II SAB/Ke 36/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Asystent sędziego Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2008r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej R. G. sprawy ze skargi R. M. na bezczynność Wójta Gminy B w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości zobowiązuje Wójta Gminy B do podjęcia czynności w sprawie z wniosku R. M. z dnia [...] o rozgraniczenie nieruchomości - w terminie 30 dni od dnia doręczenia akt administracyjnych organowi. Skargą wniesioną bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach w dniu 8 listopada 2007r. R. M. zaskarżył bezczynność Wójta Gminy polegającą na nie wykonaniu w terminie do[...] rozgraniczenia drogi wewnętrznej na całej długości działki o numerze [...] położonej w O oraz braku oznakowania jej granic cementowymi słupkami. Jak wynika z materiału dowodowego, zgromadzonego w niniejszej sprawie wnioskiem z dnia [...] J. G. i R. M. wystąpili o przeprowadzenie rozgraniczenia drogi wewnętrznej nr [...] w O. i uregulowanie dojazdu do osiedli i pól stanowiących własność wnioskodawców. W piśmie z dnia 2 listopada 2006r. Wójt Gminy poinformował wnioskodawców o braku podstaw do wszczęcia postępowania w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości z uwagi na nieuregulowany stan prawny nieruchomości nr [...] w O. Postanowieniem z dnia [...] znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na skutek zażalenia wniesionego przez R. M. wyznaczyło Wójtowi Gminy dodatkowy termin do dnia [...] na załatwienie sprawy w przedmiocie rozgraniczenia o które wnosi właściciel działek nr [...] w O. Postanowieniem[...] znak: [...] Wójt Gminy na podstawie art. 97 § 1 pkt 4, art. 98 § 2, art. 101 kpa zawiesił postępowanie prowadzone na wniosek R. M. z uwagi na nieuregulowany stan prawny nieruchomości nr [...] w O. Powyższe postanowienie w wyniku rozpoznania zażalenia wniesionego przez pełnomocnika skarżącego – Z. M. zostało uchylone postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] Organ odwoławczy stwierdził brak podstaw do zawieszenia postępowania, które nie zostało wszczęte w sposób przewidziany w art. 29 ust. 3 i art. 30 ust. 4 ustawy z dnia 17 maja 1989r.- Prawo geodezyjne i kartograficzne tj. poprzez wydanie stosownego postanowienia. Postanowieniem z dnia [...] znak [...] Wójt Gminy wszczął na wniosek R. M. postępowanie rozgraniczeniowe w celu ustalenia linii granicznej między działkami położonymi we wsi O. oznaczonymi numerami ewidencyjnymi [...] stanowiącymi własność wnioskodawcy, a działką oznaczoną nr [...] położoną we wsi O. Gmina B. w odniesieniu do której w ewidencji gruntów wpisany jest Skarb Państwa - władający Gmina B. W wyniku kolejnej skargi Z. M. – pełnomocnika R. M. na bezczynność Wójta Gminy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] zwróciło wniesione do organu zażalenie, pouczając stronę o wyczerpaniu w niniejszej sprawie środków zaskarżenia służących stronie w postępowaniu przed organami administracji oraz prawie do wniesienia skargi na bezczynność organu I instancji bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożył w imieniu R. M. – pełnomocnik Z. M. zarzucając Wójtowi B. brak powiadomienia pełnomocnika wnioskodawcy o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego, zawężenie przedmiotu postępowania wyłącznie do rozgraniczenia pomiędzy drogą a działkami nr ew. [...] stanowiącymi własność R. M., co jest sprzeczne zarówno z wnioskiem z dnia [...] jak i postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia[...]. Za wadliwość postępowania skarżący uznał nie wyznaczenie geodety w celu dokonania czynności rozgraniczeniowych. Powyższe okoliczności w ocenie skarżącego świadczą o pozostawaniu Wójta Gminy B. w bezczynności w sprawie o rozgraniczenie. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy B wniósł o jej oddalenie. Organ przedstawił przebieg postępowania w niniejszej sprawie podnosząc, że postępowanie rozgraniczeniowe zostało wszczęte postanowieniem z dnia [...] Podkreślił brak należytego umocowania Z. M. reprezentującego w postępowaniu rozgraniczeniowym R. M., skutkującego kierowaniem korespondencji na adres strony, który jej nie podejmował. Uzupełniając swoje stanowisko organ administracyjny w piśmie z dnia 4 kwietnia 2008r. wskazał, że przed Sądem Rejonowym w O pod sygn. akt [...] z wniosku S. O prowadzona jest sprawa o zasiedzenie przez Skarb Państwa działki nr[...], która ma bezpośredni wpływ na przedmiotowe postępowanie rozgraniczeniowe i stanowi przeszkodę do szybkiego załatwienia wniosku strony. Podniesiono również okoliczność wykreślenia z ewidencji gruntów Gminy B. jako użytkownika działki nr ew. [...] w oparciu o ostateczną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty z dnia [...] znak [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty uzasadniają jej uwzględnienie. Zgodnie z art. 52 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej jako p.p.s.a.) skargę ( w tym także skargę na bezczynność) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie chyba, że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Wniesienie skargi na bezczynność organu jest dopuszczalne wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 kpa, albowiem zażalenie o którym mowa we wskazanym przepisie jest równoznaczne ze środkiem zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 p.p.s.a. i spełnia kryterium "wyczerpania środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 2 p.p.s.a. Stosownie do art. 37 § 1 kpa, na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. W ocenie Sądu, warunek określony w art. 52 § 1 p.p.s.a. w postaci "wyczerpania środków zaskarżenia" w rozpoznawanej sprawie został spełniony bowiem skarżący złożył zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w trybie art. 37 § 1 kpa. Z utrwalonego orzecznictwa wynika, że o bezczynności organu administracji publicznej można mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ bądź nie podjął żadnych czynności w sprawie, bądź wprawdzie rozpoczął postępowanie, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go w terminie decyzją, postanowieniem lub innym aktem. Podkreślenia wymaga fakt, iż dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana. Terminy załatwienia spraw reguluje art. 35 § 3 kpa. Zgodnie z tym przepisem załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Organem właściwym w sprawie o rozgraniczenie zgodnie z art. 29 ust. 3 ustawy z 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.- zwanej dalej jako ustawa) jest wójt (burmistrz albo prezydent miasta), który przeprowadza rozgraniczenie nieruchomości z urzędu lub na wniosek strony. Według art. 30 ust. 4 ustawy wszczęcie postępowania o rozgraniczenie nieruchomości następuje w drodze postanowienia. Postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości z uwagi na przyjęte w ustawie rozwiązania prawne powinno zakończyć się jednym z następujących rodzajów rozstrzygnięć: - merytoryczną decyzją zatwierdzającą granice ustalone przez geodetę (art. 31 ust. 2 i 3 oraz art. 33 ust. 1ustawy), - decyzją o umorzeniu postępowania administracyjnego, jeżeli doszło do zawarcia ugody granicznej przed geodetą (art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 31 ust. 4 ustawy) - decyzją o umorzeniu postępowania administracyjnego i przekazaniu sprawy z urzędu do rozpatrzenia sądowi, jeżeli zaistniał spór co do przebiegu linii granicznej, nie doszło do zawarcia ugody i nie było podstaw do wydania decyzji merytorycznej w sprawie (art. 34 ust. 1 i ust. 2 ustawy). Wystąpienie w toku postępowania o rozgraniczenie okoliczności uniemożliwiających podjęcie jednego ze wskazanych wyżej rozstrzygnięć obliguje organ prowadzący rozgraniczenie do podjęcia postanowienia o zawieszeniu postępowania. Taki sposób rozstrzygnięcia ma jedynie charakter formalny, co oznacza, że nie kończy ono merytorycznie sprawy, nie mniej jednak jest niezbędne do wykazania, iż organ właściwy do załatwienia sprawy nie pozostaje w bezczynności. W rozpoznawanej sprawie Wójt Gminy B. nie wydał żadnego ze wskazanych wyżej rozstrzygnięć przewidzianych prawem dla załatwienia wniosku skarżącego o rozgraniczenie jak również nie zawiesił postępowania w przedmiotowej sprawie. W okolicznościach faktycznych danej sprawy samo wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania o rozgraniczenie nieruchomości w dniu [...] jest niewystarczające i świadczy o pozostawaniu Wójta Gminy B. w bezczynności, zwłaszcza, że jak wynika z akt sprawy wniosek we wskazanym zakresie został złożony w Urzędzie Gminy w B. w dniu[...]. Argumentacja organu w kwestii braku należytego umocowania pełnomocnika strony uzasadniająca brak informowania pełnomocnika o czynnościach podjętych w toku postępowania rozgraniczeniowego jest nieuprawniona. Reguły postępowania administracyjnego, określające obowiązki organu tak w zakresie prowadzenia postępowania jak i orzekania, zobowiązują organ m.in. do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.). Jeżeli zatem w ocenie organu złożone w sprawie pełnomocnictwo było nieprawidłowe, obowiązkiem organu było stosownie do powołanego wyżej art. 9 kpa poinformowanie pełnomocnika o konieczności jego uzupełnienia i wskazanie na czym ono ma polegać. Nie dopełnienie tych czynności przez organ stanowi więc naruszenie zasady informowania określonej w art. 9 k.p.a. Na marginesie należy podnieść, że zgodnie z art. 29 ust 1 ustawy rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów; rozgraniczeniu podlegają, w miarę potrzeby, wszystkie albo niektóre granice określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami lub innymi gruntami (art. 29 ust.2 ustawy). W przedmiotowej sprawie wskazana regulacja nie daje podstaw do tego by móc wywieźć interes prawny skarżącego w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości o nr 203/ 1 ze wszystkimi przyległymi działkami. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie postępowanie rozgraniczeniowe może dotyczyć wyłącznie działek stanowiących własność skarżącego to jest nr 197,198,199. Skoro przewidziany przez ustawodawcę termin do załatwienia niniejszej sprawy został w oczywisty sposób naruszony, Sąd na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.