II SAB/Ke 77/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2016r. sprawy ze skargi T. Ź. na bezczynność Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. z siedzibą w [..] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowe; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na rzecz T. Ź. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych – tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. T. Ź., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. w [...]. Zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej przez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem skarżący domagał się 1. zobowiązania Spółki działającej przez Prezesa Zarządu do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności, 2. stwierdzenia, iż bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądzenia na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa. W uzasadnieniu autor skargi wskazał, że 7 sierpnia 2015 r., za pośrednictwem poczty elektronicznej T. Ż. wystąpił o udzielenie informacji publicznej, zawierającej odpowiedzi na następującej pytania: • czy spółka korzysta lub w ciągu ostatnich 12-miesięcy korzystała ze stałej pomocy prawnej udzielanej przez adwokata lub radcę prawnego? • w wypadku odpowiedzi twierdzącej na powyższe pytanie, jakie są koszty roczne brutto oraz miesięczne brutto obsługi prawnej realizowanej na Państwa rzecz? • jaka część (podać w procentach) środków przeznaczanych na Państwa funkcjonowanie pochodzi ze źródeł publicznych (w tym samorządowych)? • czy wystąpiło, a jeśli tak to ile wyniosło łącznie zadłużenie brutto odbiorców usług komunalnych w obrębie działalności spółki? • ilu łącznie dłużników z tytułu świadczonych usług komunalnych posiada Państwa podmiot oraz o ile osób/podmiotów wzrosło zadłużenie w relacji roku 2014 do roku 2013? Dalej autor skargi podał, że do chwili wniesienia skargi organ pozostaje w bezczynności, co do wniosku o udostępnienie informacji. Zdaniem wnoszącego skargę bezspornym w sprawie jest, że skarżący skutecznie i w sposób prawnie dopuszczalny zwrócił się poprzez pocztę elektroniczną o udostępnienie mu tej informacji. Adres poczty elektronicznej jest adresem powszechnie udostępnianym przez organ, przeznaczonym do odbioru korespondencji tą drogą. Do podmiotu publicznego należy takie zorganizowanie zasad docierania korespondencji, by zapewniony był dostęp korespondencji do adresata. Wnoszący skargę także stwierdził, że Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. w [....] jest obowiązane do udzielenia informacji publicznej związanej z jego działalnością. Spółka jest spółką komunalną, dokumenty związane z postępowaniem o udzielenie zamówienia publicznego są informacją publiczną, natomiast Prezes Zarządu Spółki jako upoważniony do reprezentowania na zewnątrz obowiązany jest do udzielenia odpowiedzi. W odpowiedzi na skargę Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. w [...] wniosło o jej oddalenie lub ewentualnie o oddalenie wniosku o stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący przedłożył do skargi niepotwierdzony za zgodność wydruk komputerowy przedstawiający treść wiadomości elektronicznej, jaką miał wysłać na skrzynkę mailową organu. Zdaniem organu ten wydruk nie potwierdza, że wiadomość o treści jak w załączniku do skargi została rzeczywiście wysłana na adres Spółki. Skarżący nie przedłożył dowodu doręczenia wiadomości. Podanie zostało nadane rzekomo z adresu [email protected] nie pozwalającego na identyfikację podmiotu wnoszącego podanie. Jeśli nawet przyjąć, że rzeczywiście wiadomość taka dotarła do adresata, to skarżący nie podał w podaniu żadnych danych indywidualizujących go jako osobę posiadającą zdolność prawną. Wiadomość o takiej treści mogła zostać wysłana automatycznie przez program komputerowy. Podanie powinno zawierać co najmniej imię i nazwisko wnoszącego podanie, tak aby umożliwić organowi identyfikację strony. Podanie wniesione bez zachowania powyższego wymogu pozostawia się bez rozpoznania. Dalej organ zauważył, że skarżący posłużył się adresem e-mail nie pozwalającym na zidentyfikowanie go. Identyfikacja użytkownika systemów teleinformatycznych udostępnianych przez podmioty określone w art. 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U.2014.1114) następuje przez zastosowanie kwalifikowanego certyfikatu przy zachowaniu zasad przewidzianych w ustawie z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz. U. z 2013 r. poz. 262), lub profilu zaufanego ePUAP. (art. 20 a ust 1). Nie jest zatem wcale bezspornym w sprawie, iż skarżący skutecznie i w sposób prawnie dopuszczalny zwrócił się drogą poczty elektronicznej o udostępnienie mu informacji publicznej. Skrzynka odbiorcza Spółki zabezpieczona jest filtrem antyspamowym, który blokuje wiadomości pochodzące z podejrzanych adresów e-mail (por WSA w Łodzi w wyroku z dnia 11.03.2015 r. sygn. akt II SAB/Łd 16/15, Przegląd Komunalny nr 10/2015). Dalej organ podniósł, że 30 listopada 2015 r., po wniesieniu przez skarżącego skargi pozwalającej na zidentyfikowanie go, została przesłana stosowna informacja do skarżącego i jego pełnomocnika. Dodał, że pełne ustosunkowanie się do wniosku wymagało podjęcia przez stronę stosownych działań obliczeniowych oraz innych czynności faktycznych gdyż dane dotyczące: łącznego zadłużenia brutto odbiorców usług komunalnych w obrębie działalności spółki na koniec roku 2014, ilości dłużników z tytułu świadczonych usług komunalnych, ilości osób/podmiotów zadłużenie których wzrosło w relacji roku 2014 do roku 2013, określenia wielkość środków przeznaczanych na nasze funkcjonowanie a pochodzących ze źródeł publicznych (w tym samorządowych), nie wynikają ze stosowanych w spółkach komunalnych rozwiązań finansowo księgowych. Nie istnieje żadne konto, na którym widoczne są wprost informacje żądane przez wnioskodawcę. Informacja w powyższym zakresie, jest więc informacją przetworzoną. Na rozprawie sądowej pełnomocnik organu wskazał, że e-mail skarżącego został zatrzymany jako spam przez filtr antyspamowy. Ten adres e-mailowy skarżącego został zatrzymany jako podejrzany i nie został odczytany przez pracownika sekretariatu. Pismo skarżącego zostało zatrzymane w zakładce spam i dla bezpieczeństwa systemu informatycznego nie zostało otworzone. Skarga na bezczynność wpłynęła w tej sprawie 20 listopada 2015 r. Po wpłynięciu skargi pracownik otworzył spam domyślając się, że dotyczy on skargi. Wojewódzki Sądu Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Jak wynika z odpowiedzi na skargę i co znajduje potwierdzenie w piśmie z 28 listopada 2015 r., tego właśnie dnia organ udzielił żądanej informacji. Dlatego też postępowanie w zakresie zobowiązania organu do udostępnienia informacji podlegało jako bezprzedmiotowe umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zmianami), dalej P.p.s.a. Wbrew stanowisku organu, w sprawie miała jednak miejsce bezczynność. Po pierwsze stwierdzić należy, że pełnomocnik organu na rozprawie przed sądem przyznał, że wniosek w formie mailowej wpłynął do organu w sierpnie 2015 r., a jedynie nie został wówczas odczytany. Powody, dla których tak się stało, o ile mogą zostać uznane za usprawiedliwiające brak odpowiedzi na to pismo w ustawowym terminie, to jednak nie mogą skutkować uznaniem, że do organu wniosek o udzielenie informacji nie wpłynął; wniosek wpłynął, ale nie został odczytany, gdyż został potraktowany jako spam. Nic jednak nie stało na przeszkodzie, żeby został on odczytany, o czym świadczy fakt, że ostatecznie tak się stało, z tym że dopiero po wniesieniu skargi. Wniosek nie zawierał żadnych załączników, w związku z czym nie zachodziła uzasadniona obawa, że może on doprowadzić do wprowadzenia wirusa. Po drugie należy zauważyć, że ustawa z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zmianami) w żadnym miejscu nie wymaga, aby wniosek o udostępnienie informacji publicznej mógł zostać złożony tylko na piśmie, a drogą elektroniczną tylko z elektronicznym podpisem. Co do tej kwestii wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z 16 marca 2009 r. sygn. I OSK 1277/08, wskazując, że za wniosek pisemny o udzielenie informacji publicznej uznawać należy również przesłane zapytania pocztą elektroniczną i to nawet gdy do jej autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny (tak samo komentarze do ustawy o dostępie do informacji publicznej I. Kamińska W-ctwo LexisNexis 2012 oraz T.R. Aleksandrowicz Warszawa 2004 r.). Po trzecie, jeżeli zdaniem organu wniosek zawierał brak formalny w postaci niewskazania imienia i nazwiska wnioskodawcy, powinien był ewentualnie wezwać skarżącego - na adres mailowy wskazany we wniosku - o podanie tych danych. Tymczasem organ nie podjął żadnych działań, aż do daty wniesienia za jego pośrednictwem skargi na bezczynność. Dopiero wówczas, to jest 28 listopada 2015 r. udzielił odpowiedzi na pytania. Tak więc w ocenie Sądu zachodziła po stronie zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej Spółki z o.o. w [...] bezczynność. Jednakże mając na uwadze podniesione przez Spółkę i wskazane wyżej okoliczności, a więc potraktowanie przez filtr antyspamowy wniosku jako spam, a także obawa przed jego otworzeniem w związku z ewentualnym zagrożeniem wirusem, które zdaniem składu orzekającego uzasadniają uznanie, że stwierdzona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, należało orzec jak w punkcie 2 wyroku, stosownie do wymogu art. 149 § 1a P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 201 P.p.s.a w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013r., poz. 490). Na zasądzoną kwotę składają się uiszczony przez skarżącego wpis (100 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (240 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa(17 zł).