II SAB/Ke 59/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Asesor WSA Agnieszka Banach, Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2017r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Dyrektora Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Kielcach w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. W dniu 5 września 2017 r. do Wojewódzkiego Specjalistycznego Szpitala Dziecięcego im. Władysława Buszkowskiego w Kielcach wpłynęła skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skarga M.K. na bezczynność tego Szpitala w przedmiocie nierozpatrzenia wniosku z 4 lipca 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej. Organowi zarzucono naruszenie art. 13 ust. 1 i 2 oraz art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - dalej "ustawa" poprzez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądaniem. Na tej podstawie skarżąca wniosła o: 1. zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty zwrotu organowi akt; 2. zasądzenie kosztów postępowania w łącznej kwocie 602,20 zł, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego w kwocie 480 zł; W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że 4 lipca 2017 r. złożyła do organu za pomocą platformy ePUAP wniosek o udostępnienie informacji publicznej poprzez udzielenie odpowiedzi na pytanie: "czy organ w latach 2014-2016 zawierał umowy z podmiotami zewnętrznymi o świadczenie usług w zakresie obsługi prawnej, w tym zastępstwa procesowego". W wypadku odpowiedzi pozytywnej skarżąca wniosła o przesłanie kopii tych umów. Powołując się na wyrok NSA w sprawie I OSK 1729/15 skarżąca podniosła, że doręczenie w powyższy sposób wniosku organowi należy uznać za skuteczne. Dalej podkreśliła, że żądana informacja stanowi informację publiczną, a organ jako podmiot sektora finansów publicznych jest obowiązany do jej udostępnienia. Przytaczając pogląd wyrażony w wyroku WSA w Krakowie z dnia 1 lipca 2015 r., sygn. akt II SAB/Kr 75/15, z którego wynika, że umowy zawierane pomiędzy organem samorządu terytorialnego (wójtem), a podmiotem świadczącym na rzecz samej gminy obsługę prawną stanowią informację publiczną, skarżąca stwierdziła, że analogiczna sytuacja ma miejsce w przypadku jednostek organizacyjnych Skarbu Państwa (stationes fisci), czy też samorządu (stationes communi), albowiem oba te rodzaje podmiotów gospodarują majątkiem publicznym i wydatkują środki publiczne. Przywołując treść art. 13 ust. 1 i ust. 2 ustawy, skarżąca stwierdziła, że organ w przepisanym terminie nie udostępnił żądanej informacji, nie zawiadomił też o zaistnieniu okoliczności z art. 13 ust. 2 ustawy, ani też nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej w trybie art. 16 ustawy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Wojewódzkiego Specjalistycznego Szpitala Dziecięcego im. Władysława Buszkowskiego w Kielcach, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o jej oddalenie, obciążenie kosztami postępowania strony skarżącej oraz o dopuszczenie dowodu z dokumentów w postaci: wniosku strony z dnia 28 czerwca 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej, odpowiedzi na ten wniosek datowanej na 3 czerwca 2017 r. i wydruku strony Poczty Polskiej dotyczącego statusu przesyłki numer 00459007731288, na okoliczność braku bezczynności oraz z Księgi nadawczej WSZ, na okoliczność nadania powyższego wniosku. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżąca nie wniosła ponaglenia, a organ sporządził odpowiedź na wniosek i wysłał ją listem poleconym w dniu 11 lipca 2017 r., a więc z zachowaniem ustawowego terminu, skoro wniosek o udzielenie informacji publicznej wpłynął do organu w dniu 29 czerwca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje : Skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. Sprawy wymienione w tym przepisie to takie, w których powinny być wydane: decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; oraz pkt 9 bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt organu administracji, lecz jego brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. W tym miejscu podkreślić należy, mając na uwadze twierdzenie zawarte w odpowiedzi na skargę, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie wymaga poprzedzenia jej środkiem zaskarżenia wskazanym w art. 52 P.p.s.a. W myśl art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764), dalej "ustawa", do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy P.p.s.a. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 P.p.s.a (por. np. wyrok NSA z 24 maja 2006 r. o sygn. akt I OSK 601/05, dostępny w internetowej bazie orzeczeń CBOSA). Udostępnienie informacji publicznej na wniosek, zgodnie z rozwiązaniami przyjętymi w omawianej ustawie następuje w formie czynności materialno-technicznej. Jedynie odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 wymagają formy decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 ustawy). Zgodnie z art. 13 ustawy, udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od daty złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Na gruncie takiego ujęcia normatywnego, bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej będzie miała miejsce w sytuacji "milczenia" organu wobec wniosku strony, tj. wówczas, gdy we wskazanym terminie zobowiązany podmiot nie udzieli żądanej informacji lub nie podjął nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie udostępnienia informacji, a także wówczas, gdy podejmując te czynności, nie udzieli informacji w maksymalnym dwumiesięcznym terminie. Przenosząc powyższe uwagi do stanu niniejszej sprawy wskazać należy, że skarżąca zarzuca Dyrektorowi Wojewódzkiego Specjalistycznego Szpitala Dziecięcego im. Władysława Buszkowskiego w Kielcach bezczynność w zakresie udzielenia odpowiedzi na złożony za pomocą platformy ePUAP 4 lipca 2017 r. wniosek o udzielenie odpowiedzi na pytanie: "czy organ w latach 2014-2016 zawierał umowy z podmiotami zewnętrznymi o świadczenie usług w zakresie obsługi prawnej, w tym zastępstwa procesowego". W wypadku odpowiedzi pozytywnej skarżąca wniosła o przesłanie kopii tych umów pocztą tradycyjną. Nie budzi wątpliwości Sądu i nie było również kwestionowane, że Dyrektor Wojewódzkiego Specjalistycznego Szpitala Dziecięcego im. Władysława Buszkowskiego w Kielcach jest podmiotem obowiązanym do podejmowania na podstawie ustawy prawem określonych działań w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Należy również uznać, że świetle art. 1 i art. 6 ustawy, żądanie zawarte w opisanym wyżej wniosku dotyczy informacji publicznej. Przyjąć bowiem trzeba, że żądanie strony dotyczyło udostępnienia informacji odnośnie działalności podmiotu wykonującego zadania publiczne. Wbrew błędnemu twierdzeniu skarżącej co do złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej w dniu 4 lipca 2017 r., należy stwierdzić, że wniosek ten datowany na dzień 28 czerwca 2017 r. wpłynął do organu w dniu 29 czerwca 2017 r. co wynika z prezentaty znajdującej się na tym wniosku (k. 14). Warto dodać, że twierdzenie skarżącej oparte jest prawdopodobnie na treści załączonych do skargi dokumentów w postaci elektronicznych wydruków ze strony e-PUAP mających potwierdzić datę przesłania wniosku do organu w dniu 4 lipca 2017 r. (k. 8 i 9). Skarżąca nie dostrzegła jednak, że oba te dokumenty dotyczą wniosków o udostępnienie informacji publicznej kierowanych nie do będącego stroną w sprawie Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Kielcach, ale do Wojewódzkiego Specjalistycznego Szpitala Dziecięcego im. Władysława Buszkowskiego w Kielcach, co zważywszy na fakt sporządzenia skargi przez profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem, należy uznać za niezrozumiałą i niedopuszczalną niestaranność. Z akt sądowych wynika również, że odpowiedzi na ten wniosek organ udzielił w dniu 12 lipca 2016 r., przesyłając na podany przez skarżącą adres list polecony z informacją, że Wojewódzki Szpital Zespolony w latach 2014-16 nie zawierał umów z podmiotami zewnętrznymi o świadczenie usług w zakresie obsługi prawnej (w tym zastępstwa procesowego), gdyż posiada własną obsługę prawną. Udzielona odpowiedź niewątpliwie wyczerpuje w całości zakres złożonego przez skarżącą wniosku. O tym, że przesyłka zawierająca tę odpowiedź została nadana 12 lipca 2016 r., świadczy poświadczona za zgodność kserokopia z księgi nadawczej organu oraz wydruk ze śledzenia przesyłek poleconych Poczty Polskiej (k. 16 i 17 akt). Udzielenie skarżącej odpowiedzi na jej wniosek nastąpiło zatem w 14-dniowym terminie, o jakim mowa w art. 13 ust. 1 ustawy, który w sprawie niniejszej upłynął 13 lipca 2017 r. Nawet przy tym, gdyby przyjąć, że wniosek skarżącej wysłany drogą elektroniczną wpłynął do organu w dacie jego sporządzenia, tj. 28, a nie 29 czerwca 2017 r., to i tak należałoby stwierdzić, że udzielenie żądanej informacji publicznej nastąpiło w terminie, który w takiej sytuacji upłynąłby w dniu 12 lipca 2017 r. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, że w sprawie niniejszej organ dopuścił się bezczynności i dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Odnośnie zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku pełnomocnika organu o "obciążanie kosztami postępowania strony skarżącej" stwierdzić należy, że wniosek ten nie ma oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Jak wynika bowiem z art. 200 P.p.s.a., zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu, który dopuścił się bezczynności w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji. Zatem zwrot kosztów przysługuje tylko w razie uwzględnienia skargi i tylko skarżącemu. Natomiast w przypadku oddalenie skargi - tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie - organ nie może domagać się zwrotu kosztów postępowania od skarżącej. Ponadto skarżąca została obciążana kosztami sądowymi w postaci wpisu sądowego od skargi, którego uiszczenie (poza sytuacjami przyznania prawa pomocy), było warunkiem rozpoznania wniesionej skargi. Ponieważ więc pełnomocnik organu nie sprecyzował, o jakie koszty postępowania mu chodzi, nie podał żadnej podstawy prawnej w tym zakresie, a z obowiązujących przepisów wynika, że zwrot organowi kosztów postępowania poniesionych w toku postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym się nie należy, Sąd nie mógł uwzględnić jego wniosku.