II SAB/Ke 51/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Asesor WSA Agnieszka Banach, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 października 2017r. sprawy ze skargi A. W.-H. na bezczynność Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego do rozpoznania wniosku A. W.-H. z dnia 12 kwietnia 2017r. w zakresie informacji, o której mowa w punkcie 3; II. oddala skargę w części dotyczącej pytań zawartych w punktach 8 i 9 wniosku z dnia 12 kwietnia 2017r.; III. umarza postępowanie w części dotyczącej zobowiązania organu do udostępnienia informacji, o których mowa w punktach 1, 2, 4, 5, 6, 7 i 10 wniosku z 12 kwietnia 2017r.; IV. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, ale nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa; V. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz A. W.-H. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. W. – H. we wniosku z 12 kwietnia 2017 r., domagała się od Świętokrzyskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Kielcach udostępnienia następującej informacji publicznej: 1. ile zostało odnotowanych niepożądanych odczynów poszczepiennych dotyczących szczepień przeciwko (wskazać szczepienia zależnie od treści wezwania) : błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus Influenzę, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince i różyczce?, 2. jaki charakter miały odnotowane niepożądane odczyny poszczepienne? (odpowiedź z podziałem na ilość i rodzaje), 3. czy zostały odnotowane przypadki śmiertelne?, 4. z jakiej statystyki wynikają dane, którymi organ dysponuje?, 5. od którego roku dane te są gromadzone?, 6. czy w innych krajach Unii Europejskiej szczepienia, do których Państwo wzywacie mają charakter obowiązkowy?, 7. czy w związku z przystąpieniem Polski do UE w roku 2004 i obowiązującą w ramach UE zasadą swobody przepływu osób odnotowaliście Państwo epidemie chorób, co do których w krajach UE szczepienia są dobrowolne?, 8. czy wystosowując pismo przymuszające do szczepienia jesteście Państwo świadomi ilości powikłań poszczepiennych nieodnotowanych, a który to problem z odnotowywaniem zauważa prof. Andrzej Zieliński (strona www.pzh.gov.pl). prof. Jacek Wysocki, dr Hanna Czajka (Neurologia i Neurochirurgia Polska 2004; 38, 1 (supl. 1): S 17—S 24) oraz dr Paweł Grzesiowski (wywiad z dnia 5 grudnia 2016 r., telewizja WP, program Tu i teraz), 9. czy jest Państwu znane orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w kwestii obowiązku szczepień wskazujące, że przymus stanowi naruszenie art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych 10. czy jest Państwu wiadomo, czy w związku z działalnością Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kielcach została skierowana już skarga do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka? Wnioskodawczyni wniosła o udzielnie odpowiedzi na powyższe pytania w terminie do 11 maja 2017 r., wskazując, że dane te są niezbędne w związku z treścią pisma z 23 marca 2017 r. (mającego na celu przymuszenie do szczepień), aby podjąć odpowiedzialną decyzję co do szczepień. W dniu 16 sierpnia 2017 r. bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wpłynęła skarga A. W. – H. na bezczynność Świętokrzyskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w zakresie udostępnienia informacji. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), przez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem i wniosła o: 1) zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi, 2) na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U z 2011 r. Nr 34, poz. 173) w związku z art. 149 p.p.s.a. orzeczenie, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3) wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 p.p.s.a w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., 4) zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi jej autorka podała, że do dnia dzisiejszego nie dostała odpowiedzi na powyższe pismo, organ administracji publicznej nie udostępnił żądanej informacji ani też nie wydał decyzji odmownej zgodnie z art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej, czym naruszył 14 dniowy termin zapisany art. 13 ust. 1 tej ustawy. W odpowiedzi na skargę Świętokrzyski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Kielcach wskazał, że złożona przez A. W. – H. skarga na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej z dnia 16 sierpnia 2017 roku została przesłana do siedziby organu za pośrednictwem WSA w Kielcach – data wpływu 22 sierpnia 2017 r. Dalej Wojewódzki Inspektor podniósł, że w związku z "Wnioskiem o udostępnienie informacji " z 12 kwietnia 2017 r., który wpłynął do organu 13 kwietnia 2017 r., założona została sprawa znak: NEP. 1331.3.2017, a odpowiedź na to pismo została przesłana w ustawowym terminie 14 dni, za pośrednictwem Poczty Polskiej, listem zwykłym 25 kwietnia 2017 r. Następnie, w wyniku przeprowadzonej analizy zauważono niewłaściwe zaadresowanie przesyłki, spowodowane tym, że wnioskodawczyni w piśmie z 12 kwietnia 2017 r., podała adres do korespondencji bez wskazania miejscowości. Ponadto organ zauważył, że po otrzymaniu skargi przesłał ponownie 25 sierpnia 2017 r. odpowiedź na wniosek. Wobec powyższego organ uznał, że bezzasadne jest stwierdzenie, że pozostaje on w bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej. Dodał, że uchybienie terminowi w udzieleniu odpowiedzi wynikało z błędnie zaadresowanej przesyłki listowej, co było następstwem braku podania pełnego adresu do doręczeń. W replice na powyższą odpowiedź na skargę skarżąca zarzuciła, że organ był w posiadaniu prawidłowego jej adresu, gdyż wniosek w swojej treści zawierał sygnaturę sprawy, której jest stroną. Nadto adres zamieszkania wynikał z wysłanej koperty, w której znajdował się wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Co więcej, zgodnie z art. 39 kpa organ jest zobowiązany doręczać pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga w części zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie stwierdzić należy, że niewątpliwie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zmianami), dalej "u.d.i.p." Nadto zgodnie z art. 5 ustawy z 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1261, a poprzednio Dz. U. z 2015 r., poz. 1412), do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie zapobiegania i zwalczania chorób, o których mowa w art. 2 (a więc chorób zakaźnych i innych chorób powodowanych warunkami środowiska), należy między innymi dokonywanie analiz i ocen epidemiologicznych (pkt 1), opracowywanie programów i planów działalności zapobiegawczej i przeciwepidemiologicznej, przekazywanie ich do realizacji podmiotom leczniczym w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej oraz kontrola realizacji tych programów i planów (pkt 2), a także ustalanie zakresów i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowanie nadzoru w tym zakresie (pkt 3 art. 5 wyżej przywołanej ustawy). W świetle tak określonych zadań Państwowej Inspekcji Sanitarnej, zdaniem Sądu za informację publiczną należy uznać informacje, których udostępnienia skarżąca domagała się w punktach 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 i 10 wniosku. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 1 pkt 1 lit.c, pkt.2 lit.c oraz pkt 3 lit.d i f "u.d.i.p" udostępnieniu podlega informacji publiczna, w szczególności o programach w zakresie realizacji zadań publicznych, sposobie ich realizacji, wykonywaniu i skutkach realizacji tych zadań, o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o przedmiocie działalności, oraz o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o sposobach załatwiania spraw, prowadzonych rejestrach. Pismem wysłanym do skarżącej w dniu 25 sierpnia 2017 r. i doręczonym 30 sierpnia 2017 r. organ udzielił skarżącej odpowiedzi na pytania zawarte w punktach; 1 i 2 - wskazując, że w 2016 r. organ zgłosił do rejestracji 59 NOP ( niepożądanych odczynów poszczepiennych) w tym 48 łagodnych i 11 poważnych, 4 - wskazując, że Powiatowy Inspektor Sanitarny prowadzi rejestr na podstawie zbioru oryginalnych formularzy zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, natomiast Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny prowadzi rejestr na podstawie zbioru kopii formularzy zgłoszeń NOP, 5 – że dane publikowane w biuletynach rocznych przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego są gromadzone od 1999 r., 6 – że nie tworzył ani też nie dysponuje opracowaniami opisującymi obowiązek szczepień w innych krajach U.E., 7 – że na terenie województwa świętokrzyskiego nie odnotowano epidemii chorób, których wystąpienie byłoby związane z faktem przystąpienia do Unii Europejskiej, 10 – że nie posiada informacji na ten temat, Nadto organ w odpowiedzi na pytanie sformułowane w punkcie 9 wskazał, że jego zdaniem aktualna sytuacja epidemiologiczna nie wymaga stosowania środków przymusu bezpośredniego, a na pytanie nr 8, że organy PIS w ramach prowadzonego nadzoru dokładają starań, aby zapewnić właściwą czułość rejestracji NOP. Jednocześnie w piśmie tym organ poinformował skarżącą o adresie strony prowadzonej przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego, na której są publikowane biuletyny zawierające informacji na temat niepożądanych odczynów poszczepiennych z podziałem na województwa, szczepienia, po których wystąpiły oraz klasyfikację ich ciężkości, przebiegu i charakteru. W piśmie organu nie została udostępniona informacja z punktu 3 wniosku, a mianowicie, czy zostały odnotowane przypadki śmiertelne. Taka informacja, jeśli chodzi o rok 2016 r., nie jest dostępna na podanej przez organ stronie, co sam Świętokrzyski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny przyznaje w piśmie z 24 kwietnia 2017 r. (doręczonym skarżącej 30 sierpnia 2017 r.). Dodatkowo w tym miejscu wskazać należy, że stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 1 "u.d.i.p." jednym ze sposobów udostępnienia informacji publicznych jest ich ogłoszenie w Biuletynie Informacji Publicznej, zaś art. 10 ust. 1 stanowi, że informacja publiczna, która nie została udostępniona w tym Biuletynie lub centralnym repozytorium jest udostępniana na wniosek. Z przepisów tych wynika zatem, że tylko informacje publiczne opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej uważa się za udostępnione, zaś wszystkie inne informacje, w tym w szczególności wymienione w art. 6 ustawy o informacji publicznej są udostępniane na wniosek bez względu na to czy funkcjonują w obiegu publicznym, na stronach internetowych podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznych (por. wyrok NSA z 23 września 2014 r. w sprawie I OSK 34/14). Podobnie w wyroku z 21 czerwca 2012 r. w sprawie I OSK 718/12 NSA wskazał, że organ administracji publicznej nie ma obowiązku udostępniać informacji publicznej w formie i w sposób wskazany we wniosku tylko i wyłącznie wówczas, gdy znajduje się ona w Biuletynie Informacji Publicznej, a porównanie zakresu żądania wyrażonego we wniosku o jej udostępnienie i zakresu informacji znajdujących się w BIP uprawnia do twierdzenia, że są one identyczne. Uprawnienie do uzyskania informacji publicznej na wniosek ograniczone zostało na podstawie art. 3 i art. 10 ust. 1 u.d.i.p. tylko do zakresu przekraczającego dane ogłaszane w BIP. Odnośnie pytań zawartych w punktach 8 i 9 wniosku, aczkolwiek organ usiłował na nie odpowiedzieć, to zdaniem Sądu nie dotyczą one informacji publicznej w rozumieniu przepisów "u.d.i.p." bowiem informacja publiczna dotyczy sfery faktów, a do takich nie należą pytania w rodzaju "czy jesteście Państwo świadomi ilości powikłań poszczepiennych", czy też, "czy jest Państwu znane orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka", które to orzecznictwo następnie zostało przez skarżącą przytoczone. Mając powyższe na uwadze należało skargę uwzględnić częściowo, a mianowicie poprzez zobowiązanie organu do udostępnienia informacji publicznej w zakresie ilości śmiertelnych przypadków, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej p.p.s.a. Z uwagi na to, że w dacie orzekania przez Sąd organ udostępnił informacje z punktów 1, 2, 4, 5, 7 i 10 wniosku, postępowanie w części, w jakiej skarżąca domaga się zobowiązania organu do udostępnienia tych informacji, jako bezprzedmiotowe podlegało na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 umorzeniu. W tym miejscu zauważyć należy, że skarżąca we wniosku z 12 kwietnia 2017 r. nie sprecyzowała, jakiego okresu dotyczą żądane przez nią informację, dlatego też organ mógł uznać, że skoro wszelkie informacje na ten temat są zamieszczone na stronie Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego, skarżącej chodzi o te dane, które na tej stronie jeszcze nie zostały zamieszczone. Stosownie do wymogu art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, z tym, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Za tym ostatnim stwierdzeniem przemawia okoliczność, że w terminie, o jakim mowa w art. 13 ust. 1 "u.d.i.p." organ wysłał skarżącej odpowiedź, tyle, że nie dotarła ona do niej na skutek błędnego wysłania pisma z 24 kwietnia 2017 r. na adres w K. zamiast w S. ( zarówno w K. jak i w S. istnieją ulice o tej samej nazwie). W rezultacie organ o tym, że przesyłka nie została doręczona dowiedział się dopiero ze skargi i zaraz po jej otrzymaniu udzielił żądanej informacji – z wyłączeniem informacji dotyczącej przypadków śmiertelnych, najprawdopodobniej z tego powodu, że takich przypadków na terenie woj. świętokrzyskiego nie było. Ponadto skarżąca w pewien sposób przyczyniła się do błędnego zaadresowania skierowanego do niej pisma przez to, że we wniosku nie wskazała swojego pełnego adresu, ograniczając się do podania ulicy i numeru domu. Oczywiście organ mógł ten adres ustalić w sposób prawidłowy, chociażby sprawdzając go w aktach sprawy administracyjnej, lecz zdaniem Sądu działaniu organu w tym zakresie nie można zarzucić rażącego naruszenia prawa. Z tego samego powodu Sąd nie uwzględnił żądania skarżącej wymierzenia organowi grzywny. Odnośnie pytań z punktów 8 i 9 wniosku, uznając, że nie dotyczą one informacji publicznej, w tej części skarga jako niezasadna podlegała na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddaleniu. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącej od organu kwotę 100 złotych, odpowiadającą uiszczonemu przez nią wpisowi od skargi.