II SAB/Ke 40/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.) Sędzia WSA Beata Ziomek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi Z. K. na bezczynność Starosty w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącemu Z. K. kwotę [...](sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Z. K. 2 lutego 2024 r. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na bezczynność Starosty w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Autor skargi wskazał, że 8 stycznia 2024 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej zwrócił się do organu o przesłanie treści wybranej oferty na wykonywanie zadania publicznego w zakresie prowadzenia punktu nieodpłatnej pomocy prawnej, świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej w 2024 r. na terenie Powiatu [...] oraz protokołu komisji konkursowej wraz z punktacją i kartą oceny ofert. Skarżący podkreślił, że w odpowiedzi na powyższy wniosek organ 22 stycznia 2024 r. przesłał na adres poczty elektronicznej m.in. skan decyzji o odmowie udostępnienia ofert w części. Wobec powyższego skarżący zarzucił, że doręczenie decyzji z 22 stycznia 2024 r. nastąpiło w sposób nieprawidłowy i z uwagi na nieskuteczne doręczenie nie mógłby jej zaskarżyć. Zdaniem skarżącego, skoro organ nie zareagował w sposób prawidłowy na jego wniosek to pozostaje w bezczynności. Dodał, że skarga na bezczynność służy również w sytuacji udzielenia przez organ niepełnej informacji. W odpowiedzi na skargę Starosta, wnosząc o umorzenie postępowania sądowego, wyjaśnił w szczególności, że ostatecznie prawidłowo doręczono skarżącemu decyzję z 22 stycznia 2024 r. Dodał, że 22 stycznia 2024 r. wnioskodawcy udzielono odpowiedzi na wniosek w części oraz wydano decyzję odmowną w zakresie informacji zastrzeżonych przez oferenta stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy. Pismem z 17 kwietnia 2024 r. skarżący wniósł o umorzenie postępowania, wskazując, że po wniesieniu skargi do tut. Sądu została mu prawidłowo doręczona decyzja. Nadto skarżący wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19 wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Analogicznie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w odniesieniu do badania przewlekłego sposobu prowadzenia postępowania przez organ administracji w przypadku zakończenia postępowania. W uchwale z 7 marca 2022 r., sygn. akt II OPS 1/21 stwierdzono bowiem, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Z okoliczności sprawy niniejszej bezspornie wynika, że 22 stycznia 2024 r. Starosta wydał decyzję o odmowie udzielenia skarżącemu informacji publicznej w zakresie części jego wniosku z 8 stycznia 2024 r., zaś skarga zarzucająca bezczynność organu została wniesiona 2 lutego 2024 r., a więc po zakończeniu postępowania administracyjnego. Podkreślenia wymaga, że w treści przywołanej uchwały z 22 czerwca 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny wiąże skutek w postaci przeszkody w merytorycznym rozpoznaniu przez sąd skargi na bezczynność z samym faktem wydania decyzji, wskazując, że skarga na bezczynność jest skargą na naruszający prawo stan postępowania administracyjnego, w którym mimo upływu określonego prawem terminu właściwego dla załatwienia indywidualnej sprawy, rozstrzygnięcie nie zostało wydane. Pogląd wiążący ustanie stanu bezczynności (lub przewlekłości) z faktem załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności jest poglądem dominującym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i w ocenie składu orzekającego w tej sprawie, jest poglądem słusznym (por. wyroki NSA: z 5 czerwca 2019 r., II OSK 3747/18; z 8 maja 2019 r., I FSK 1401/17; z 11 lutego 2011 r., I FSK 198/10 oraz postanowienie z 22 marca 2024 r., III OSK 552/23, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Kluczowe znaczenie dla oceny dopuszczalności skargi na bezczynność organu ma data zakończenia przez organ prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji. Nie powinno się przy tym utożsamiać daty wydania decyzji z datą jej doręczenia. Przyjęcie odmiennego stanowiska wprowadzałoby stan permanentnej niepewności co do owej daty, przede wszystkim z uwagi na możliwą do zastosowania formę doręczenia zastępczego. Decyzja administracyjna rozpoczyna swój byt prawny z chwilą jej sporządzenia, doręczenie zaś ma na celu zakomunikowanie stronie zawartego w niej rozstrzygnięcia, które następuje w chwili złożenia na decyzji podpisu osoby uprawnionej będącej organem administracji publicznej lub przez ten organ upoważnionej, zgodnie z art. 268a k.p.a. (zob. postanowienie NSA z 30 sierpnia 2023 r., sygn. akt II OSK 1544/23). Wskazać należy, że momentem zakończenia postępowania administracyjnego nie jest doręczenie decyzji. W dotychczasowym orzecznictwie wskazuje się, że obowiązujące przepisy k.p.a. nie dają podstaw do utożsamiania wydania decyzji z jej doręczeniem (por. np. wyroki NSA: z 25 kwietnia 2006 r., sygn. akt II OSK 714/05, z 26 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 1554/19, z 24 maja 2022 r., sygn. akt II GSK 1979/18). W szczególności, nie można zaakceptować poglądu, że w dacie wydania (sporządzenia) decyzja jest tylko projektem decyzji i zdarzenie to nie wywołuje żadnych skutków prawnych, które następują dopiero z momentem (datą) doręczenia decyzji stronie lub stronom, a ponadto, że doręczenie decyzji w istocie kończy postępowanie administracyjne, skutku takiego zaś nie wywołuje wydanie (sporządzenie decyzji). Określenie w art. 107 § 1 pkt 2 k.p.a. daty wydania decyzji jako niezbędnego elementu jej treści ma przeciwdziałać sytuacji, w której za datę wydania decyzji należałoby uznać datę doręczenia jej stronie lub stronom. Bez tego elementu (daty) w postępowaniach administracyjnych, w których uczestniczyłoby wiele stron, powstałaby konieczność przyjęcia kilku różnych dat wydania decyzji, trudno bowiem założyć, aby w praktyce doręczenie stronom decyzji nastąpiło w tym samym czasie. Uznanie sprawy za załatwioną w kilku różnych datach pozostawałoby w sprzeczności z racjonalnym interpretowaniem prawa (zob. postanowienie NSA z 24 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 1575/22). Sumując, w realiach niniejszej sprawy, skoro w chwili wniesienia skargi, tj. 2 lutego 2024 r., organ załatwił już sprawę administracyjną poprzez wydanie decyzji z 22 stycznia 2024 r., to zachodziła pierwotna, bo istniejąca w dniu wniesienia skargi, bezprzedmiotowość postępowania. W dniu wniesienia skargi nie istniał już bowiem przedmiot postępowania, jakim w niniejszej sprawie był stan bezczynności. Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., zobligowany był orzec jak w punkcie I sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu sądowego Sąd orzekł w punkcie II sentencji postanowienie na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.