II SAB/Ke 98/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański Sędzia WSA Agnieszka Banach po rozpoznaniu w dniu 31 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Starosty Sandomierskiego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Starosty Sandomierskiego do rozpoznania wniosku J. M. z 22 lipca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej poprzez nadesłanie projektu organizacji ruchu oraz protokołów z 2 ostatnich kontroli drogi 1569T; II. stwierdza, że Starosta Sandomierski dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Starosty Sandomierskiego na rzecz J. M. kwotę [...](sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 15 sierpnia 2024 r. J. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Starosty Sandomierskiego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając temu organowi naruszenie: 1. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę do uzyskiwania informacji publicznej, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek; 2. art. 10 ust. 1 w powiązaniu z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w BIP lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, a podmiot udostępniający informację publiczną ma obowiązek zapewnić możliwość przesłania informacji publicznej. Skarżący wniósł o: 1. zobowiązanie organu do załatwienia jego wniosku z 22 lipca 2024 r., dotyczącego przesłania pocztą elektroniczną projektu organizacji ruchu oraz protokołów z 2 ostatnich kontroli drogi 1569T, 2. zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że 22 lipca 2024 r. za pomocą poczty elektronicznej na adres [email protected], złożył wniosek, o jakim wyżej mowa. Termin do udostępnienia informacji publicznej upłynął 5 sierpnia 2024 r. W terminie tym jak i do dnia sporządzenia skargi Starosta Sandomierski nie udostępnił mu informacji stanowiącej przedmiot wniosku, jak również nie zareagował w inny sposób zgodny z ustawą. Jednocześnie Starosta jest organem z mocy prawa zobowiązanym do zarządzenia organizacją ruchu na drogach powiatowych i gminnych, powinien również przeprowadzać kontrole organizacji ruchu na tych drogach, a ich wyniki stanowią informację publiczną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości wyjaśniając, że w treści wniosku z 22 lipca 2024 r. brak jest informacji, że skarżący ubiega się o informację w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Ponadto pisma nie skierowano do urzędu przez platformę ePUAP. W związku z tym potraktowano je jako "zwykłe" pismo, a skarżący nie wniósł ponaglenia. Starosta podał, że w odpowiedzi na wniosek przesłał skarżącemu 27 sierpnia 2024 r. informację o tym, ze projekt organizacji ruchu na wskazanym odcinku drogi do chwili obecnej nie został przedłożony do zatwierdzenia. Protokoły z kontroli nie zostały przesłane z uwagi na to, że takowe w tym czasookresie nie były przeprowadzane, o czym skarżący został poinformowany. W piśmie z 25 września 2024 r. skarżący potwierdził, że otrzymał wnioskowane dokumenty odnośnie pierwszej części wniosku oraz informację o braku protokołów kontroli. W związku z tym zmodyfikował pkt 1 petitum skargi w ten sposób, że w miejsce dotychczasowego żądania wniósł o stwierdzenie bezczynności Starosty Sandomierskiego na dzień przekazania skargi. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1–7 i § 3 p.p.s.a., a także, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1–4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W przypadku żądania udzielenia informacji publicznej, bezczynność może wystąpić wówczas, gdy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 902), zwanej dalej "u.d.i.p.", a żądanie jej udzielenia skierowane jest do podmiotu zobowiązanego w myśl przepisów tej ustawy. Okoliczności niniejszej sprawy są bezsporne. W wiadomości email z 22 lipca 2024 r., skierowanej do Starostwa Powiatowego w Sandomierzu, skarżący wniósł o "przesłanie zwrotnie mailem elektronicznej wersji projektu organizacji ruchu oraz protokołów z 2 ostatnich kontroli drogi 1569T". Nie budzi wątpliwości Sądu, że żądana informacja jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c) u.d.i.p., dotyczy ona bowiem przedmiotu działalności podmiotów, o jakich mowa w art. 4 ust. 1 ustawy, i ich kompetencji, zaś Starosta Sandomierski jest organem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. Realizację prawa do udostępnienia informacji publicznej konkretyzuje art. 13 u.d.i.p., zgodnie z którym udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Zestawiając datę złożenia przez skarżącego wniosku o udostępnienie informacji publicznej (22 lipca 2024 r.) z odpowiedzią organu datowaną na 27 sierpnia 2024 r. uznać trzeba, że organ uchybił terminowi określonemu w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Tym samym dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu tego wniosku – co trafnie zarzuca skarżący. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1, 2 i 3 p.p.s.a.: - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; - zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; - stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Mając na uwadze, że organ udzielił odpowiedzi na wniosek z 22 lipca 2024 r. po wniesieniu skargi, która została złożona 18 sierpnia 2024 r., rozpoznanie zawartego w skardze żądania zobowiązania organu do załatwienia tego wniosku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stało się bezprzedmiotowe, w związku z czym Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt I wyroku). Nie można zobowiązać organu do określonego działania, które przed dniem orzekania zostało już podjęte. Bez znaczenia dla wyniku sprawy pozostaje podniesiona w odpowiedzi na skargę okoliczność braku skierowania wniosku przez platformę ePUAP. Za wniosek pisemny należy uznać również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną i to nawet, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 września 2024 r. III OSK 3268/23, dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie treść wniosku nie pozostawiała wątpliwości, że skarżący wnosi o udostępnienie informacji publicznej, a więc nie sposób było uznać wniosku z 22 lipca 2024 r. za "zwykłe pismo". Strona składając wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie musi powoływać się na ustawę z dnia 6 września 2001 r. To na organie ciąży obowiązek prawidłowego zakwalifikowania wniosku i rozpoznania go we właściwym trybie (por. wyrok NSA z 14 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 4/18, dostępny jak wyżej). Umorzenie postępowania sądowego nie zwalnia jednak sądu od podjęcia pozostałych rozstrzygnięć właściwych dla tego typu skargi. Zgodnie z przywołanym już art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Bezczynność o takim charakterze ma miejsce wtedy, gdy w sposób znaczący i jednoznaczny doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające w jakimkolwiek zakresie winę organu za tę bezczynność. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych obowiązków, czyli terminów do załatwienia sprawy. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia (por. wyrok NSA z 24 maja 2018 r., sygn. II OSK 381/18, dostępny jak wyżej). Nie budzi wątpliwości Sądu, że z taką sytuacją nie mamy do czynienia w odniesieniu do wniosku skarżącego z 22 lipca 2024 r., na który organ odpowiedział niezwłocznie po wniesieniu skargi. Opóźnienie w rozpoznaniu wniosku nie było znaczące, a w okolicznościach sprawy nie ma przesłanek do przyjęcia, aby celem organu było zlekceważenie złożonego wniosku, a tym samym obowiązków nałożonych na organy administracji publicznej w u.d.i.p. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał w pkt II wyroku, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., że zarzucana bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O kosztach postępowania, na które składa się uiszczony wpis od skargi (100 zł) orzeczono w pkt III wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.