II SAB/Ke 5/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Pędziwilk - Moskal po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2018r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] na bezczynność Wojewody w przedmiocie usunięcia z akt osobowych nieprawdziwych danych p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. W dniu 12 grudnia 2017r. [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Wojewody w przedmiocie usunięcia z akt osobowych nieprawdziwych danych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Pismem z dnia 25 stycznia 2018r. [...] został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie dowodu wniesienia do właściwego w sprawie ministra ponaglenia w sprawie zaskarżonej w niniejszej sprawie bezczynności Wojewody– w terminie 7 dni od doręczenia niniejszego wezwania – pod rygorem odrzucenia skargi. W wyznaczonym terminie skarżący przedstawił wniesione w dniu 6 marca 2018r. (pieczęć prezentaty) ponaglenie skierowane do właściwego ministra w sprawie bezczynności Wojewody w przedmiocie usunięcia z jego akt osobowych w Miejskim Urzędzie Pracy nieprawdziwych danych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej: "P.p.s.a.", skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Zgodnie z art. 52 § 2 P.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Z kolei art. 53 § 2b P.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W przypadku skarg na bezczynność postępowania organu, od dnia 1 czerwca 2017r. wyczerpanie środków zaskarżenia następuje poprzez wniesienie przez stronę ponaglenia przewidzianego w art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem stronie przysługuje prawo do wniesienia ponaglenia jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność). Stosownie do art. 37 § 3 pkt 1 K.p.a. ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie. Z akt niniejszej sprawy wynika, że opisany wyżej warunek nie został spełniony. W tym zakresie nie mogło odnieść skutku wniesione w dniu 6 marca 2018r. ponaglenie skierowane "do właściwego Ministra w sprawie bezczynności Wojewody" – jako że czynność ta miała miejsce już po wniesieniu skargi do tut. Sądu w dniu 12 grudnia 2017r. Nie budzi przy tym wątpliwości Sądu, że przed wniesieniem skargi W.S. nie wniósł ponaglenia, co potwierdza stanowisko organu przedstawione w odpowiedzi na skargę. Warunkiem wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu odwoławczego jest bowiem uprzednie – a więc z odpowiednim wyprzedzeniem ewentualnego wniesienia skargi do Sądu – złożenie ponaglenia w trybie art. 37 § 1, 2 i 3 K.p.a. (w poprzednim stanie prawnym było to wezwanie do usunięcia naruszenia prawa). Niezłożenie takiego środka prawnego z odpowiednim wyprzedzeniem ewentualnego wniesienia skargi stanowi brak formalny skargi, skutkujący jej odrzuceniem (zob. postanowienie NSA z dnia 17 października 1997r., IV SAB 31/97, OSP 1998, z. 10, poz. 185, z glosą B. Adamiak, Lex nr 33884), albowiem dopóki stronie przysługuje prawo wniesienia do organu jakiegokolwiek środka prawnego, dopóty wniesienie skargi do sądu administracyjnego jako przedwczesne jest niedopuszczalne, gdyż postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać uruchomione, jeżeli nie zostały wykorzystane środki weryfikacji kwestionowanych działań, dostępne podmiotowi, który chce uruchomić postępowanie sądowoadministracyjne, jeszcze w postępowaniu administracyjnym,. Wniesienie wezwania do usunięcia naruszenia prawa (obecnie ponaglenia) i skargi w tym samym dniu lub po wniesieniu skargi, należy zakwalifikować jako niezgodne z art. 52 § 1 P.p.s.a. Wskazany przepis wyraźnie bowiem stanowi, że skargę można wnieść "po wyczerpaniu środków zaskarżenia" (tak też NSA w postanowieniach z dnia 18 czerwca 2015r., sygn. akt I OSK 1579/15 i z dnia 13 lipca 2016r., sygn. akt I OSK 3044/15, dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dopuszczenie możliwości jednoczesnego wnoszenia skargi na bezczynność i ponaglenia, albo wnoszenia tego ostatniego już po wniesieniu skargi podważałoby racjonalność ustawodawcy, który wprowadzając do K.p.a. instytucję ponaglenia wyposażył stronę w dodatkowy instrument mający na celu dyscyplinowanie organów administracji w zakresie sprawności i szybkości załatwienia sprawy. Instytucja ta nie może być postrzegana wyłącznie jako środek warunkujący dopuszczalność wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Należy bowiem uwzględnić, że ratio legis wprowadzenia wymogu uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia było zapewnienie kontroli terminowości w postępowaniu administracyjnym z jednoczesnym ograniczeniem obciążania sądu sprawami, które mogą być załatwione przez organy administracji. Powyższa wykładnia znajduje wsparcie w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2016r., sygn. akt I FPS 1/16 (dostępnej j.w.), w której wykluczono możliwość równoczesnego wniesienia skargi i ww. środka prawnego. Analizując treść art. 52 § 1 P.p.s.a. stwierdzić trzeba, że dopiero po złożeniu ponaglenia przewidzianego w art. 37 K.p.a. strona może wnieść skargę na bezczynność danego organu w tym przedmiocie. Mając na uwadze powyższe należało stwierdzić, że skarżący nie wyczerpał trybu opisanego w art. 37 K.p.a. w związku z art. 53 § 2b P.p.s.a. – w związku z czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy P.p.s.a.