II SAB/Ke 69/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Asesor WSA Agnieszka Banach, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 listopada 2018r. sprawy ze skargi T. W. na bezczynność Starosty Kieleckiego w przedmiocie udzielenia informacji publicznej I. zobowiązuje Starostę Kieleckiego do rozpoznania wniosku T. W. z dnia 10 sierpnia 2018r. – w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Starosty Kieleckiego na rzecz T. W. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze z 19 września 2018 r. na bezczynność Starosty Kieleckiego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, T.W. domagał się zobowiązania organu do udzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej z 10 sierpnia 2018 r. w terminie czternastu dni od daty zwrotu akt oraz zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu autor skargi podał, że 10 sierpnia 2018 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej wystąpił do Starosty Kieleckiego z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej – przesłanie na adres email skarżącego, elektronicznej kopii (w formacie jpg, pdf lub innym wykorzystywanym przez organ), dziennika objazdu dróg, za okres od 1 stycznia 2017 r. do dnia udostępnienia informacji. Wskazany wniosek został przesłany na adres email: [email protected], który stanowi oficjalny adres elektroniczny do kontaktu z organem. Jednak do dnia złożenia niniejszej skargi organ nie udzielił odpowiedzi na wniosek ani nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji. W odpowiedzi na skargę Starosta Kielecki (działający przez Zastępcę Dyrektora Powiatowego Zarządu Dróg w Kielcach), wskazał, że brak jest zarówno podstaw prawnych jak i faktycznych do zadośćuczynienia żądaniu skarżącego. Organ podał, że skarżący twierdzi, że 10 sierpnia 2018 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej wystąpił do Starosty Kieleckiego z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. W związku z otrzymywaniem przez Powiat Kielecki - Powiatowy Zarząd Dróg w Kielcach znacznej ilości podobnych wniosków, przedmiotowy wniosek nie został rozpatrzony w terminie. Niniejsza skarga jest niewątpliwie bezzasadna, gdyż zgodnie z art. 55 § 3 P.p.s.a. skarżący nie interweniował i nie wezwał na piśmie do zajęcia stanowiska w niniejszej sprawie. Zatem w świetle obowiązujących przepisów prawa skarga jest niezasadna. W dniu 14 listopada 2018 r. ustalono, że żądana informacja nie została przez organ skarżącemu udostępniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie, w związku ze stanowiskiem organu, iż skarga "jest bezzasadna gdyż zgodnie z art. 55 § 3 ppsa skarżący nie interweniował i nie wezwał na piśmie do zajęcia stanowiska w niniejszej sprawie" zauważyć należy, że w myśl art. 55 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej P.p.s.a., § 1. W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. § 2. Jeżeli organ nie przekazał sądowi skargi mimo wymierzenia grzywny, sąd może na żądanie skarżącego rozpoznać sprawę na podstawie nadesłanego odpisu skargi, gdy stan faktyczny i prawny przedstawiony w skardze nie budzi uzasadnionych wątpliwości. § 3. O rażących przypadkach naruszenia obowiązków, o których mowa w § 2 lub w art. 54 § 2, skład orzekający lub prezes sądu zawiadamia organy właściwe do rozpatrywania petycji, skarg i wniosków. Jak z powyższego wynika, zawarty w art. 55 § 3 P.p.s.a. przepis nie dotyczy niniejszej sprawy. Miałby on zastosowanie wówczas, gdyby organ nie przekazał skargi wraz z aktami sądowi w terminie 30 dni, stosownie do obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a., a taka sytuacja w tej sprawie nie zachodzi. Należy się domyślać, że autorowi odpowiedzi na skargę faktycznie chodziło o przepis art. 52 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W związku z tym zauważyć należy, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, w przypadku skargi na bezczynność organu, której przedmiotem jest dostęp do informacji publicznej, skarga nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Brak jest bowiem podstaw do występowania z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa oraz wykazywania, że złożone zostało zażalenie na bezczynność organu w trybie, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. (w brzmieniu sprzed nowelizacji.) - przykładowo wyroki NSA w sprawach o sygnaturach I OSK 601/05, I OSK 678/11, I OSK 2603/13, postanowienia w sprawach o sygn. I OSK 462/10, I OSK 262/08. Uzależnienie uruchomienia drogi postępowania sądowoadministracyjnego od wyczerpania środków zaskarżenia ma miejsce tylko wówczas, gdy takie środki przysługują, czy to na podstawie kodeksu postępowania administracyjnego, czy to przepisów szczególnych. Tymczasem środków takich nie przewiduje ani ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1330), dalej u.d.i.p., ani też k.p.a. w odniesieniu do udzielenia informacji publicznej. Nowelizacja P.p.s.a. oraz kpa dokonana ustawą z dnia 7 kwietnia 2017r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie 1 czerwca 2017 r., nie zmienia powyższego stanowiska. W ocenie Sądu, skoro ponaglenie zastąpiło zażalenie do organu wyższego stopnia oraz wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z art. 37 k.p.a., których wniesienie, w przypadku skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej, nie było wymagane zgodnie z ugruntowanym od lat orzecznictwem, obecnie również nie jest wymagane ponaglenia, gdyż nadal brak jest podstaw do stosowania przepisów k.p.a. w tym zakresie. Ustawa o dostępnie do informacji publicznej jest ustawą szczególną, regulującą w sposób kompleksowy kwestie związane z prawem dostępu do informacji publicznej. Wobec tego to jej uregulowania decydują o trybie postępowania w tych sprawach, a przepisy kodeksu postępowania administracyjnego mogą znaleźć zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy przepisy tej ustawy tak stanowią. Ustawa o dostępie do informacji publicznej w art. 16 ust. 2 odsyła do przepisów kpa tylko w zakresie ich stosowania do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2. Dlatego też przepisy kpa nie mają zastosowania do innych przypadków aktywności (lub jej braku) organów podejmowanych w trybie i na zasadach u.d.i.p., w tym do mającej charakter czynności materialno-technicznej czynności udostępnienia informacji publicznej. Tym samym, w przypadku bezczynności organu w zakresie podjęcia tej czynności (udzielenia informacji publicznej), przepis art. 37 k.p.a. nie znajduje zastosowania. Wobec powyższego należy stwierdzić, że z uwagi na brak środków zaskarżania, w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej, w dalszym ciągu wyłączony jest obowiązek, o którym mowa w art. 52 § 1 i art. 53 § 2b P.p.s.a. Nie może budzić wątpliwości, że Starosta jest organem administracji publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 995) do jego zadań i kompetencji należy organizacja pracy zarządu powiatu (który stosownie do art. 19 ust. 2 pkt 3 jest zarządcą dróg powiatowych) i starostwa powiatowego oraz kierowanie bieżącymi sprawami powiatu oraz reprezentowanie go na zewnątrz. Organ nie kwestionuje, że wniosek wpłynął do starostwa powiatowego na oficjalny adres mailowy. Poza tym, fakt doręczenia tego wniosku wynika z wydruków dołączonych do skargi, w tym dowodu przekazania 13 sierpnia 2018 r. wniosku do załatwienia przez Powiatowy Zarząd Dróg w Kielcach. Ponadto żądana informacja dotyczy udostępnienia dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 6 ust. 2 u.d.i.p. (zgodnie z § 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 lutego 2005 r. w sprawie sposobu numeracji i ewidencji dróg publicznych, obiektów mostowych, tuneli, przepustów i promów oraz rejestru numerów nadanych drogom, obiektom mostowym i tunelom - Dz. U. z 2005 r., Nr 67, poz. 582 - dziennik objazdu dróg stanowi dokument ewidencyjny stanowiący część ewidencji prowadzonej przez zarządcę drogi). W niniejszej sprawie organ nie wskazuje na żadne inne, poza brakiem interwencji i niewezwanie na piśmie do zajęcia stanowiska, okoliczności, które usprawiedliwiałyby jego bezczynność. Co więcej, jak wynika z uzyskanej w dniu 14 listopada 2018 r. informacji, organ do chwili obecnej nie rozpoznał wniosku skarżącego z 10 sierpnia 2018 r. Tymczasem zgodnie z art. 13 u.d.i.p. ust. 1. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. ust.2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Brak jakiejkolwiek reakcji organu na wniosek, który wpłynął do niego 10 sierpnia 2018 r. ( reakcji polegającej na udostępnieniu żądanej informacji, wydaniu decyzji odmawiającej udostępnienia informacji lub umarzającej postępowanie czy też poinformowaniu wnioskodawcy, że organ żądana informacją nie dysponuje) świadczy o bezczynności. Mając zaś na uwadze, że bezczynność ta trwa nadal, a więc że przez ponad 3 miesiące organ nie rozpoznał w jakikolwiek sposób wniosku, w sytuacji, gdy powinien to zrobić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, przemawia to za oceną, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, uwzględniając skargę, orzekł na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a P.p.s.a., natomiast na podstawie art. 200, art. 205 § 2 tej samej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 265) zasądził na rzecz skarżącego od organu koszty postępowania w kwocie 597 zł, na którą składają się uiszczony wpis od skargi – 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika – 480 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł. U Z A S A D N I E N I E