II SAB/Ke 56/16

PostanowienieWSA w Kielcach2017-02-28

Skład orzekający: Dorota Chobian

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu w zakresie zaniechania podjęcia czynności zmierzających do przejęcia i dalszej eksploatacji wodociągu, wynikająca z klauzul generalnych ustawy o samorządzie gminnym i ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę, jest dopuszczalna w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 i 9 PPSA?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 oraz 9 PPSA. Klauzule generalne, takie jak te dotyczące zadań własnych gminy w zakresie wodociągów, nie tworzą obowiązku organu do podjęcia konkretnej czynności faktycznej ani nie dają podstawy do żądania takiej czynności przez mieszkańca. Brak konkretnego przepisu prawa nakładającego taki obowiązek oznacza, że nie można mówić o bezczynności organu podlegającej kontroli sądu, a skarga jest niedopuszczalna.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Wójta Gminy w zakresie niepodjęcia czynności zmierzających do przejęcia i eksploatacji wodociągu, który był wcześniej we władaniu Nadleśnictwa. Skarżąca argumentowała, że obowiązek ten wynika z przepisów ustawy o samorządzie gminnym i ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę. Organ wniósł o oddalenie skargi, wskazując na subiektywny interes skarżącej. Pełnomocnik skarżącej doprecyzował, że chodzi o bezczynność w zakresie przejęcia i eksploatacji wodociągu, który powinien stać się własnością Gminy i być dalej eksploatowany.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym skargi K. P. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie zaniechania podjęcia czynności zmierzających do przejęcia i dalszej eksploatacji wodociągu postanawia odrzucić skargę. K. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na niezgodne z prawem działanie Wójta Gminy w przedmiocie braku wykonania obligatoryjnego obowiązku przejęcia od Nadleśnictwa urządzeń wodnych i kanalizacyjnych oraz ujęcia wody jako swojego mienia komunalnego i zlikwidowanie sieci Nadleśnictwa wraz z przyłączami wody do budynków ulicy K. i P. Skarżąca wskazała, że w związku z nieporadnym sporządzeniem przez nią skargi, wnosi o ustanowienie dla niej pełnomocnika celem właściwego doprecyzowania złożonej skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej i wyrażającej subiektywny interes faktyczny skarżącej, który nie znajduje ochrony w obiektywnym porządku prawnym i dotyczy przyłącza wodociągowego a nie sieci do posesji skarżącej. Ustanowiony z urzędu w niniejszej sprawie pełnomocnik w piśmie z 30 stycznia 2017 r. doprecyzował, że skarżąca wniosła skargę na bezczynność Wójta Gminy, polegającą na niepodjęciu, wynikających z mocy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę oraz ustawy o samorządzie gminnym czynności zmierzających do zachowania trwałości i czynnej obsługi w zaopatrywaniu w wodę mieszkańców ul. K. i P. w Z., wodociągu będącego uprzednio tj. do grudnia 2013 r. we władaniu Nadleśnictwa Z. Tym wodociągiem bowiem dostarczana była woda do budynków mieszkalnych, po nieruchomościach zakupionych od Nadleśnictwa przez poszczególnych mieszkańców, w tym w szczególności skarżącej, na długo przed ich zakupem, jak i po roku 2013, kiedy to wskutek decyzji Nadleśnictwa o braku ubiegania się o dalsze pozwolenie wodnoprawne, ujęcie wody, a co za tym idzie cała infrastruktura wodociągowa dostarczająca wodę m. in do posesji skarżącej została zamknięta. Wówczas powstał po stronie Gminy, reprezentowanej przez Wójta obowiązek przejęcia i dalszego eksploatowania tego ujęcia i całej infrastruktury, który, wskutek zaniechania i bezczynności organu pozostał niezrealizowany. Pełnomocnik zaznaczył, że z art. 7 pkt 3 art. 43 i 44 ustawy o samorządzie gminnym, art. 3 ust 1 i 2 oraz art. 31 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę, wynika, iż wodociąg oraz ujęcie wody wykorzystywane przez Nadleśnictwo do 2013 r. stało się własnością Gminy i jako takie winno być dalej eksploatowane i dostarczać wodę bieżącą skarżącej. Dodał, że do skarżącej, wbrew twierdzeniom organu nie ma zastosowania art. 15 ust 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę, albowiem nie jest ona ubiegającą się o włączenie do sieci wodnokanalizacyjnej, z uwagi na uprzednie istnienie wodociągu i uprzednie włączenie do tej sieci. W zaistniałych okolicznościach pełnomocnik wskazał, że zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi skarżąca wnosi skargę na bezczynność organu — Gminy reprezentowanej przez Wójta, w zakresie zaniechania podjęcia czynności zmierzających do przejęcia i dalszej eksploatacji wodociągu, który to obowiązek wynikał z mocy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz., 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2 tej ustawy) w trybie i na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Przedmiotowy zakres tej kontroli określony został w art. 3 p.p.s.a. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 tego przepisu. Oznacza to, iż bezczynność ta może dotyczyć jedynie sytuacji, w których organ nie wydaje decyzji administracyjnych, niektórych postanowień (w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także rozstrzygających co do istoty, ponadto wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu) oraz nie podejmuje innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; a także jak wynika z art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a nie podejmuje innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Przepis ten wymienia akty związane z bezczynnością w sposób wyczerpujący, tym samym skarga wniesiona na bezczynność organu administracji publicznej wykraczającą poza ten zakres przedmiotowy określony w art. 3 § 2 pkt 1-4 oraz 9 p.p.s.a. jest niedopuszczalna i podlegać musi odrzuceniu, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Z pisma pełnomocnika skarżącej wynika, że skarga dotyczy bezczynności Wójta w zakresie zaniechania podjęcia czynności zmierzających do przejęcia i dalszej eksploatacji wodociągu, który to obowiązek po stronie organu wynika z mocy prawa. W opinii pełnomocnika powyższy obowiązek wynika w szczególności z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tekst jedn. Dz.U.2017.328), który stanowi, że zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy oraz art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U.2016.446), który z kolei stanowi, że zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji. Mając na uwadze treść powyższych przepisów podnieść przede wszystkim należy, że stanowią one klauzule generalne stwierdzającej jedynie, że określone zadania leżą w kompetencji określonego organu administracji. Idąc dalej wskazać również należy, że z nałożenia przez powołane przepisy na gminę zadań związanych z wodociągami i zaopatrzeniem w wodę, nie wynika obowiązek gminy do realizacji czynności faktycznej jaką w istocie jest przejęcie i eksploatacja wodociągu, a ponadto nie prowadzi do powstania po stronie mieszkańca gminy uprawnienia, na podstawie którego przysługiwałoby mu żądanie wykonania przez gminę takich czynności. Zobowiązanie organu do podjęcia określonych działań musi bowiem wynikać z konkretnego przepisu ustawy, który mógłby stanowić podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia, nie zaś tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie z klauzuli generalnej. Reasumując skoro brak jest stosownej regulacji w sferze prawa publicznego dającej podstawę do działania organu w formie władczej, to nie można mówić o bezczynności organu objętej kontrolą Sądu. W sytuacji gdy skarga dotyczy braku działania organu w sprawie, w której podmiot indywidualny nie ma podstaw prawnych do żądania od organu konkretnie określonej czynności uznać należy, że jest ona niedopuszczalna. Nie występuje bowiem w takiej sytuacji bezczynność organów w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że skarga jest niedopuszczalna i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło