II SO/Ke 1/22

PostanowienieWSA w Kielcach2022-03-04

Skład orzekający: Dorota Pędziwilk-Moskal, Beata Ziomek, Krzysztof Armański

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziów od orzekania w sprawie administracyjnej zasługuje na uwzględnienie, gdy strona skarżąca nie uprawdopodobniła istnienia okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów?
Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona skarżąca nie uprawdopodobniła istnienia konkretnych, obiektywnych okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego. Sama podejrzliwość strony lub subiektywne przekonanie o braku bezstronności nie są wystarczające. Postępowanie w przedmiocie wyłączenia sędziów, którzy zostali już wyłączeni prawomocnymi postanowieniami lub z innych przyczyn nie mogą orzekać w sprawie, podlega umorzeniu.
Stan faktyczny
P. T. złożył wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie od orzekania w sprawie dotyczącej odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Wnioskodawca wskazał, że przyczyną jego wniosku jest fakt, iż sędziowie ci orzekali w innych sprawach sądowoadministracyjnych, w których również był stroną. Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach do rozpoznania tego wniosku. Sędziowie, których dotyczył wniosek, złożyli oświadczenia o braku podstaw do ich wyłączenia.
Rozstrzygnięcie
I. Oddalono wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. II. Umorzono postępowanie z wniosku o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.) Sędzia WSA Beata Ziomek Sędzia WSA Krzysztof Armański po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2022 r na posiedzeniu niejawnym wniosku P. T. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie od orzekania w sprawie o sygn. akt II SA/Rz [...] ze skargi P. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2021 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: I. oddalić wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie: M. K., E. M.-S., J. S. - sędzia NSA, S. Ś. - sędzia NSA, J. B., M. N., G. P., P. P., J. S. - sędzia NSA, J. S.; II. umorzyć postępowanie z wniosku o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie: E. P., P. G., M. K., Pawła Zaborniaka, J. Z., T. S., M. J., M. W.. P. T. wniósł o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie od orzekania w sprawie o sygn. akt II SA/Rz [...] z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 marca 2021 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W piśmie z dnia 10 września 2021 r. wnioskodawca wskazał sędziów, o których wyłączenie wnosi. Wobec powyższego wniosku, zgodnie z art. 22 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), sędziowie WSA w Rzeszowie (z wyjątkiem sędziów WSA w Rzeszowie: E. P., P. G., M. K., Pawła Zaborniaka, J. Z. - wyłączonych od rozpoznawania tej sprawy postanowieniami WSA w Rzeszowie odpowiednio z dnia 10 czerwca 2021 r. i 16 sierpnia 2021 r., T. S. - delegowanego do NSA, M. J. - długotrwale przebywającej na zwolnieniu chorobowym, M. W. - w związku z przejściem w stan spoczynku): M. K., E. M.-S., J. S. - sędzia NSA, S. Ś. - sędzia NSA, J. B., M. N., G. P., P. P., J. S. - sędzia NSA oraz J. S. złożyli pisemne oświadczenia, że nie istnieją okoliczności tego rodzaju, iż mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w sprawie. Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2022 r. sygn. akt I OW [...] Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach do rozpoznania przedmiotowego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 2 p.p.s.a.). Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (art. 18 § 3 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 19 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 tej ustawy, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. O zasadności wyłączenia sędziego na zasadzie art. 19 p.p.s.a., decyduje ustalenie okoliczności charakteryzujących się przede wszystkim istnieniem więzi emocjonalnej (pozytywnej lub negatywnej), której podstawą jest stosunek pokrewieństwa, przyjaźni, dłuższej znajomości, zależności służbowej, gospodarczej, społecznej itp., oraz wszelkich obiektywnych okoliczności, dających podstawę do sformułowania uzasadnionych zastrzeżeń co do bezstronności sędziego przy rozstrzyganiu danej sprawy. Na zasadzie art. 20 § 1 p.p.s.a., strona składająca wniosek winna uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Jak wynika z uzasadnienia wniosku zarzuty skarżącego oparte są na braku bezstronności sędziów WSA w Rzeszowie z uwagi na orzekanie przez tych sędziów w innych sprawach sądowoadministracyjnych, w których wnioskodawca był stroną. Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest zatem wystarczająca sama podejrzliwość strony bądź utrata wiarygodności w bezstronność sędziego wynikająca z obaw, w szczególności niesprecyzowanych, co do jego osoby. Nie ma znaczenia subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego wyznaczonego do rozpoznawania jej sprawy, lecz konieczne jest wskazanie poważnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania co do bezstronności sędziego. Wątpliwość co do bezstronności sędziego musi być zatem uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji we wniosku (por. postanowienie NSA z 15 września 2008 r., sygn. akt II FZ [...], dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto jak wskazał NSA w postanowieniu z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt I OZ [...], wniosek o wyłączenie sędziego musi określać osobę (tożsamość) sędziego, którego dotyczy oraz wskazywać zindywidualizowane przyczyny wyłączenia. Jeżeli wniosek odnosi się do większej liczby sędziów, wszyscy oni muszą być oznaczeni przez wskazanie imion i nazwisk, a przyczyny wyłączenia powinny odnosić się do każdego z nich. Skarżący w swoim wniosku wprawdzie wymienił imiona i nazwiska sędziów, których wniosek dotyczy, jednak przyczyny wyłączenia określił już ogólnie, nie odnosząc się personalnie do każdego z sędziów. Wskazać w tym miejscu należy, że fakt, iż strona nie akceptuje rozstrzygnięć procesowych sądu, czynności podejmowanych w toku postępowania, czy też pozostaje w subiektywnym przeświadczeniu o stronniczości bądź złej woli sędziego rozpatrującego jej sprawę czy też wszystkich sędziów danego sądu, nie może stanowić podstawy wyłączenia sędziego. Przekonanie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie czy też stronniczo, nie jest przesłanką żądania jego wyłączenia. Strona może bowiem zwalczać nieprawidłowe jej zdaniem orzeczenia wydane przez sąd pierwszej instancji wykorzystując przysługujące jej środki odwoławcze (postanowienie NSA z 6 sierpnia 2009 r., II OZ [...]). Zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a. wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. Sędziowie objęci wnioskiem stanowiącym przedmiot niniejszej sprawy złożyli pisemne oświadczenia, w których stwierdzili, że nie istnieją okoliczności tego rodzaju, iż mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w sprawie. Złożony w sprawie niniejszej wniosek nie zawiera argumentacji, która podważyłaby wiarygodność tych oświadczeń. Reasumując w niniejszej sprawie nie występują okoliczności mogące stanowić podstawę wyłączenia. Wnioskodawca nie wskazał na żadne dowody mogące uprawdopodobnić formułowane zarzuty, a tym samym uzasadnić wątpliwości co do bezstronności sędziów WSA w Rzeszowie. Z tych przyczyn rozpoznawany wniosek należało uznać za niezasadny oraz pozbawiony podstaw, w związku z czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w punkcie I sentencji postanowienia oddalił wniosek o wyłączenie sędziów WSA w Rzeszowie na podstawie art. 22 § 2 i § 3 w zw. z art. 19 p.p.s.a. Z kolei postępowanie w zakresie wniosku o wyłączenie od orzekania w sprawie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie: E. P., P. G., M. K., Pawła Zaborniaka, J. Z., T. S., M. J., M. W. należało umorzyć. Jak wynika bowiem z ustaleń Sądu sędziowie WSA w Rzeszowie: E. P., P. G., M. K., P. Z. i J. Z. zostali wyłączeni od rozpoznawania sprawy postanowieniami WSA w Rzeszowie odpowiednio z dnia 10 czerwca 2021 r. i 16 sierpnia 2021 r. Sędzia WSA T. S. jest delegowany do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaś Sędzia WSA M. J. długotrwale przebywa na zwolnieniu chorobowym. Natomiast Sędzia WSA M. W. została przeniesiona w stan spoczynku. Wobec powyższego, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt II sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło