II SAB/Ke 64/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2015r. sprawy ze skargi A. G. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta i Gminy w sprawie wydania nakazu przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruntach I. stwierdza przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta i Gminy; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. wymierza Burmistrzowi Miasta i Gminy grzywnę w kwocie 1000 (jeden tysiąc) złotych; IV. zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy na rzecz A. G. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A.G. -D.wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta i Gminy w sprawie wydania nakazu przywrócenia poprzedniego stanu wód na gruntach. Strona skarżąca domagała się stwierdzenia prowadzonej sprawy w sposób przewlekły, stwierdzenia, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenia organowi grzywny oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu autorka skargi podała, że pismem z 14 marca 2011 r. skarżąca, jako właścicielka nieruchomości nr [...], położonej przy ul. [...] w W., obręb 3 W., wraz z B. K. właścicielem działki nr 439/2 i 439/10, obręb 3 Wieliczka, zwróciła się do Burmistrza Miasta i Gminy (dalej "Burmistrz"), o podjęcie właściwego postępowania administracyjnego zmierzającego do wydania nakazu przywrócenia stosunków wodnych na gruntach sąsiednich, tj. nieruchomościach oznaczonych numerami [...], wobec podniesienia na nich poziomu gruntu o ok. 2m, powodującego zmianę kierunku spływu wód gruntowych w sposób powodujący szkodę na nieruchomości skarżącej. Postanowieniem z 21 marca 2011 r. Burmistrz przekazał sprawę Inspektoratowi Rejonowemu Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych (dalej MZMiUW). Pismem z 31 marca 2011 r. skarżąca przedłożyła Burmistrzowi informację, zgodnie z którą do 9 marca 2011 r. Starosta nie wydał decyzji zezwalającej na zmianę poziomu gruntu na działkach [...]. Następnie 4 kwietnia 2011 r. złożyła zażalenie na postanowienie w sprawie przekazania sprawy. Pismem z 27 kwietnia 2011 r. MZMiUW skierował do Burmistrza wyjaśnienie, że ze względu na przedmiot sprawy, organem właściwym do jej rozstrzygnięcia pozostaje Burmistrz Miasta i Gminy. Postanowieniem z [...], SKO stwierdziło niedopuszczalność zażalenia na ww. postanowienie w sprawie przekazania sprawy, ale wyłącznie z powodu nowelizacji art. 65 kpa. Dnia 16 maja 2011 r. skarżąca wniosła zażalenie na czynność Burmistrza Wieliczki z powodu nie załatwienia sprawy w ustawowym terminie 30 dni. Postanowieniem z [...] SKO uznało ww. zażalenie za uzasadnione, stwierdzając bezczynność organu. Przesądzono tym samym nie tylko o naruszeniu art. 35 i następnych kpa, ale także o bezprzedmiotowości postanowienia o przekazaniu sprawy MZMiUW. Dodatkowo Kolegium wyznaczyło termin dwóch miesięcy, jako właściwy dla zakończenia prowadzonego postępowania administracyjnego, wskazując jednocześnie czynności, jakie organ winien podjąć w sprawie. Pismami z 6 grudnia 2011 r. i 17 stycznia 2012 r., organ I instancji zwrócił się do skarżącej z pytaniem, czy wobec ustaleń faktycznych prowadzonych w ramach odrębnych postępowań, podtrzymuje żądanie przywrócenia stanu poprzedniego wyrażone we wniosku z 14 marca 2011 r. Pismem z 4 lutego 2012 r., skarżąca wskazała organowi na wadliwość jego działania oraz podkreśliła, że upłynął już termin załatwienia sprawy wskazany w postanowieniu SKO. 9 lutego 2012 r., organ I instancji zawiadomił stronę o wyznaczeniu wizji lokalnej na 6 marca 2012 r., a pismem z 28 marca 2012 r. zawiadomił o zakończeniu postępowania wyjaśniającego oraz o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. Decyzją z [...] Burmistrz rozstrzygnął o odmowie wydania nakazu przywrócenia poprzedniego stanu wód na gruncie, poprzez obniżenie jego poziomu na nieruchomości oznaczonej numerem działki ewidencyjnej [...]. Od decyzji tej skarżąca odwołała się, w wyniku czego decyzją z [...] SKO uchyliło zaskarżoną decyzję wskazując, iż wydana ona została z naruszeniem art. 28 kpa oraz bez wykorzystania wiedzy specjalistycznej w postaci dowodu z opinii biegłego hydrologa. Postanowieniem z [...], Burmistrz zadecydował o powołaniu w sprawie biegłego specjalisty w zakresie hydrologii, któremu powierzono sporządzenie pisemnej opinii na okoliczność zmian stanu wody na działkach nr [...]. Biegły 25 marca 2013 r. przedłożył opinię, a pismem z 5 czerwca 2013 r. odniósł się do pisemnych zarzutów skarżącej. Pismem z 24 października 2013 r. organ I instancji zawiadomił o zakończeniu postępowania wyjaśniającego oraz o przysługującym prawie zapoznania się z materiałem dowodowym, a następnie decyzją z [...] ponownie odmówił wydania nakazu przywrócenia do stanu poprzedniego przedmiotowych nieruchomości gruntowych. Decyzją z [...] SKO uchyliło ww. decyzję wskazując, iż w toku postępowania organ nie zastosował się do wytycznych udzielonych mu w decyzji SKO z [...]. Powyższa decyzja została doręczona organowi I instancji 6 lutego 2014 r., a akta zostały zwrócone 21 marca 2014 r. Wezwaniem z 7 sierpnia 2014 r. Burmistrz wyznaczył termin rozprawy administracyjnej na 2 września 2014 r. podając, że jej przedmiotem będzie rozpatrzenie wniosków wynikających z opinii hydrologicznej. Pismem z 21 listopada 2014 r. skarżąca złożyła wyjaśnienia co do ustaleń poczynionych w toku rozprawy administracyjnej, wskazując m.in. na brak rzetelności w opinii hydrologicznej z marca 2013 r. Pismem z 13 stycznia 2015 r. Burmistrz przesłał powyższe pismo biegłemu hydrologowi, a także MZMiUW, wraz z wezwaniem biegłego do udzielenia odpowiedzi na stawiane tam zarzuty, w terminie 14 dni. Następnie, pismem z 10 lutego 2015 r. zawiadomił skarżącą o przedłużeniu wyznaczonego terminu o kolejne 60 dni, na wniosek MZMiUW, złożony wobec konieczności ustosunkowania się do wniesionych przez skarżącą propozycji. Autorka skargi podkreśliła, że do chwili obecnej Burmistrz nie wydał ponownej decyzji w sprawie nakazu przywrócenia stanu poprzedniego na działkach nr [...]. Ponadto organ ten rażąco przekroczył 30 — dniowy termin załatwienia sprawy, który liczony od dnia doręczenia akt postępowania przesłanych z SKO, upłynął 22 kwietnia 2014 r. Organ nie zawiadomił o nowym terminie załatwienia sprawy zgodnie z art. 36 kpa, jak i nie wykonał pozostałych obowiązków sygnalizacyjnych wynikających ze wzmiankowanego przepisu. Dodała również, że bezskutecznie upłynął także wyznaczony postanowieniem SKO z [...] termin załatwienia sprawy, tj. okres dwóch miesięcy. Zdaniem wnoszącej skargę, przedstawiony zarys postępowania jednoznacznie wskazuje na uporczywe niewykonywanie przez organ jakichkolwiek działań służących szybkiemu, a przy tym efektywnemu rozstrzygnięciu sprawy, nawet wówczas, gdy konieczność ich podjęcia wynikła z zaleceń organu wyższego stopnia. Dalej strona skarżąca podkreśliła, że wobec powtarzających się oraz rażących uchybień przepisów postępowania, pismem ze stycznia 2015 r. złożyła do SKO zażalenie na przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania w niniejszej sprawie. Postanowieniem z [...] organ ten uznał to zażalenie za uzasadnione. Jednocześnie stwierdził, iż przewlekłość postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Autorka skargi zauważyła, że ponieważ ww. postanowienie Kolegium jest niezaskarżalne, tylko niniejsza skarga umożliwia skuteczne wyegzekwowanie stwierdzenia, że prowadzone przez Burmistrza postępowanie prowadzone jest z rażącym naruszeniem prawa. W dalszej części skargi strona skarżąca wskazała na typowe przypadki przewlekłości postępowania prowadzonego przez organ I instancji, których stopień nasilenia przesądza o rażącym naruszeniu prawa. W odpowiedzi na skargę Burmistrz stwierdził jedynie, że po otrzymaniu akt sprawy z Kolegium poszukuje on biegłego rzeczoznawcy, który podjął by się opracowania opinii dla potrzeb niniejszej sprawy. Do chwili obecnej nie udało się jednak tej opinii zlecić, gdyż kolejne osoby odmawiają przyjęcia zlecenia. Postanowieniem z 24 września 2015 r., Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył WSA w Kielcach do rozpoznania niniejszej sprawy, z uwagi na wcześniejsze prawomocne wyłączenie wszystkich sędziów orzekających w WSA w Krakowie od orzekania w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga jest zasadna z przyczyn w niej wskazanych. Na wstępie należy zauważyć, że w związku z wszczęciem postępowania w niniejszej sprawie przed wejściem w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2015.658), tj. przed dniem 15 sierpnia 2015 r. do postępowania w niniejszej sprawie zastosowanie miały przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. w brzmieniu dotychczasowym, tj. obowiązującym do dnia 14 sierpnia 2015 r., o czym stanowi art. 2 zd. 2 w zw. z art. 1 pkt 1 i pkt 40 tej ustawy. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a p.p.s.a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Trzeba wskazać, że pojęcie "przewlekłość postępowania" nie zostało zdefiniowane ustawowo. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że pojęcie to obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (teza czwarta wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 lutego 2014 r., II GSK 1804/12). Do przewlekłości postępowania dojdzie zatem w przypadku prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12, wyrok NSA z 26 listopada 2013 r. sygn. akt I OSK 2704/13). Przewlekłość postępowania może również polegać na tym, że organ prowadzący postępowanie nie dąży do koncentracji czynności dowodowych, ale przeprowadza je sukcesywnie pomimo tego, że mogłyby one zostać przeprowadzone równolegle. Uwzględniając przedstawione poglądy, które Sąd w niniejszym składzie w całości podziela, nie można mieć wątpliwości, że w niniejszej sprawie miało i nadal ma miejsce przewlekłe prowadzenia przez Burmistrza postępowania w sprawie wydania nakazu przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruncie, przy czym przewlekłość ta miała charakter rażący. Przechodząc do uzasadnienia punktu pierwszego wyroku, przede wszystkim należy podkreślić, że Sąd zgadza się ze wszystkimi zarzutami i wnioskami zawartymi w skardze, a ich uzasadnienie uznaje za własne. Zgodzić się trzeba w szczególności ze stwierdzeniem skargi, że o przewlekłości w prowadzeniu przez Burmistrza postępowania świadczy brak podjęcia przez ten organ właściwych czynności procesowych niezwłocznie po wpłynięciu wniosku, brak podjęcia lub zwlekania z dokonaniem czynności wyjaśniających, jak i zwlekanie z podjęciem postępowania administracyjnego w ogóle. Świadczy o tym fakt, że po wpłynięciu wniosku skarżącej tj. 14 marca 2011 r., organ postanowieniem z [...], przekazał wniosek MZMiUW. Zatem pierwsza czynność w sprawie dokonana została dopiero po upływie 7 dni od chwili wpłynięcia ww. wniosku, co ze względu na ustawowe terminy załatwienia sprawy stanowi naruszenie art. 65 §1 kpa, wskazującego na konieczność niezwłocznego podjęcia stosownych działań, w przypadku złożenia podania do organu niewłaściwego. Szybkość reakcji na wniesione podanie wiąże się bezpośrednio z koniecznością zapewnienia właściwemu organowi możliwości załatwienia sprawy w prawidłowym terminie, a przez to pozostaje w związku z procesowymi gwarancjami strony. Ocena treści składanego podania winna nastąpić niezwłocznie także na podstawie art. 35 § 1 kpa. Ponadto przekazanie przez organ sprawy MZMiUW pozostawało w sprzeczności z literalną treścią art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne. Z jego treści wprost bowiem wynika, że brak było jakichkolwiek podstaw do uznania, że zaistniała sprawa administracyjna nie należała do właściwości Burmistrza. Rację ma strona skarżąca, że przewlekłość prowadzonego przez Burmistrza postępowania przejawiała się również w braku podjęcia czynności wyjaśniających, braku podjęcia właściwego postępowania administracyjnego, dokonywaniu kolejnych czynności procesowych w dużych odstępach czasu, braku wyznaczania terminu załatwienia sprawy oraz braku wyznaczenia terminu załatwienia sprawy zgodnie z art. 36 kpa. Podkreślić wypada, że Burmistrz, po dokonaniu wobec strony pierwszej czynności procesowej tj. 21 marca 2011 r., pozostawał w bezczynności przez 229 dni, dopiero bowiem 6 grudnia 2011 r., dokonał drugiej czynności procesowej w sprawie. W tym okresie organ nie informował także stron o przyczynach opóźnienia, jak i nie wskazywał terminu załatwienia sprawy. W prowadzonym postępowaniu organ dopuścił się także: przekroczenia terminów załatwienia sprawy wyznaczonych w toku postępowania, braku wyznaczania terminu załatwienia sprawy zgodnie z art. 36 kpa, prowadzenia postępowania w sposób rozwlekły i podejmowania niecelowych oraz nieefektywnych środków. Powyższe miało miejsce po wydaniu przez SKO postanowienia z [...] Postanowieniem tym Kolegium wskazało, że rozstrzygnięcie w sprawie winno nastąpić w terminie 2 miesięcy tj. do 28 stycznia 2012 r. Tymczasem organ zignorował ten obowiązek, gdyż pierwszą czynność postępowania podjął dopiero 9 lutego 2012 r., tj. 12 dni po upływie wyznaczonego ww. postanowieniem terminu. W okresie po wydaniu przez SKO postanowienia z [...], organ nie podjął również żadnych czynności procesowych służących do jej załatwienia, natomiast podejmował czynności pozorne, które w okolicznościach sprawy były zupełnie zbędne. Przykładem tych pozornych czynności jest skierowanie do skarżącej pytania (pisma z 6 grudnia 2011 r. i 17 stycznia 2012 r.), czy podtrzymuje złożony przez nią wniosek. Kolejnych zbędnych czynności procesowych, w postaci podejmowania zbytecznych dla sprawy czynności dowodowych, a wpływających na rażącą przewlekłość postępowania, Burmistrz dopuścił się sporządzając pismo z 10 lutego 2015 r., przedłużające o 60 dni termin na odniesienie się przez MZMiUW do pisma skarżącej z 21 listopada 2014 r. MZMiUW nie był stroną prowadzonego przez Burmistrza postępowania, toteż niezrozumiałym było zarówno zawiadamianie tego organu o czynnościach podejmowanych w tym postępowaniu, jak i przedłużanie postępowania wyjaśniającego z powodu przedkładanych przez ten organ ocen i rozstrzygnięć inżynieryjnych w zakresie planowanych prac budowlanych w korycie cieku wodnego. Planowane w korycie cieku roboty budowlane, jak i ocena możliwości przyjęcia pewnych rozwiązań inżynieryjnych zostawały poza zakresem prowadzonego przez Burmistrz postępowania. Zgodzić się również należy z twierdzeniem skargi, że organ prowadził postępowania w sposób rozwlekły oraz dopuścił się zwłoki z zawiadomieniem stron o zakończeniu postępowania dowodowego. Świadczy o tym fakt, że o zakończeniu postępowania wyjaśniającego oraz o możliwości zapoznania się przez strony z materiałami zgromadzonymi w sprawie organ poinformował pismem z 28 marca 2012 r. Zatem w ciągu 96 dni, licząc od dnia doręczenia postanowienia SKO stwierdzającego bezczynności, a po upływie aż 373 licząc od dnia pierwszej czynności w sprawie, zdołał przeprowadzić jedyną czynność postępowania wyjaśniającego w postaci oględzin nieruchomości 6 marca 2012 r. Następnie, w ciągu kolejnych 22 dni, nie podejmował w sprawie żadnych czynności, a mimo to, dopiero po upływie wskazanego okresu zawiadomił strony o zakończeniu postępowania wyjaśniającego. Z kolei brak analizy nowych dokumentów urzędowych i pism procesowych stron bezpośrednio po ich wpłynięciu, brak niezwłocznego odniesienia się do pism procesowych i innych oświadczeń uczestników postępowania przejawiał się m. in., w tym, że po złożeniu przez skarżącą pisma z 21 listopada 2014 r., organ podjął stosowne czynności techniczne (polegające na przesłaniu pisma biegłemu hydrologowi), dopiero pismem z 13 stycznia 2015 r., tj. po upływie 53 dni od przedłożenia przez skarżącą nowego materiału dowodowego. Prawidłowo w skardze podniesiono, że organ pomimo dysponowania kompletnym materiałem dowodowym, nie podejmował postępowania po uchyleniu decyzji przez organ wyższego stopnia niezwłocznie po wpłynięciu akt do urzędu oraz podejmował czynności procesowe w dużych odstępach czasu. Podkreślić należy, że pismem z 17 kwietnia 2013 r. organ zawiadomił strony postępowania o złożeniu 25 marca 2013 r. zleconej opinii hydrologicznej. Zatem organ zwlekał 21 dni z powyższym zawiadomieniem (stanowiącym prostą czynność techniczną), a więc okres niemal równy ustawowemu terminowi załatwienia niniejszej sprawy. Co jednak istotniejsze decyzja SKO z [...] (uchylająca rozstrzygnięcie Burmistrza z [...]) została doręczona organowi 27 września 2012 r., a pierwsza po tym fakcie czynność procesowa Burmistrza miała miejsce dopiero 16 stycznia 2013 r., co oznacza, iż przez okres 111 dni od chwili otrzymania akt sprawy, organ nie podjął żadnych działań procesowych, pozostając w tym okresie w całkowitej bezczynności. W niniejszej sprawie przewlekłe prowadzenie postępowania przejawiało się również w zwlekaniu z zawiadomieniem stron postępowania o zakończeniu postępowania wyjaśniającego, odwlekaniu w sposób nieuprawniony wydania orzeczenia merytorycznego, braku wyznaczenia terminu załatwienia sprawy zgodnie z art. 36 §1 kpa, braku realizacji zaleceń co do dalszego postępowania wskazanych przez organ II instancji. Uzasadniając powyższe podnieść należy, że pismem z 24 października 2013 r. Burmistrz poinformował skarżącą o zakończeniu prowadzonego w sprawie postępowania wyjaśniającego oraz przysługującym prawie zapoznania się ze zgromadzonymi materiałami, a następnie wydał decyzję z [...], która następnie została uchylona przez SKO decyzją z [...]. Analizując opisane okoliczności wskazać należy, iż pomimo złożenia już 25 marca 2013 r. opinii hydrologicznej oraz braku jakichkolwiek innych ustaleń dowodowych czynionych w toku postępowania wyjaśniającego, Burmistrz dopiero po upływie 213 dni, dokonał powiadomienia o zakończeniu postępowania dowodowego. Przy czym na uwagę zasługuje fakt, że opinia biegłego hydrologa, uzupełniona oględzinami nieruchomości, stanowiła jedyny dowód jaki w ogóle organ zdołał przeprowadzić w toku trwającego 392 dni ponownego rozpoznania sprawy. Ponadto ustawowy termin ponownego rozpoznania sprawy upłynął 27 września 2012 r., a do chwili rozstrzygnięcia sprawy decyzją z [...], tj. po trwającym 411 dni postępowaniu administracyjnym Burmistrz ani raz nie wykonał ciążących na nim na mocy art. 36 kpa obowiązków sygnalizacyjnych. Przewlekłość w prowadzeniu postępowania miała też miejsce po wydaniu przez Kolegium decyzji kasacyjnej z [...], która została doręczona organowi 6 lutego 2014 r., a akta postępowania zostały zwrócone 21 marca 2014 r. Wskutek tej decyzji termin załatwienia sprawy ustalony został najpóźniej na 22 kwietnia 2014 r. W okresie tym nie podjęto jednak żadnej czynności procesowej. Skoro natomiast właściwa decyzja SKO została doręczona organowi 6 lutego 2014 r., a pierwsza czynność w sprawie miała miejsce dopiero 7 maja 2014 r. oznacza to, iż przez okres 91 dni Burmistrz, pozostawał w całkowitej bezczynności, nie wykonując żadnego z ciążących na nim obowiązków. Zatem w toku 139 dni prowadzonego po raz trzeci postępowania administracyjnego nie podjęto żadnej czynności dowodowej przeprowadzonej z urzędu, jak i nie ustalono żadnej z okoliczności, na które wskazywało SKO w decyzji z [...]. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że Burmistrz postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącej z 14 marca 2011 r. prowadził w sposób przewlekły – o czym orzeczono na podstawie 149 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a w punkcie pierwszym wyroku. Przewlekłość ta miała przy tym, zdaniem Sądu, charakter rażący, o czym orzeczono na podstawie art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. w punkcie drugim wyroku. Dodatkowo dla poparcia kwalifikacji stwierdzonej przewlekłości jako rażącej, przytoczyć należy wnioski zawarte w skardze. Wynika z nich, że od dnia podjęcia omawianego postępowania administracyjnego, tj. od dnia dokonania pierwszej wobec strony czynności w sprawie, postępowanie toczyło się przed Burmistrzem (nie licząc czasu postępowań przed organem drugiej instancji, jak i postępowań międzyinstancyjnych) przez 1194 dni (tj. przez ok. 40 miesięcy). Natomiast wskutek rażących błędów postępowania wyjaśniającego, polegających na całkowitym zignorowaniu zasady oficjalności oraz arbitralnym i bezpodstawnym odmawianiu stronom zdolności postulacyjnej, postępowanie administracyjne w sprawie trwa łącznie (tj. z uwzględnieniem postępowań odwoławczych i między instancyjnych) przez 1517 dni (tj. ok. 51 miesięcy). Dokonując następnie zsumowania okresów przewlekłości postępowania objawiającej się wskazanymi dotąd okolicznościami, a w szczególności pozorowaniem czynności procesowych lub ich dokonywaniem w zbyt odległych terminach, stwierdzić należy, że wskutek wadliwości działań organu postępowanie administracyjne zostało przedłużone łącznie o około 1000 dni i to analizując wyłącznie postępowanie prowadzone przed organem I instancji. Natomiast po upływie sześćdziesięcio dniowego terminu, jaki Burmistrz wyznaczył ostatnim pismem skierowanym do stron w niniejszej sprawie, tj. pismem z 10 lutego 2015 r., w dniu wniesienia skargi, organ pozostaje w trwającym ponad 50 dni stanie bezczynności, nie prowadząc postępowania wyjaśniającego, nie gromadząc dowodów i nie dokonując żadnej czynności służącej wyjaśnieniu sprawy, bądź w inny sposób zmierzającej do zakończenia postępowania. Ponadto w toku trwającego 1194 dni postępowania administracyjnego organ ani razu nie wykonał ciążących na nim obowiązków sygnalizacyjnych. Powyższe okoliczności wskazują na rażące naruszenie art. 35 §1 i 2, art. 36, art. 12 oraz art. 138 § 3 kpa, które każdorazowo powodowało wydłużenie czasu postępowania, godząc w zasadę szybkości i efektywności. Podkreślić należy, że Burmistrz w żaden sposób nie starał się usprawiedliwić naruszenia ww. przepisów. W szczególności w odpowiedzi na skargę wskazał jedynie na trudności ze znalezieniem biegłego rzeczoznawcy, który miałby sporządzić dla potrzeb niniejszej sprawy opinię, co w żaden sposób nie usprawiedliwia przewlekłości, skoro biegłym w rozumieniu przepisu art. 84 § 1 kpa może być zarówno osoba wpisana na przewidzianą przepisami prawa listę biegłych (rzeczoznawców), jak i osoba spoza tej listy, która ma wiedzę fachową w danej dziedzinie (Komentarz aktualizowany do art. 84 Kodeksu postępowania administracyjnego autorstwa Andrzeja Wróbla, stan prawny na 11 maja 2014 r., LEX). Organ nie odniósł się natomiast w żaden sposób do licznych wskazanych w skardze przejawów zarzucanej przewlekłości, co należy odczytywać jako przyznanie zarzucanej przewlekłości. Sąd na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. uwzględnił wniosek o wymierzenie organowi grzywny. W ocenie Sądu grzywna w wysokości 1000 zł będzie na tyle dolegliwa, że spełni swoje zadanie jako środek dyscyplinujący, nadto wysokość ta jest adekwatna do długiego i nieuzasadnionego żadnymi racjonalnymi przyczynami okresu przewlekłości postępowania. Orzeczenie o kosztach postępowania, zapadło na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490). Na koszty te składają się wpis sądowy (100 zł), wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej (240 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).