II SAB/Ke 49/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Banach, Sędzia WSA Jacek Kuza, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 września 2018 r. sprawy ze skargi A. G. na bezczynność Burmistrza Miasta J. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Burmistrza Miasta J. do rozstrzygnięcia, w terminie 14 dni od daty doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku, wniosku A. G. z dnia 5 czerwca 2018 r. w zakresie: - pkt 1 – "w przeciągu ostatnich 5 lat od złożenia wniosku ile zostało zleconych remontów w urzędzie miasta, kosztu tych remontów oraz firm, jakie je wykonały"; - pkt 2 – "ile remontów zostało zakontraktowanych w tym okresie, a jeszcze nie zakończonych"; - pkt 5 – "czy podczas kontroli okresowych stosowane są wytyczne z normy PN-EN 1176-1 i 1176-7:2009"; II. umarza postępowanie sądowe w pozostałej części; III. stwierdza, że Burmistrz Miasta J. dopuścił się bezczynności, lecz nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądza od Burmistrza Miasta Jędrzejowa na rzecz A. G. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SAB/Ke 49/18 UZASADNIENIE Pismem datowanym na 22 czerwca 2018 r. A. G. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Urzędu Miejskiego w J. w zakresie rozpatrzenia jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej z 5 czerwca 2018 r. Podnosząc, że wniosek ten do dnia złożenia skargi nie został rozpatrzony, skarżący wniósł o "zobowiązanie Urzędu Miejskiego w J. do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z 5 czerwca 2018 roku" oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Burmistrz J. wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi organ podniósł, że zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, osobowość prawną posiada gmina, a jej organem wykonawczym jest burmistrz (art. 26 ust. 1 tej ustawy). Skarżący wskazał zatem podmiot, który nie występuje w obrocie prawnym i nie ma zdolności sądowej, w związku z tym stosownie do art. 58 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga powinna ulec odrzuceniu. Odnosząc się merytorycznie do skargi, Burmistrz wniósł o zobowiązanie skarżącego do nadesłania dowodów, kiedy przesłał na jego adres e-mail swój wniosek i czy ma potwierdzenie jego otrzymania. Skarżący winien zakładać bowiem, że jego wniosek mógł zostać zakwalifikowany jako SPAM i nie zostać odczytany przez organ lub został odczytany w późniejszym okresie. Ponadto poinformował, że odpowiedź na wniosek została przekazana w dniu 29 czerwca 2018 r. pocztą elektroniczną na adres skarżącego, na dowód czego dołączył kserokopię tej odpowiedzi z potwierdzeniem wysłania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), przytaczanej w dalszym ciągu jako p.p.s.a., sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku o jej odrzucenie, podkreślić należy, że istotnie rację ma organ zarzucając, że skarżący w sposób nieprawidłowy wskazał stronę przeciwną sporu jako Urząd Miejski w J., przy pomocy którego – zgodnie z art. 33 ust. 1 w zw. z art. 11a ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 994 z późn. zm.) – Burmistrz J. wykonuje swoje zadania. Mimo błędnego określenia organu (także we wniosku o udzielenie informacji publicznej), właściwość Burmistrza J. do rozpatrzenia złożonego wniosku o udzielenie informacji publicznej nie może jednak budzić wątpliwości. Stosownie bowiem do treści art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1330), zwanej dalej ustawą, organem władzy publicznej zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej może być w tym przypadku jedynie Burmistrz J., a wadliwe określenie organu przez wnioskującego o informację, nie ma znaczenia prawnego dla właściwości organu w tym zakresie. Z przedstawionej Sądowi dokumentacji wynika, że wnioskiem z 5 czerwca 2018 roku, złożonym w formie elektronicznej, A. G. zwrócił się do Urzędu Miejskiego w J. o udostępnienie informacji w następującym zakresie: 1. W przeciągu ostatnich 5 lat od złożenia wniosku ile zostało zleconych remontów w urzędzie miasta, kosztu tych remontów oraz firm, jakie je wykonały. 2. Ile remontów zostało zakontraktowanych w tym okresie, a jeszcze niezakończonych. 3. Ilość placów zabaw publicznie dostępnych pozostających pod zarządem gminy lub podmiotów zależnych. 4. Podanie dokładnych dat wykonania ostatniej kontroli okresowej dla placów zabaw. 5. Czy podczas kontroli okresowych stosowane są wytyczne z normy PN-EN 1176-1 i 1176-7:2009. W aktach znajduje się także odpowiedź udzielona skarżącemu na powyższe zapytanie, wysłana drogą mailową 29 czerwca 2018 r., zawierająca: 1. wykaz placów zabaw publicznie dostępnych pozostających pod zarządem gminy, 2. wykaz placów zabaw, które zostały zlikwidowane ze względu na zły stan, 3. wskazanie daty kontroli okresowej dla placów zabaw wymienionych w pkt 1, 4. wyszczególnienie prac wykonanych w przeciągu ostatnich 5 lat w poszczególnych placach zabaw, 5. prace do wykonania w poszczególnych placach zabaw. W sprawie niniejszej bezspornym było, że A. G. zwrócił się o udzielenie informacji o charakterze publicznym w rozumieniu art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 lit.c) ustawy. Nie może być też wątpliwości co do tego, że organem właściwym do rozstrzygnięcia wniosku w przedmiocie udostępnienia tej informacji jest Burmistrz J.. Kwestią podlegającą ocenie pozostaje jedynie to, czy organ kierując do skarżącego pismo datowane na 29 czerwca 2018 r., rozpoznał jego wniosek w całości oraz w terminie określonym ustawą, co wyłączałoby uznanie, że pozostawał w bezczynności. Po pierwsze, informacja udzielona A. G. w piśmie z 29 czerwca 2018 r. dotyczy jedynie zapytania zawartego w pkt 3 i 4 wniosku. W pozostałej części wniosek nie został rozpoznany, gdyż w pkt 1 i 2 dotyczył remontów (bez wskazania, że chodzi jedynie o remonty placów zabaw, jak zdaje się rozumieć to organ ograniczając swoją odpowiedź tylko do placów zabaw), zaś w pkt 5 skarżący pytał o stosowanie wytycznych określonych w dwóch szczegółowo wymienionych normach – PN (do których nie odniesiono się w odpowiedzi wskazując jedynie, że "podczas kontroli okresowych stosowano się do ogólnych wytycznych prawa budowlanego"). Zgodnie z art. 14 ust. 1 i 2 ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się. Stosownie natomiast do art. 15 ustawy, odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej, następują w drodze decyzji. Ponieważ co do żądania wniosku zawartego w pkt 1, 2 i 5 informacja nie została udostępniona, ani też nie wydano decyzji o odmowie jej udostępnienia bądź o umorzeniu postępowania, przyjąć należało, że organ w dacie orzekania przez Sąd pozostawał w bezczynności, co powodowało konieczność zobowiązania go do rozpoznania wniosku z 5 czerwca 2018 r. w tym zakresie, o czym orzeczono na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w pkt I wyroku. Jednocześnie fakt udzielenia częściowej informacji przed rozpoznaniem skargi, powodował konieczność umorzenia postępowania sądowego w tym zakresie (tj. w części skargi dotyczącej żądania nakazania organowi rozpatrzenia w zakreślonym terminie żądania zawartego w pkt 3 i 4 wniosku), z uwagi na brak możliwości zastosowania przez Sąd trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt II wyroku). Mając na uwadze treść art. 149 § 1a ustawy, Sąd ocenił także, czy w zakresie, w którym postępowanie sądowe zostało umorzone, organ pozostawał w bezczynności. Oczywistym jest bowiem, że w części objętej pkt I wyroku, nie udzielając informacji do daty orzekania przez Sąd, organ nadal pozostaje w bezczynności. W ocenie Sądu, organ pozostawał w bezczynności również co do tej części wniosku, która objęta została pismem wysłanym 29 czerwca 2018 r., gdyż nie udzielił odpowiedzi w ustawowym terminie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 i 2 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Nie można przy tym zgodzić się z argumentacją zawartą w odpowiedzi na skargę, sprowadzającą się do twierdzenia, że to skarżący ma obowiązek wykazania daty wpływu wniosku do organu, tym bardziej, iż "powinien zakładać, że jego wniosek mógł zostać zakwalifikowany jako SPAM". W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest bowiem pogląd, że do obowiązków organu administracji publicznej należy taka konfiguracja poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych, oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej organu - aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na wskazany przez adres podań, wobec prawnej dopuszczalności ich wnoszenia także drogą elektroniczną (por. np. postanowienia NSA z dnia 10 września 2015 r., sygn. akt I OSK 1968/15 i z dnia 3 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1940/15). Skutki trudności, błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy administracji publicznej oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów (por. postanowienie NSA z dnia 5 listopada 2015 r., sygn. akt I OZ 1414/15, wyrok NSA z dnia 16 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2186/14). Ryzyko nieodebrania, czy też nieodczytania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, skierowanego na oficjalnie podany adres elektroniczny organu, obciąża ten organ, a nie wnioskodawcę (por. postanowienie NSA z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 2897/14). Z powyższego wynika, że skarżący miał prawo złożyć wniosek o udostępnienie informacji publicznej w formie elektronicznej na adres wskazany na stronie głównej Urzędu Miejskiego w J. ([...]) i z takiej drogi skorzystał, a organ po upływie 14 dni od dnia złożenia wniosku popadł w bezczynność, która została usunięta dopiero w dniu 29 czerwca 2018 r. (a więc już po wniesieniu skargi), kiedy to udzielono częściowej odpowiedzi na wniosek. Dlatego też na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd orzekł w pkt III wyroku, że organ dopuścił się bezczynności, jednak nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest bowiem wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Podkreślić należy, że organ udzielił odpowiedzi i choć nie ujął w niej wszystkich pytań skarżącego, nie można zarzucić, że działanie organu nosiło cechy lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych przez ustawę. Ponadto opóźnienie w udzieleniu odpowiedzi nie było znaczące i nastąpiło bezpośrednio po wniesieniu skargi. O należnych skarżącemu kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzone koszty w łącznej wysokości 597 zł składają się: uiszczony wpis od skargi - 100 zł, opłata skarbowa od dokumentu pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480 zł, odpowiadające stawce minimalnej określonej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit.c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.).