II SO/Ke 2/13

PostanowienieWSA w Kielcach2013-05-14

Skład orzekający: Małgorzata Długońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, osoba niepełnosprawna z niskimi dochodami z pomocy społecznej, powinna zostać zwolniona z kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu w sprawie dotyczącej zasiłku okresowego?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, ze względu na swoją trudną sytuację materialną i rodzinną (niepełnosprawność, niskie dochody z pomocy społecznej, brak majątku), jest uprawniona do prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Jednocześnie, zgodnie z art. 239 pkt 1a p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy społecznej jest zwolniona z kosztów sądowych, co czyni wniosek o zwolnienie od tych kosztów bezprzedmiotowym.
Stan faktyczny
B.H., osoba niepełnosprawna z znacznym stopniem niepełnosprawności i schizofrenią paranoidalną, wraz z mężem i synem, utrzymuje się z zasiłków z pomocy społecznej w łącznej wysokości 1136,67 zł miesięcznie. Nie posiada własnego majątku ani tytułu prawnego do zajmowanego mieszkania. Złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, obejmujący zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, do sporządzenia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku okresowego.
Rozstrzygnięcie
Referendarz sądowy postanowił ustanowić dla B.H. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w Kielcach, oraz oddalić wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych (uznając go za bezprzedmiotowy z uwagi na przepis prawa).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 14 maja 2013 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.H. o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego złożonego przed wniesieniem skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia I. ustanowić dla B.H. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w Kielcach, II. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata. B.H. złożyła w dniu 9.V.2013 r. formularz PPF wnosząc o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego z urzędu do sporządzenia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] w przedmiocie zasiłku okresowego. Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawczyni jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, cierpi na schizofrenię paranoidalną. B.H. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem i synem. Wszyscy troje utrzymują się ze świadczeń z pomocy społecznej: zasiłku: stałego, okresowego, pielęgnacyjnego, celowego i świadczenia pielęgnacyjnego, w łącznej wysokości 1136,67 zł miesięcznie. Ponadto wnioskodawczyni i jej syn otrzymali kwotę 270 zł z programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Wnioskodawczyni nie wykazała żadnego majątku. Z akt sprawy o sygn. II SA/Ke 809/12 i II SA/Ke 692/12, wynika, że zamieszkuje ona wraz z rodziną w mieszkaniu, do którego nie ma tytułu prawnego. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie z art. 245 § 1 i art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego). Na wnioskodawcy ciąży zatem obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych i wynagrodzenia fachowego pełnomocnika przez osobę dochodzącą swych roszczeń przed sądem W rozpatrywanej sprawie biorąc pod uwagę trudną sytuację majątkową i rodzinną B. H., przede wszystkim: niepełnosprawność związana z chorobą psychiczną wnioskodawczyni i niski dochód z pomocy społecznej, przypadający na trzy dorosłe osoby w rodzinie, brak własnego majątku, uznano, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a jej wniosek zasługuje na uwzględnienie w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Natomiast odnosząc się do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należy poinformować w trybie art. 6 p.p.s.a, że zgodnie z art. 239 pkt 1a p.p.s.a, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy społecznej, w tym zasiłku okresowego. Zatem skarga B.H. będzie rozpoznawana przez sądy administracyjne bez pobierania od skarżącej jakichkolwiek opłat. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1 lit.a, art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło