II SAB/Ke 79/23

PostanowienieWSA w Kielcach2023-08-16

Skład orzekający: Sędzia WSA Dorota Pędziwilk - Moskal

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz wypłaty odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości jest dopuszczalna przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest niedopuszczalna, ponieważ uchwalanie planu miejscowego jest aktem prawa miejscowego, który nie podlega zaskarżeniu w trybie skargi na bezczynność. Ponadto, żądanie odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości ma charakter cywilnoprawny i nie należy do kognicji sądów administracyjnych. W związku z tym, skarga została odrzucona jako niedopuszczalna.
Stan faktyczny
Skarżąca I. O. wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz wypłaty odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Sąd wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego i złożenia dowodu na wniesienie ponaglenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarżąca cofnęła skargę, jednak sąd uznał ją za niedopuszczalną.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 PPSA z uwagi na niedopuszczalność.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. [...] II SAB/Ke 79/23 POSTANOWIENIE Dnia 16 sierpnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Pędziwilk - Moskal po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. O. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz wypłaty odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości postanawia: odrzucić skargę. I. O. pismem z dnia 23 czerwca 2023 r. wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz wypłaty odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 5 lipca 2023 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...]zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi, a nadto do złożenia w ww. terminie i pod wskazanym wyżej rygorem, dowodu, że wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. ponaglenie w sprawie przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego przez Wójta Gminy w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Odpis powyższego zarządzenia o wezwaniu do usunięcia braku fiskalnego skargi oraz wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi doręczono skarżącej w dniu 13 lipca 2023 r. W piśmie procesowym z dnia 13 lipca 2023 r. (doręczonym do tut. Sądu w dniu 17 lipca 2023 r.) skarżąca cofnęła wniesioną w niniejszej sprawie skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Badanie merytorycznej zasadności skargi przez sąd administracyjny każdorazowo poprzedza analiza wymogów jej dopuszczalności. Postępowanie sądowe może się bowiem toczyć wyłącznie na skutek prawnie dopuszczalnej oraz skutecznie wniesionej skargi. Niniejsza skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.) – dalej " p.p.s.a.", ponieważ należało uznać ją za niedopuszczalną z innych przyczyn. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., sąd orzeka w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (§ 2a p.p.s.a.) oraz sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Z przytoczonych przepisów wynika, że wniesienie skargi na bezczynność organu jest możliwe, gdy przepis prawa obliguje organ administracji publicznej do wydania jednego ze wskazanych rozstrzygnięć, a mimo to organ go nie wydaje. W niniejszej sprawie skarżąca zarzuciła Wójtowi Gminy " przewlekłość i opieszałość postępowań" w sprawach z jej wniosków z 19 maja 2022 r. o wprowadzenie zmiany do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz z 10 maja 2023 r. o wypłacenia odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości. W związku z tak sprecyzowanym żądaniem skargi należy na wstępie wskazać, że procedurę uchwalania planu miejscowego, w tym jego zmiany, regulują przepisy ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 977) – dalej: u.p.z.p. Zgodnie z art. 27 u.p.z.p., zmiana studium lub planu miejscowego następuje w takim trybie, w jakim są one uchwalane. Stosownie zaś do art. 20 ust. 1 u.p.z.p., plan miejscowy uchwala rada gminy. Z mocy art. 14 ust. 8 u.p.z.p., plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego. Nie budzi wątpliwości, że z treści art. 3 § 2 p.p.s.a. jednoznacznie wynika, że skarga na bezczynność nie obejmuje działań administracji publicznej opisanych w pkt 5, tj. stanowienia aktów prawa miejscowego. W związku z powyższym, brak podjęcia uchwały w przedmiocie zmiany planu miejscowego jak również zarzucana przez skarżącą "przewlekłość i opieszałość" w sprawie rozpatrzenia jej wniosku o wprowadzenie zmiany do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie podlega kognicji sądu administracyjnego. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. zaskarżenie bezczynności jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie: decyzji, postanowienia oraz innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W ocenie Sądu, zmianę planu miejscowego należy rozpatrywać w kategoriach władztwa planistycznego gminy. Stosownie bowiem do art. 14 ust. 4 u.p.z.p. uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia lub zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, rada gminy podejmuje z własnej inicjatywy lub na wniosek wójta, burmistrza albo prezydenta miasta. Tylko zatem te podmioty są uprawnione do uruchomienia procedury planistycznej. Natomiast wnioski innych podmiotów w tym zakresie podlegają analizie dokonywanej przez organ wykonawczy gminy na podstawie art. 31 ust. 1 u.p.z.p., której wyniki są przedstawiane radzie gminy. Należy wyraźnie podkreślić, że ocena konieczności wprowadzenia zmian w aktach planistycznych należy do gminy. Zdaniem Sądu, podstawą wniesienia skargi na bezczynność w uchwalaniu aktu prawa miejscowego, czy też jego zmiany nie może być również art. 101a ust. 1 u.s.g. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jednym z podstawowych warunków koniecznych do uwzględnienia skargi wniesionej na bezczynność organu gminy w trybie art. 101a u.s.g. jest istnienie normy prawnej nakazującej organowi gminy wykonanie określonych czynności. Musi zatem istnieć ustawowy obowiązek do podjęcia przez organ określonych czynności, aby można było mówić - w razie jego niewykonania - o bezczynności organu. Niezasadna będzie skarga w sytuacji, gdy organ uchwałodawczy ma jedynie możliwość, a nie obowiązek podjęcia stosownej uchwały (por. wyrok NSA z 5 marca 2020 r., sygn. akt II OSK [...], postanowienie WSA we Wrocławiu z 1 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SAB/ Wr [...]). Odnośnie do wniosku o wypłacenie odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości skarżącej to żądanie w tym zakresie nie należy do kategorii spraw administracyjnych, ale ma charakter cywilnoprawny i z tego powodu nie jest objęte kognicją sądów administracyjnych. Końcowo wskazać należy, że cofnięcie skargi przez skarżącą pismem z dnia 13 lipca 2023 r. nie mogło odnieść skutków procesowych z uwagi na prawną niedopuszczalność skargi. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając, że skarga jest niedopuszczalna, orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło