został termin, to jednak nie zachodzi przypadek oczywistego braku woli załatwienia sprawy, który można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Jak bowiem wynika z odpowiedzi na skargę, powodem uchybienia terminu było to, że wniosek przyszedł jako zwykły mail, bez priorytetu i bliższego wskazania tematu, przez co nie "został uznany przez pracownika za wiążący". Poza tym okolicznością powszechnie znaną jest wysyłanie na skrzynki poczty internetowej dużej ilości różnego rodzaju pism, w znacznej części stanowiących tzw. spamy, co utrudnia szybkie znajdowanie wśród takiej korespondencji wniosków, które wymagają szybkiej odpowiedzi. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1 i § 1a P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).