II SAB/Ke 70/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędzia WSA Jacek Kuza, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 grudnia 2017r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Dyrektora Zespołu Opieki Zdrowotnej w Końskich w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Dyrektora Zespołu Opieki Zdrowotnej w Końskich do rozpoznania wniosku M. K. z dnia 11 lipca 2017r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej - w terminie 14 dni od daty doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, ale nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Dyrektora Zespołu Opieki Zdrowotnej w Końskich na rzecz M. K. kwotę 222,20 (dwieście dwadzieścia dwa i 20/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 13 września 2017 r. do Zespołu Opieki Zdrowotnej w Końskich wpłynęła skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skarga M. K. na bezczynność w przedmiocie nierozpatrzenia wniosku z 11 lipca 2017r. o udostępnienie informacji publicznej. Organowi zarzucono naruszenie art. 13 ust. 1 i 2 oraz art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1764), dalej "u.d.i.p." poprzez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądaniem. Na tej podstawie skarżąca wniosła o: 1. zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty zwrotu organowi akt; 2. zasądzenie kosztów postępowania w łącznej kwocie 602,20 zł, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego w kwocie 480 zł; W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że 11 lipca 2017 r. M. K. złożyła do organu za pośrednictwem platformy ePUAP wniosek o udostępnienie informacji publicznej poprzez udzielenie odpowiedzi na pytanie: "czy organ w latach 2014-2016 zawierał umowy z podmiotami zewnętrznymi o świadczenie usług w zakresie obsługi prawnej, w tym zastępstwa procesowego". W wypadku odpowiedzi pozytywnej skarżąca wniosła o przesłanie kopii tych umów. Powołując się na wyrok NSA w sprawie I OSK 1729/15 skarżąca podniosła, że doręczenie w powyższy sposób wniosku organowi należy uznać za skuteczne. Dalej podkreśliła, że żądana informacja stanowi informację publiczną, a organ, jako podmiot sektora finansów publicznych, jest obowiązany do jej udostępnienia. Zauważyła, że umowy zawierane pomiędzy organem samorządu terytorialnego (wójtem), a podmiotem świadczącym na rzecz wójta samej gminy obsługę prawną stanowią informację publiczną i analogiczna sytuacja ma miejsce w przypadku jednostek organizacyjnych Skarbu Państwa (stationes fisci), czy też samorządu (stationes communi), albowiem oba te rodzaje podmiotów gospodarują majątkiem publicznym i wydatkują środki publiczne. Przywołując treść art. 13 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p., skarżąca stwierdziła, że organ w przepisanym terminie nie udostępnił żądanej informacji, nie zawiadomił też o zaistnieniu okoliczności z art. 13 ust. 2 tej ustawy, ani też nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej w trybie art. 16 u.d.i.p.. W odpowiedzi na skargę z 11 października 2017 r. Dyrektor Zespołu Opieki Zdrowotnej w Końskich wskazał, że wniosek został złożony za pośrednictwem platformy ePUAP i że organ przez niedopatrzenie przeoczył to pytanie. Jednocześnie wskazał, że uwzględniając skargę podaje, że w latach 2014 – 2016 zawarł jedną umowę z podmiotem zewnętrznym o świadczenie usług w zakresie zastępstwa procesowego. Umowa została zawarta w 2014 r. z uwagi na złożony charakter sprawy i wielość osób po stronie powodowej, dotyczyła ona zastępstwa procesowego w jednym konkretnym procesie. Do odpowiedzi na skargę została dołączona kserokopia tej umowy. W odpowiedzi na wezwanie z 23 listopada 2017 r. pismem z 28 listopada 2017r. Dyrektor ZOZ wskazał, że udostępnił skarżącej informację w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:. W niniejszej sprawie nie jest kwestionowane przez organ, że wpłynął do niego w dniu 11 lipca 2017 r. wniosek o udostępnienie informacji, która jest informacją publiczną i którą co do zasady Zespół Opieki Zdrowotnej w Końskich, jako podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. powinien udostępnić, stosownie do regulacji zawartej w art. 14 ust. 1 tej samej ustawy, bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Poza sporem jest, że do dnia wniesienia skargi podmiot zobowiązany nie udostępnił żądanej informacji w żadnej formie: ani za pośrednictwem ePUAP ani też pisemnie. Co więcej, do chwili obecnej skarżąca tej informacji nie otrzymała. Zauważyć bowiem należy, że postępowanie ze skargi toczące się przez sądem administracyjnym jest odrębnym postępowaniem od postępowania toczącego się przed organem w sprawie o udostępnienie informacji. To drugie postępowanie wszczyna wniosek, a kończy bądź to udostępnienie żądanej informacji bądź też wydanie decyzji o jakiej mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. (lub poinformowanie, że podmiot nie jest w posiadaniu żądanej informacji). Dodatkowo zauważyć należy, że w toku postępowania o udzielenie informacji skarżąca występowania sama i domagała się przesłania żądanej informacji na piśmie (tak bowiem należy rozumieć zawarte we wniosku oświadczenie, że rezygnuje z doręczenia pism za pośrednictwem komunikacji elektronicznej zgodnie z art. 39 1 § 1 d kpa) na wskazany w mailu adres. W postępowaniu toczącym się przed sądem skarżąca jest reprezentowana przez adwokata. Stosownie zaś do art. 67 § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej P.p.s.a., jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom. W związku z tym wskazać należy, że nawet gdyby po złożeniu odpowiedzi na skargę, zawierającej żądaną informację, sąd odpowiedź tę doręczył pełnomocnikowi skarżącej, to i tak udzielonej w ten sposób informacji nie można by uznać za wywiązanie się podmiotu zobowiązanego do spoczywającego na nim obowiązku udostępnienia tej informacji. Organ bowiem powinien tę informacji przekazać na adres wskazany przez skarżącą we wniosku, natomiast sąd ma obowiązek odpowiedź na skargę przesłać ustanowionemu pełnomocnikowi, który w postępowaniu przed organem nie reprezentował skarżącej. Dlatego też jedynie na marginesie wskazać należy, że do daty wydania wyroku w tej sprawie pełnomocnikowi skarżącej nie została doręczona odpowiedź na skargę. Dlatego też stwierdzić należy, że Dyrektor ZOZ w Końskich nadal pozostaje w bezczynności, co skutkowało nałożeniem na niego obowiązku rozpoznania wniosku, zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. Ponieważ poza odpowiedzią na skargę organ nie przekazał żadnych akt administracyjnych, należało określić początek 14-dniowego terminu do wykonania tego obowiązku na datę doręczenia organowi prawomocnego wyroku, nie zaś na datę doręczenia akt, jak to przewiduje art. 286 § 2 P.p.s.a. Pomimo wyżej wskazanych okoliczności, w ocenie Sądu, stwierdzona bezczynność nie miała charakteru rażącego. Nie wynikała ona bowiem ze złej woli organu. Ponadto zauważyć należy, że Dyrektor ZOZ, aczkolwiek jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznych, tym niemniej nie jest on organem administracji publicznej. Zadaniem ZOZ-ów jest przede wszystkim świadczenie usług medycznych, a więc prowadzenie działalności leczniczej. Stąd też może się brać nieznajomość obowiązujących przepisów dotyczących dostępu do informacji publicznej, o czym zdaje się świadczyć sposób załatwienia wniosku przez podmiot zobowiązany. Rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być przy tym oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012r., sygn. I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. II OSK 468/13). W ocenie Sądu taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi w związku z czym należało stwierdzić, że bezczynność nie miała rażącego charakteru, o czym orzeczono na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz art. 149 § 1a P.p.s.a O kosztach postępowania sądowego rozstrzygnięto na podstawie art. 205 § 2 P.p.s.a w zw. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.), przy jednoczesnym uwzględnieniu dyspozycji zawartej w art. 206 P.p.s.a., zgodnie z którym to przepisem sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Zawarte w tym przepisie określenie "w szczególności" świadczy o tym, że może on mieć także zastosowanie w innych okoliczności. Zdaniem składu orzekającego zastosowanie tego przepisu w niniejszej sprawie uzasadnia znana Sądowi z urzędu (na podstawie internetowej bazy orzecznictwa sądów administracyjnych, a także licznych skarg, jakie wpłynęły do tut. Sądu) okoliczność, że ten sam pełnomocnik reprezentuje skarżącą w wielu innych, prawie identycznych (różniących się tylko podmiotem zobowiązanym) sprawach, zapoczątkowanych prawie identycznej treści skargami. Dlatego też Sąd uznał, że wynikający z powyżej wskazanej okoliczności niewielki nakład pracy reprezentującego skarżącą pełnomocnika uzasadnia miarkowanie jego wynagrodzenia. W związku z powyższym w niniejszej sprawie wniosek o zasądzenie kosztów został uwzględniony do kwoty 222, 20 zł, na którą składają się: wpis sądowy (100 zł), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł), koszty korespondencji (5,20 zł) oraz koszty ustanowienia pełnomocnika z wyboru (100 zł).