II SO/Ke 14/08
PostanowienieWSA w Kielcach2008-08-07
Skład orzekający: Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędzia WSA Renata Detka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy fakt, że sędziowie i asesorzy orzekający w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym pracują razem z uczestniczką postępowania (sędzią tego samego sądu), stanowi okoliczność uzasadniającą ich wyłączenie od rozpoznania sprawy?Ratio decidendi
Tak, fakt wspólnego zatrudnienia sędziów i asesorów w tym samym sądzie co uczestniczka postępowania (sędzia tego samego sądu) stanowi okoliczność, która może wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności. Rozszerzona interpretacja art. 19 PPSA, uwzględniająca wyrok TK SK 53/04, pozwala na wyłączenie sędziego nie tylko z powodu stosunków osobistych, ale także w sytuacjach, gdy obiektywny obserwator mógłby mieć wątpliwości co do bezstronności.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę J. B. na decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu. Sędziowie i asesorzy orzekający w WSA w Krakowie, powołując się na fakt, że uczestniczką postępowania jest sędzia tego samego sądu, złożyli wnioski o swoje wyłączenie. Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył WSA w Kielcach do rozpoznania tych wniosków. WSA w Kielcach uznał wnioski za zasadne.Rozstrzygnięcie
Wyłączono orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie sędziów i asesorów od rozpoznania sprawy o sygn. akt II SA/Kr 409/06.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Kobylecka Sędzia WSA Renata Detka po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosków sędziów i asesorów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie o ich wyłączenie w sprawie o sygn. akt: II SA/Kr 409/06 ze skargi J. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu p o s t a n a w i a : wyłączyć orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie sędziów - Andrzeja Irlę, Józefa Michaldo, Grażynę Danielec, Annę Szkodzińską, Izabelę Dobosz, Józefa Gacha, Wiesława Kisiela, Krystynę Kutzner, Piotra Lechowskiego, Andrzeja Niecikowskiego, Joannę Tuszyńską, Jana Zimmermanna, Grażynę Firek, Mariusza Kotulskiego, Bożenę Blitek, Beatę Cieloch, Renatę Czeluśniak, Krystynę Daniel, Dorotę Dąbek, Ewę Długosz - Ślusarczyk, Aldonę Gąsecką - Dudę, Piotra Głowackiego, Stanisława Grzeszka, Wojciecha Jakimowicza, Halinę Jakubiec, Elżbietę Kremer, Ewę Michnę, Barbarę Pasternak, Ewę Rynczak, Bogusława Wolasa, Tadeusza Wołka, Marię Zawadzką, Urszulę Ziębę, Annę Znamiec oraz asesorów - Kazimierza Bandarzewskiego, Maję Chodacką, Ingę Gołowską, Agnieszkę Jakimowicz, Janusza Kasprzyckiego, Jarosława Wiśniewskiego.
W dniu 19 lutego 2006r. J. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu.
Sędziowie orzekający w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie - Andrzej Irla, Józef Michaldo, Grażyna Danielec, Anna Szkodzińska, Izabela Dobosz, Józef Gach, Wiesław Kisiel, Krystyna Kutzner, Piotr Lechowski, Andrzej Niecikowski, Joanna Tuszyńska, Jan Zimmermann, Grażyna Firek, Mariusz Kotulski, Kazimierz Bandarzewski, Bożena Blitek, Beata Cieloch, Renata Czeluśniak, Krystyna Daniel, Dorota Dąbek, Ewa Długosz - Ślusarczyk, Aldona Gąsecka - Duda, Piotr Głowacki, Stanisław Grzeszek, Wojciech Jakimowicz, Halina Jakubiec, Elżbieta Kremer, Ewa Michna, Barbara Pasternak, Ewa Rynczak, Bogusław Wolas, Tadeusz Wołek, Maria Zawadzka, Urszula Zięba, Anna Znamiec, jak również asesorzy - Kazimierz Bandarzewski, Maja Chodacka, Inga Gołowska, Agnieszka Jakimowicz, Janusz Kasprzycki, Jarosław Wiśniewski wnieśli o ich wyłączenie w niniejszej sprawie, składając stosowne oświadczenia. Osoby te wskazały, iż uczestnikiem przedmiotowego postępowania jest sędzia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Małgorzata Brachel - Ziaja. Tym samym została spełniona przesłanka określona w art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a.
Postanowieniem z dnia 24 lipca 2008r. Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach do rozpoznania wniosków w/w osób o wyłączenie ich od orzekania w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 19 ustawy p.p.s.a., sąd - niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 tej ustawy - wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Z kolei zgodnie z art. 21 ustawy p.p.s.a. sędzia powinien zawiadomić sąd o zachodzącej podstawie swojego wyłączenia i wstrzymać się od udziału w sprawie. Natomiast stosownie do regulacji art. 24 ustawy p.p.s.a., powołane wyżej przepisy stosuje się odpowiednio do wyłączenia asesora sądowego.
Oceniając zasadność złożonych w niniejszej sprawie wniosków należy odnieść się do uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005r., SK 53/04, wydanego na gruncie przepisu art. 19 ustawy p.p.s.a., który w uprzednio obowiązującym brzmieniu ograniczał możliwość wyłączenia sędziego jedynie do sytuacji, kiedy między nim a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodził stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego. Trybunał Konstytucyjny stanął bowiem na stanowisku, iż instytucja wyłączenia sędziego powinna być tak ukształtowana przez ustawodawcę, aby umożliwiała objęcie wszelkich sytuacji, które mogłyby prowadzić do powstania, o ile nie u samej strony (na co wskazuje orzecznictwo), to co najmniej u obiektywnego, zewnętrznego obserwatora uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziego. Jednocześnie gwarancje bezstronności sędziowskiej nie mogą być ograniczone jedynie do stworzenia możliwości wyłączenia sędziego ze względu na istnienie bezpośrednich relacji o charakterze osobistym. Środki te powinny być pojmowane szerzej, umożliwiając tym samym wyłączenie sędziego w wypadku zajścia okoliczności (zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych), które w przypadku konkretnej osoby mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia w oparciu o w pełni zobiektywizowane przesłanki.
Biorąc pod uwagę powyższe nie ulega wątpliwości, w ocenie Sądu, iż w rozpatrywanej sprawie zachodzi okoliczność, o jakiej mowa w art. 19 ustawy p.p.s.a.
Jak wynika bowiem ze złożonych w niniejszej sprawie oświadczeń orzekający w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie sędziowie oraz asesorzy pracują tam razem z uczestniczką niniejszego postępowania - Małgorzatą Brachel - Ziaja, która w tymże Sądzie piastuje urząd sędziego. W świetle powołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz obecnego brzmienia art. 19 ustawy p.p.s.a., rozszerzającego przyczyny wyłączenia, stanowi to zarazem przesłankę uzasadniającą wykluczenie tych osób od rozpoznawania niniejszej sprawy. W obecnym stanie prawnym do wyłączenia sędziego nie jest już konieczne zaistnienie pomiędzy nim a stroną lub jej przedstawicielem konkretnego stosunku osobistego - przyjaźni, bądź niechęci. Wystarczy bowiem, iż dana osoba jest zatrudniona w tym samym sądzie co sędzia i z tego też powodu jest mu znana.
Z przedstawionych względów należy uznać, iż orzekanie przez wymienionych na wstępie sędziów lub asesorów w postępowaniu, którego uczestnikiem jest sędzia tego samego Sądu może wywołać - zwłaszcza w odbiorze społeczności lokalnej - uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w niniejszej sprawie.
Dlatego też stwierdzić należy, że złożone przez sędziów i asesorów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie wnioski o ich wyłączenie od rozpoznania przedmiotowej sprawy są zasadne i podlegają uwzględnieniu. Natomiast rozstrzygnięcie w tym przedmiocie zawarto w jednym postanowieniu z uwagi na identyczną treść poszczególnych wniosków, co umożliwia ich wspólne rozpoznanie.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji na podstawie art. 22 § 2 i 3 w związku z art. 19 i 24 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło